Το Ιράν ζητά ασπίδα από τον Πούτιν: Το μυστικό μήνυμα, οι εξοπλισμοί και το παζάρι για το Ορμούζ

Η Τεχεράνη στρέφεται στη Μόσχα μετά την αμερικανική εκλογική ανατροπή, αναζητώντας στρατιωτική στήριξη και διαπραγματευτικό βάρος. Το κρίσιμο ερώτημα είναι μέχρι πού θα φτάσει το Κρεμλίνο χωρίς να αναλάβει το κόστος μιας σύγκρουσης με τις ΗΠΑ.

Τι ζητά το Ιράν από τον Βλαντίμιρ Πούτιν: όπλα, διπλωματική κάλυψη ή μια εγγύηση ότι δεν θα μείνει μόνο του απέναντι σε νέα αμερικανική κλιμάκωση;

Η αιφνιδιαστική επίσκεψη του Μοχσέν Ρεζαΐ, γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, στη Μόσχα επαναφέρει αυτό το ερώτημα στην καρδιά της περιφερειακής κρίσης.

Ο Ρεζαΐ συναντήθηκε με τον Ρώσο πρόεδρο στο Κρεμλίνο στις 5 Νοεμβρίου, μεταφέροντας μήνυμα του ανώτατου ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, το περιεχόμενο του οποίου δεν δημοσιοποιήθηκε.

Στη ρωσική αντιπροσωπεία συμμετείχαν ο σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής Γιούρι Ουσακόφ και ο επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών GRU, Ιγκόρ Κοστιουκόφ.

Η παρουσία τους ενισχύει τη σημασία της συνάντησης, χωρίς να αποδεικνύει από μόνη της ότι συμφωνήθηκε κάποια νέα στρατιωτική δέσμευση.

Η Τεχεράνη επιδιώκει να μετατρέψει τη στρατιωτική της ευπάθεια σε ισχυρότερη στρατηγική θέση. Η Μόσχα καλείται να αποφασίσει πόση υποστήριξη μπορεί να προσφέρει και με ποιο αντάλλαγμα.

Η εκλογική ήττα του Τραμπ δεν αποτελεί εγγύηση αποκλιμάκωσης

Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε μετά την απώλεια του ελέγχου του Κογκρέσου από τους Ρεπουμπλικανούς, με τον πόλεμο και το ενεργειακό κόστος να επιβαρύνουν πολιτικά την κυβέρνηση Τραμπ.

Για την ιρανική ηγεσία, το αποτέλεσμα μπορεί να δημιουργεί την προσδοκία μεγαλύτερης πίεσης στην Ουάσιγκτον για μια διπλωματική έξοδο.

Δεν εξασφαλίζει, όμως, ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα επιλέξει συμβιβασμό.

Ανάλυση του Reuters περιγράφει το δίλημμα ανάμεσα σε διαπραγματευτική διευθέτηση και νέα κλιμάκωση. Το κρίσιμο σημείο είναι πώς θα ερμηνεύσει η Τεχεράνη την αμερικανική πολιτική ανατροπή: ως ευκαιρία συμφωνίας ή ως ένδειξη ότι μπορεί να αυξήσει τις απαιτήσεις της.

Η δεύτερη ανάγνωση ενέχει κίνδυνο λανθασμένου υπολογισμού. Ένας πρόεδρος που δέχεται εσωτερική πίεση μπορεί να αναζητήσει συμφωνία, αλλά μπορεί επίσης να επιδιώξει να αποδείξει ότι διατηρεί την πρωτοβουλία.

Το Ορμούζ ως διαπραγματευτικό όπλο

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης παραμένει το Στενό του Ορμούζ.

Σύμφωνα με το Reuters, οι προσπάθειες διευθέτησης συνδέονται με:

• Το καθεστώς ναυσιπλοΐας στο Στενό.
• Τον αμερικανικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών.
• Τις κυρώσεις κατά της Τεχεράνης.
• Την επανέναρξη συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα.

Ο Ρεζαΐ υποστήριξε ότι το Ιράν έχει διατυπώσει επτά όρους προς τις ΗΠΑ και συνέδεσε την ικανοποίησή τους με την επαναλειτουργία του Στενού και την έναρξη διαπραγματεύσεων.

Η τοποθέτηση αποτυπώνει την προσπάθεια της Τεχεράνης να διατηρήσει ένα ισχυρό μέσο πίεσης. Ταυτόχρονα, δυσκολεύει τη διαμόρφωση συμφωνίας, καθώς οι χώρες του Κόλπου έχουν άμεσο συμφέρον στην ασφαλή και ανεμπόδιστη ναυσιπλοΐα.

Ο έλεγχος ενός κρίσιμου ενεργειακού περάσματος μπορεί να προσφέρει διαπραγματευτική ισχύ, αλλά αυξάνει και τον αριθμό των κρατών που απαιτούν λύση.

Οι εξοπλισμοί: Τι προκύπτει και τι παραμένει ανοιχτό

Η συνάντηση στο Κρεμλίνο συμπίπτει με νέες αναφορές για τη στρατιωτική συνεργασία Ρωσίας–Ιράν.

Οι Financial Times, επικαλούμενοι ρωσικά έγγραφα αμυντικής παραγωγής, αποκάλυψαν συμφωνία προμήθειας 90 εκτοξευτών για πυραύλους ακριβείας που τοποθετούνται σε ελικόπτερα.

Τα έγγραφα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, τεκμηριώνουν την παραγγελία. Δεν αποδεικνύουν ότι ολοκληρώθηκε η παράδοση.

Παράλληλα, το Iran International, μεταφέροντας πληροφορίες της Telegraph, ανέφερε ότι η ιρανική αποστολή ζήτησε συστήματα αεράμυνας S-400.

Η αναφορά αφορά δημοσιογραφικές πληροφορίες για ιρανικό αίτημα. Δεν έχει παρουσιαστεί επιβεβαιωμένη συμφωνία προμήθειας ή χρονοδιάγραμμα παράδοσης.

Η διάκριση είναι ουσιαστική: άλλο η αναζήτηση στρατιωτικής στήριξης και άλλο η δυνατότητα της Μόσχας να διαθέσει εγκαίρως τον εξοπλισμό που ζητεί η Τεχεράνη.

Στρατηγικός εταίρος, χωρίς αυτόματη στρατιωτική προστασία

Η Ρωσία και το Ιράν έχουν θεσμοθετήσει τη συνεργασία τους μέσω της στρατηγικής συμφωνίας που υπέγραψαν τον Ιανουάριο του 2025.

Ωστόσο, η συμφωνία δεν περιλαμβάνει ρήτρα αμοιβαίας άμυνας.

Προβλέπει συνεργασία απέναντι σε στρατιωτικές απειλές, κοινές ασκήσεις και ανάπτυξη στρατιωτικοτεχνικών σχέσεων. Δεν συνεπάγεται αυτόματη ρωσική επέμβαση εάν το Ιράν δεχθεί επίθεση.

Εδώ βρίσκεται το όριο ανάμεσα στην προσδοκία της Τεχεράνης και στη μέχρι σήμερα δέσμευση της Μόσχας.

Το Κρεμλίνο μπορεί να επιδιώκει ενίσχυση του Ιράν, διεύρυνση της επιρροής του και μεγαλύτερο ρόλο στις περιφερειακές διαπραγματεύσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι διατεθειμένο να διακινδυνεύσει απευθείας σύγκρουση με την Ουάσιγκτον.

Η ανάλυση του Al-Monitor θέτει ακριβώς αυτή την αβεβαιότητα: αν η Ρωσία θα εξελιχθεί σε ουσιαστικό εταίρο ασφάλειας ή θα περιοριστεί στην αξιοποίηση της αντιπαράθεσης του Ιράν με τις ΗΠΑ.

Το φυσικό αέριο δείχνει ότι η συζήτηση ξεπερνά τον πόλεμο

Στην ατζέντα της συνάντησης βρέθηκε και η κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου από τη Ρωσία προς το Ιράν.

Σύμφωνα με τις δηλώσεις Ρεζαΐ, ο σχεδιασμός αποσκοπεί στην κάλυψη ιρανικών ελλείψεων και στη δυνατότητα διοχέτευσης ρωσικού αερίου προς γειτονικές αγορές.

Η ενεργειακή διάσταση δείχνει ότι οι δύο πλευρές συζητούν και για την οικονομική αρχιτεκτονική της επόμενης περιόδου. Ένας τέτοιος σχεδιασμός θα μπορούσε να δημιουργήσει μακροχρόνιες αλληλεξαρτήσεις, αλλά η συζήτησή του δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένο ή λειτουργικό έργο.

Το Chatham House εκτιμά ότι ο πόλεμος ενισχύει στην Τεχεράνη την αντίληψη πως η Ρωσία αποτελεί σημαντικό εταίρο για τη στρατιωτική επιβίωση, την ανοικοδόμηση και τη μακροπρόθεσμη αποτροπή.

Ο ίδιος ο Ρεζαΐ, περιγράφοντας τις συνομιλίες μετά τη συνάντηση, δήλωσε:

«Συζητήθηκαν σημαντικά περιφερειακά ζητήματα και έγιναν ουσιαστικές συνομιλίες για τη μεταπολεμική περίοδο και τις περιφερειακές διευθετήσεις ασφαλείας».

Πηγή: pagenews.gr