Policy Briefs

Κυπριακό: 19 σημεία στο τραπέζι πριν από τη Νέα Υόρκη – «Υποδομή υπάρχει, λείπει η πολιτική βούληση»

Κυπριακό: 19 σημεία στο τραπέζι πριν από τη Νέα Υόρκη – «Υποδομή υπάρχει, λείπει η πολιτική βούληση»

Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Κυπριακό: 19 σημεία στο τραπέζι πριν από τη Νέα Υόρκη – «Υποδομή υπάρχει, λείπει η πολιτική βούληση»

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του pagenews.gr
στο Google Discover
Χριστοδουλίδης και Ερχιουρμάν αντάλλαξαν νέες ιδέες στην τελευταία ουσιαστική επαφή τους πριν από τη Νέα Υόρκη – Τα Ηνωμένα Έθνη μιλούν για «καλή συζήτηση» σε ΜΟΕ, μεθοδολογία και ουσία, αλλά οι διαφορές για το πότε μπορούν να ωριμάσουν οι συνθήκες μιας νέας διευρυμένης διάσκεψης παραμένουν.

Το Κυπριακό μπαίνει σε μία ακόμη κρίσιμη διπλωματική εβδομάδα με περισσότερο υλικό στο τραπέζι, αλλά χωρίς ακόμη το πολιτικό άλμα που θα οδηγούσε άμεσα σε νέα διευρυμένη συνάντηση.

Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Τουφάν Ερχιουρμάν συναντήθηκαν την Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών στη Λευκωσία, στην τελευταία ουσιαστική επαφή τους πριν μεταφερθεί το διπλωματικό παιχνίδι στη Νέα Υόρκη.

Το επίσημο ανακοινωθέν του ΟΗΕ είναι λιτό αλλά ουσιαστικό: οι δύο ηγέτες είχαν «καλή συζήτηση» πάνω σε τρία πεδία — Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, μεθοδολογία και ουσία του Κυπριακού — και θα ενημερώσουν τον Γενικό Γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες για την εργασία που έχει γίνει και για τα επόμενα βήματα.

Τα 19 σημεία του Χριστοδουλίδη

Πριν μπει στη συνάντηση, ο Νίκος Χριστοδουλίδης είχε προαναγγείλει ότι προσέρχεται με 19 συγκεκριμένα σημεία.

Δεν πρόκειται μόνο για προτάσεις σχετικά με καθημερινά Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.

Το πακέτο καλύπτει και τη μεθοδολογία της διαπραγμάτευσης και ζητήματα ουσίας του Κυπριακού, επιχειρώντας να δημιουργήσει μια ευρύτερη βάση πάνω στην οποία θα μπορούσε να στηριχθεί η επόμενη φάση της διαδικασίας.

Μετά τη συνάντηση, ο Κύπριος Πρόεδρος υποστήριξε ότι οι νέες ιδέες που κατατέθηκαν μπορούν να συμβάλουν σε θετικές εξελίξεις.

Η διατύπωση του ΟΗΕ επιβεβαιώνει τουλάχιστον ότι και οι τρεις άξονες μπήκαν πράγματι στη συζήτηση. Δεν ανακοινώθηκε, ωστόσο, συμφωνία επί του συνολικού πακέτου.

Ερχιουρμάν: «Σχετικά καλύτερη» συνάντηση

Από την τουρκοκυπριακή πλευρά, ο Τουφάν Ερχιουρμάν αναγνώρισε ότι η συνάντηση ήταν «σχετικά καλύτερη» από την προηγούμενη.

Επιβεβαίωσε επίσης ότι ο Χριστοδουλίδης παρουσίασε νέες ιδέες και ότι ο ίδιος κατέθεσε τις δικές του απόψεις. Παράλληλα, όμως, επέμεινε ότι οποιαδήποτε μέτρα συμφωνηθούν θα πρέπει να αποφεύγουν ενέργειες που, κατά την τουρκοκυπριακή θέση, υπονομεύουν την εμπιστοσύνη.

Εδώ βρίσκεται και ένα από τα ουσιαστικά προβλήματα της διαδικασίας: ακόμη και όταν υπάρχει συζήτηση για ΜΟΕ, οι δύο πλευρές δεν τα αντιμετωπίζουν πάντα με την ίδια πολιτική ανάγνωση.

«Υποδομή υπάρχει – λείπει η πολιτική βούληση»

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης έδωσε πριν από τη συνάντηση και τη φράση που περιγράφει τη δική του ανάγνωση για το σημερινό αδιέξοδο.

«Πιστεύουμε ότι υπάρχει η αναγκαία υποδομή για να προχωρήσουμε σε μια διευρυμένη διάσκεψη. Αυτό που πιστεύω ότι απουσιάζει είναι η πολιτική βούληση», ανέφερε.

Η Λευκωσία δηλώνει έτοιμη ακόμη και για διευρυμένη συνάντηση, εφόσον ο Γενικός Γραμματέας κρίνει ότι υπάρχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις.

Η τουρκοκυπριακή πλευρά εμφανίζεται πιο επιφυλακτική ως προς το εάν αυτές οι προϋποθέσεις έχουν ήδη διαμορφωθεί.

Γιατί ο Γκουτέρες δεν πάει ακόμη σε 5+1

Αυτό είναι το κομβικό σημείο πριν από τη Νέα Υόρκη.

Ο Αντόνιο Γκουτέρες είχε ήδη διαμηνύσει ότι μια νέα διευρυμένη συνάντηση 5+1 θα πρέπει να προηγηθεί από επαρκή προετοιμασία στα ΜΟΕ, στη μεθοδολογία και στην ουσία, λαμβάνοντας υπόψη τις συγκλίσεις που έχουν ήδη επιτευχθεί.

Στο περιθώριο της εβδομάδας υψηλού επιπέδου της Γενικής Συνέλευσης δεν αναμένεται, με τα σημερινά δεδομένα, νέα 3+1 ή 5+1.

Αυτό δεν σημαίνει διακοπή της διαδικασίας.

Σημαίνει ότι ο ΟΗΕ επιχειρεί πρώτα να διαπιστώσει εάν υπάρχει αρκετή σύγκλιση ώστε η επόμενη μεγάλη συνάντηση να έχει πραγματικές πιθανότητες να παράξει αποτέλεσμα.

Η Νέα Υόρκη γίνεται τεστ προθέσεων

Η επόμενη εβδομάδα αποκτά επομένως διαφορετική σημασία.

Χριστοδουλίδης και Ερχιουρμάν θα μεταφέρουν στον Γκουτέρες τη δική τους αποτίμηση για όσα έχουν επιτευχθεί και για όσα εξακολουθούν να χωρίζουν τις δύο πλευρές.

Ο Κύπριος Πρόεδρος έχει δηλώσει ότι είναι διαθέσιμος τόσο για διμερή ή τριμερή επαφή όσο και για διευρυμένη διάσκεψη, εάν ο Γενικός Γραμματέας το κρίνει σκόπιμο. Έχει επίσης προγραμματισμένες επαφές με την προσωπική απεσταλμένη του Γκουτέρες, Μαρία Άνχελα Ολγκίν.

Άρα, το πραγματικό ερώτημα της Νέας Υόρκης δεν είναι εάν θα υπάρξει θεαματική επανεκκίνηση μέσα σε λίγες ημέρες.

Είναι εάν οι επαφές θα δώσουν στον Γκουτέρες αρκετό πολιτικό έδαφος για να καλέσει το επόμενο βήμα.

Ο παράγοντας ΕΕ και η Τουρκία

Στην εξίσωση μπαίνει όλο και περισσότερο και η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο Χριστοδουλίδης αποκάλυψε ότι είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον ειδικό απεσταλμένο της ΕΕ για το Κυπριακό Ραφαέλε Φίτο, υποστηρίζοντας ότι ο Ευρωπαίος αξιωματούχος έχει ήδη αναλάβει πρωτοβουλίες στο πλαίσιο της εντολής του, η οποία αγγίζει και τις ευρωτουρκικές σχέσεις.

Αυτό προσθέτει μια ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση.

Για τη Λευκωσία, η σχέση ΕΕ–Τουρκίας αποτελεί δυνητικό πεδίο κινήτρων και επιρροής. Για την Άγκυρα και την τουρκοκυπριακή πλευρά, όμως, το πλαίσιο και ο ρόλος της ΕΕ στη διαδικασία παραμένουν ζητήματα με ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα.

Η αποτελεσματικότητα αυτής της ευρωπαϊκής εμπλοκής θα εξαρτηθεί επομένως από το εάν μπορεί να βοηθήσει τη διαδικασία χωρίς να δημιουργήσει νέο πεδίο αντιπαράθεσης.

Το δύσκολο βήμα: Από τα ΜΟΕ στην ουσία

Το σημαντικότερο στοιχείο της σημερινής συνάντησης είναι ότι η συζήτηση δεν περιορίστηκε στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.

Μπήκαν μαζί στο τραπέζι ΜΟΕ, μεθοδολογία και ουσία.

Ακριβώς αυτή είναι η γέφυρα που επιχειρεί να κατασκευάσει ο ΟΗΕ.

Τα ΜΟΕ μπορούν να μειώσουν την ένταση και να παράγουν πρακτικά αποτελέσματα για τις δύο κοινότητες. Δεν υποκαθιστούν, όμως, μια συνολική πολιτική διευθέτηση.

Ο ίδιος ο Γκουτέρες, κατά την επίσκεψή του στην Κύπρο τον Ιούλιο, είχε καλέσει τις δύο πλευρές να εντείνουν τις προσπάθειες οικοδόμησης εμπιστοσύνης, υπογραμμίζοντας ότι οι Κύπριοι θέλουν πρόοδο και ότι οι ηγεσίες πρέπει να είναι έτοιμες για συμβιβασμούς εάν πρόκειται να επιτευχθεί λύση.

Η επόμενη κίνηση ανήκει στον Γκουτέρες

Η συνάντηση Χριστοδουλίδη–Ερχιουρμάν δεν έλυσε το Κυπριακό ούτε ανακοίνωσε κάποια μεγάλη συμφωνία.

Έκανε όμως κάτι πολιτικά χρήσιμο πριν από τη Νέα Υόρκη: έβαλε στο ίδιο τραπέζι τις πρακτικές κινήσεις οικοδόμησης εμπιστοσύνης, τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να συνεχιστεί η διαδικασία και τα ζητήματα ουσίας.

Τώρα ο Αντόνιο Γκουτέρες θα πρέπει να αξιολογήσει πόσο πραγματική είναι η σύγκλιση.

Εάν υπάρχει αρκετό κοινό έδαφος, μπορεί να ανοίξει ο δρόμος για την επόμενη διευρυμένη συνάντηση.

Εάν όχι, η διαδικασία θα παραμείνει στη φάση της προετοιμασίας και των σταδιακών κινήσεων.

Γι’ αυτό και η φράση Χριστοδουλίδη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα ενόψει Νέας Υόρκης:

«Η υποδομή υπάρχει».

Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι εάν υπάρχει και η πολιτική βούληση για να περάσει το Κυπριακό από τη διαχείριση του αδιεξόδου σε ουσιαστική διαπραγμάτευση.

Πηγή: pagenews.gr

Βασίλης Διαμαντάκος
Ο ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ
Βασίλης Διαμαντάκος Δημοσιογράφος Διεθνούς Πολιτικής & Γεωπολιτικής Ανάλυσης
Καλύπτει διεθνείς πολιτικές εξελίξεις, γεωπολιτικές ανακατατάξεις, διπλωματικές σχέσεις και ζητήματα διεθνούς ασφάλειας. Διαθέτει περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας στο διεθνές πολιτικό και γεωπολιτικό ρεπορτάζ, έχοντας παρακολουθήσει σημαντικά γεγονότα που διαμόρφωσαν το παγκόσμιο πολιτικό σκηνικό. Απόφοιτος του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στις Διεθνείς Σχέσεις και τη Γεωπολιτική.

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο