Η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή αποκτά πλέον και έντονη ταξιδιωτική και διπλωματική διάσταση, καθώς οι αμερικανικές πρεσβείες σε περισσότερες από δέκα χώρες της περιοχής εξέδωσαν κοινή προειδοποίηση προς τους Αμερικανούς πολίτες, καλώντας τους να εξετάσουν ακόμη και το ενδεχόμενο αναχώρησης, εφόσον η κατάσταση επιδεινωθεί.
Οι οδηγίες αφορούν τις αμερικανικές αποστολές σε Μπαχρέιν, Αίγυπτο, Ιράκ, Ισραήλ, Ιορδανία, Κουβέιτ, Λίβανο, Ομάν, Κατάρ, Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, γεγονός που καταδεικνύει το εύρος της ανησυχίας στην Ουάσιγκτον.
Οι οδηγίες προς τους ταξιδιώτες
Οι αμερικανικές αρχές ασφαλείας συνιστούν στους πολίτες τους:
- να εξετάσουν την αναχώρησή τους από τη Μέση Ανατολή,
- να έχουν έτοιμο σχέδιο άμεσης αποχώρησης,
- να παρακολουθούν συνεχώς τις αεροπορικές συνδέσεις,
- να προετοιμαστούν για πιθανές ακυρώσεις πτήσεων,
- να αναμένουν περιοδικά κλεισίματα εναέριου χώρου και σημαντικές ταξιδιωτικές καθυστερήσεις.
Στην Ιορδανία, οι Αμερικανοί πολίτες καλούνται να αποφεύγουν στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ενώ στο Ισραήλ τους ζητείται να γνωρίζουν εκ των προτέρων το πλησιέστερο καταφύγιο σε περίπτωση πυραυλικής επίθεσης.
Η Ουάσιγκτον προεξοφλεί νέα κλιμάκωση
Οι ταξιδιωτικές οδηγίες εκδόθηκαν λίγες ώρες μετά τις νέες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος προειδοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να πλήξουν το Ιράν «πολύ σκληρά» εάν συνεχιστούν οι επιθέσεις κατά αμερικανικών συμφερόντων.
Η χρονική συγκυρία ενισχύει την εκτίμηση ότι η Ουάσιγκτον θεωρεί πιθανό ένα νέο κύμα στρατιωτικής κλιμάκωσης, παρά τις κατά καιρούς προσπάθειες για αποκλιμάκωση.
Η απάντηση της Τεχεράνης
Η Τεχεράνη απάντησε με ιδιαίτερα αυστηρό τόνο.
Ο επικεφαλής του Κεντρικού Στρατηγείου των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων προειδοποίησε ότι:
«Οποιαδήποτε χώρα λειτουργήσει ως αμυντική ασπίδα για τις επιθετικές ενέργειες των Ηνωμένων Πολιτειών θα βρεθεί αντιμέτωπη με τις φλόγες του πολέμου.»
Αντίστοιχα, σύμβουλος του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν υποστήριξε ότι ενδεχόμενα πλήγματα σε ιρανικές ενεργειακές υποδομές θα προκαλούσαν ευρύτερες γεωπολιτικές συνέπειες.
Πίεση στις θαλάσσιες μεταφορές
Η κρίση δεν περιορίζεται στη στρατιωτική διάσταση.
Η εμπορική ναυτιλία συνεχίζει να αντιμετωπίζει αυξημένους κινδύνους στα Στενά του Ορμούζ, όπου σύμφωνα με εταιρείες παρακολούθησης της ναυτιλιακής κίνησης καταγράφεται σημαντική μείωση της διέλευσης δεξαμενόπλοιων.
Παράλληλα, περιστατικό με άγνωστο βλήμα εναντίον δεξαμενόπλοιου ανοικτά του Ομάν επανέφερε τις ανησυχίες για την ασφάλεια των διεθνών θαλάσσιων οδών, ενώ συνεχίζονται οι επιθέσεις σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές της περιοχής.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η κατάσταση στο Bab el-Mandeb, τη δεύτερη σημαντικότερη ενεργειακή θαλάσσια δίοδο μετά το Ορμούζ, μέσω της οποίας διέρχεται σημαντικό μέρος των εξαγωγών πετρελαίου προς την Ευρώπη.
Τι σημαίνει για τους ταξιδιώτες
Η νέα αμερικανική οδηγία δεν συνιστά γενική εκκένωση της Μέσης Ανατολής, αποτελεί όμως μία από τις πιο εκτεταμένες προειδοποιήσεις που έχουν εκδοθεί από την έναρξη της σύγκρουσης.
Για τους διεθνείς ταξιδιώτες και τις αεροπορικές εταιρείες, οι βασικοί κίνδυνοι αφορούν:
- αιφνίδιες ακυρώσεις πτήσεων,
- αλλαγές δρομολογίων,
- προσωρινό κλείσιμο εναέριων χώρων,
- αυξημένα μέτρα ασφαλείας στα αεροδρόμια,
- πιθανές καθυστερήσεις στις διεθνείς μετακινήσεις.
Οι αμερικανικές ταξιδιωτικές οδηγίες αποτελούν κάτι περισσότερο από μια προειδοποίηση προς τους πολίτες. Συνιστούν διπλωματικό μήνυμα υψηλού συμβολισμού, καθώς προετοιμάζουν τις αμερικανικές αποστολές και τους συμμάχους της Ουάσιγκτον για το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Παράλληλα, η διατήρηση της έντασης στα Στενά του Ορμούζ και στο Bab el-Mandeb μετατρέπει την κρίση σε παγκόσμιο ζήτημα ενεργειακής και εμπορικής ασφάλειας. Οποιαδήποτε περαιτέρω αποσταθεροποίηση θα μπορούσε να επηρεάσει τις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού, τις τιμές του πετρελαίου και την αεροπορική συνδεσιμότητα μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Μέσης Ανατολής, καθιστώντας την περιοχή το κρισιμότερο γεωπολιτικό μέτωπο της παρούσας συγκυρίας.