Η αμερικανική στρατηγική απέναντι στο Ιράν φαίνεται να εισέρχεται σε μια κρίσιμη φάση, καθώς εντείνονται οι ενδείξεις ότι οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό της κρίσης και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ σε συμφωνία. Σύμφωνα με ανάλυση του Al-Monitor, η πίεση που άσκησε η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, μέσω στρατιωτικών και οικονομικών μέτρων, φαίνεται να έχει οδηγήσει την Τεχεράνη σε πιο διαλλακτική στάση.
Η αμερικανική πλευρά εκτιμά ότι ο συνδυασμός ναυτικού αποκλεισμού, κυρώσεων και στρατιωτικής αποτροπής έχει περιορίσει σημαντικά τα περιθώρια κινήσεων του Ιράν. Η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι η Τεχεράνη βρίσκεται πλέον μπροστά σε ένα δίλημμα: είτε να προχωρήσει σε συμφωνία είτε να αντιμετωπίσει περαιτέρω οικονομική και στρατηγική αποδυνάμωση.
Το Ορμούζ στο επίκεντρο
Κεντρικός άξονας των συνομιλιών αποτελεί η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου.
Οι διαπραγματεύσεις, με τη διαμεσολάβηση του Ομάν, προβλέπουν ένα νέο πλαίσιο διαχείρισης της ναυσιπλοΐας που θα μειώσει τον κίνδυνο στρατιωτικών επεισοδίων και θα επιτρέψει την ομαλοποίηση των ενεργειακών ροών προς τις διεθνείς αγορές.
Τα οφέλη για τον Τραμπ
Μια ενδεχόμενη συμφωνία θα αποτελούσε σημαντική διπλωματική επιτυχία για τον Αμερικανό πρόεδρο, ο οποίος επιδιώκει να παρουσιάσει αποτελέσματα τόσο στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής όσο και στην παγκόσμια οικονομία.
Η αποκλιμάκωση της έντασης θα μπορούσε να οδηγήσει σε σταθεροποίηση των τιμών του πετρελαίου, περιορίζοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και ενισχύοντας το αφήγημα της αμερικανικής κυβέρνησης ότι η πολιτική της αποδίδει. Ήδη οι διεθνείς αγορές αντέδρασαν θετικά στις πληροφορίες περί προόδου των συνομιλιών, με τις τιμές του Brent να υποχωρούν κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι.
Παραμένουν οι αβεβαιότητες
Παρά την αισιοδοξία, αρκετοί αναλυτές επισημαίνουν ότι δεν έχει ακόμη επιτευχθεί οριστική συμφωνία. Παραμένουν ανοιχτά ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τον τρόπο εποπτείας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και τις εγγυήσεις που ζητούν τόσο η Τεχεράνη όσο και η Ουάσιγκτον.
Οι επόμενες ημέρες θεωρούνται καθοριστικές για την έκβαση των διαπραγματεύσεων. Αν υπάρξει συμφωνία, θα πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες γεωπολιτικές εξελίξεις των τελευταίων ετών στη Μέση Ανατολή, με άμεσες συνέπειες στην ενεργειακή ασφάλεια, τις διεθνείς αγορές και τις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν.
Πηγές: Al-Monitor, Associated Press, Reuters, Barron’s.