Η φετινή ΔΕΘ εξελίσσεται σε ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά και οικονομικά ορόσημα της κυβέρνησης, με το Μέγαρο Μαξίμου και το οικονομικό επιτελείο να επιχειρούν να συνδυάσουν κοινωνικές ελαφρύνσεις, φορολογικές παρεμβάσεις και επενδύσεις με αναπτυξιακό αποτύπωμα.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η μεσαία τάξη, αλλά το κυβερνητικό «καλάθι» απλώνεται σε πολύ περισσότερες κοινωνικές και επαγγελματικές ομάδες: συνταξιούχους, ελεύθερους επαγγελματίες, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αγρότες, δημόσιους υπαλλήλους, ιδιοκτήτες ακινήτων, ακόμη και ειδικούς κλάδους όπως τα ταξί και τα διαγνωστικά κέντρα.
Το πολιτικό στοίχημα είναι διπλό.
Από τη μία, η κυβέρνηση θέλει να απαντήσει στην πίεση του κόστους ζωής και στη δυσαρέσκεια συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων.
Από την άλλη, επιδιώκει να δείξει ότι οι παρεμβάσεις δεν αποτελούν απλώς ένα προεκλογικό πυροτέχνημα, αλλά εντάσσονται σε σχεδιασμό με εφαρμογή από το 2027 και μετά.
Η μεσαία τάξη στο επίκεντρο
Στο Μέγαρο Μαξίμου αναγνωρίζουν ότι η μεγαλύτερη πολιτική πίεση έχει συσσωρευτεί σε νοικοκυριά που δεν θεωρούνται οικονομικά ευάλωτα με τη στενή έννοια, αλλά έχουν δει το διαθέσιμο εισόδημά τους να πιέζεται από στέγαση, ενέργεια, τρόφιμα και φορολογικές υποχρεώσεις.
Γι’ αυτό η ΔΕΘ αναμένεται να έχει έντονο χαρακτήρα φορολογικής αποσυμπίεσης.
Οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από το ύψος του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου, ο οποίος σύμφωνα με τις κυβερνητικές εκτιμήσεις μπορεί να κινηθεί πάνω από 1,2 δισ. ευρώ και ενδεχομένως να πλησιάσει τα 2 δισ. ευρώ, εφόσον επιβεβαιωθούν η ανάπτυξη και η υπεραπόδοση των ψηφιακών μηχανισμών περιορισμού της φοροδιαφυγής.
Συνταξιούχοι: το μεγάλο κοινωνικό μέτωπο
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στους συνταξιούχους.
Σύμφωνα με το υπό επεξεργασία πακέτο, το μόνιμο επίδομα του Νοεμβρίου αναμένεται να αυξηθεί, ώστε να μπορεί να φτάνει έως τα 400 ευρώ, με διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων και στόχο να καλυφθούν περίπου 1,75 εκατ. συνταξιούχοι.
Παράλληλα, η γενική αύξηση των συντάξεων εκτιμάται ότι μπορεί να κινηθεί περίπου στο 3%, λόγω της εξέλιξης του πληθωρισμού.
Το σημαντικότερο όμως μέτρο αφορά την προσωπική διαφορά.
Ο σχεδιασμός προβλέπει από το 2027 πλήρεις αυξήσεις και για περίπου 670.000 συνταξιούχους που εξακολουθούν να έχουν υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς, κάτι που αν υλοποιηθεί θα κλείσει έναν από τους πιο επίμονους μηχανισμούς που περιόριζαν τις πραγματικές αυξήσεις στις αποδοχές τους.
Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης αλλαγές στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων και πιθανή κατάργησή της στις επικουρικές συντάξεις.
Ελεύθεροι επαγγελματίες: οι διορθώσεις στα τεκμήρια
Ένα από τα πιο πολιτικά ευαίσθητα πεδία είναι η τεκμαρτή φορολόγηση.
Η κυβέρνηση δεν φαίνεται να συζητά κατάργηση του συστήματος, αλλά εξετάζει διορθώσεις στα σημεία που έχουν προκαλέσει τις μεγαλύτερες αντιδράσεις.
Δύο βασικά σενάρια βρίσκονται υπό επεξεργασία:
το «πάγωμα» της επόμενης αύξησης του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος και η μείωσή του κατά 10% έως 20% για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών.
Παράλληλα, εξετάζονται αλλαγές στις προσαυξήσεις που συνδέονται με τα χρόνια λειτουργίας, τον αριθμό εργαζομένων και τον κύκλο εργασιών, καθώς και ευνοϊκότερη μεταχείριση νέων επαγγελματιών και επιχειρήσεων στην περιφέρεια.
Προκαταβολή φόρου: ανάσα ρευστότητας
Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η μείωση της προκαταβολής φόρου.
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες εξετάζεται υποχώρηση από το 55% στο 40%, ενώ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις συζητείται χαμηλότερος συντελεστής ανάλογα με τον κύκλο εργασιών.
Είναι μέτρο με ιδιαίτερη σημασία για τη ρευστότητα.
Σε αντίθεση με μια απλή φορολογική έκπτωση, η χαμηλότερη προκαταβολή αφήνει άμεσα περισσότερα μετρητά στις επιχειρήσεις, κάτι που μπορεί να επηρεάσει επενδύσεις, αποθέματα και μισθοδοσία.
Τέλος επιτηδεύματος και φόρος επιχειρήσεων
Η κυβέρνηση εξετάζει ακόμη δύο μέτρα με καθαρά επιχειρηματικό χαρακτήρα.
Πρώτον, πλήρη κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και για τις επιχειρήσεις, μετά την κατάργησή του για τους ελεύθερους επαγγελματίες.
Δεύτερον, βρίσκεται στο τραπέζι μείωση του φόρου στα επιχειρηματικά κέρδη από 22% σε 20%.
Εάν προχωρήσει, θα πρόκειται για ένα από τα πιο καθαρά φιλοεπενδυτικά σήματα της ΔΕΘ, καθώς θα μειώσει άμεσα το φορολογικό βάρος στις επιχειρήσεις και θα αυξήσει τα διαθέσιμα προς επανεπένδυση κεφάλαια.
Μισή μονάδα κάτω οι εργοδοτικές εισφορές
Το πακέτο μπορεί να συμπληρωθεί και με νέα μείωση των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα.
Η λογική είναι να μειωθεί περαιτέρω το μη μισθολογικό κόστος και να ενισχυθεί η απασχόληση.
Πρόκειται για μέτρο που μπορεί να έχει διπλή επίδραση: από τη μία να περιορίσει το κόστος των επιχειρήσεων και από την άλλη να δημιουργήσει μεγαλύτερο περιθώριο για προσλήψεις και αυξήσεις.
ΕΝΦΙΑ, τέλη κυκλοφορίας και ειδικές παρεμβάσεις
Παράλληλα, εξετάζονται πιο στοχευμένες παρεμβάσεις.
Για τους ιδιοκτήτες ακινήτων βρίσκεται στο τραπέζι νέα μείωση του ΕΝΦΙΑ, ενώ για τα διαγνωστικά κέντρα συζητούνται αλλαγές στο clawback και στο rebate.
Στο υπουργείο Οικονομικών εξετάζεται ακόμη και πιθανή μείωση στα τέλη κυκλοφορίας, ιδιαίτερα για παλαιότερα οχήματα.
Στον κλάδο των ταξί εξετάζονται ειδικές φορολογικές διορθώσεις, ενώ παρεμβάσεις αναμένονται και για τους αγρότες.
Το δεύτερο «καλάθι»: €1,1 δισ. στην ενέργεια
Το οικονομικό πακέτο όμως δεν σταματά στις φοροελαφρύνσεις.
Έως το τέλος Αυγούστου αναμένεται να οριστικοποιηθεί και η λίστα των ενεργειακών έργων που θα παρουσιαστούν στη ΔΕΘ, με συνολικό ύψος περίπου 1,1 δισ. ευρώ έως το 2028.
Το εργαλείο είναι η νέα ευρωπαϊκή ρήτρα διαφυγής για την ενεργειακή ανθεκτικότητα.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης έχει ήδη υποβάλει το σχετικό αίτημα προς την Κομισιόν, ώστε να μπορούν να χρηματοδοτηθούν από εθνικούς πόρους έργα χωρίς να προσμετρώνται πλήρως στο ανώτατο όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών.
Οι επενδύσεις υπολογίζονται σε περίπου 350–400 εκατ. ευρώ ετησίως για την τριετία 2026-2028.
Πού θα πέσει το ενεργειακό χρήμα
Το ενεργειακό πακέτο αναμένεται να αφορά κυρίως:
έργα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας,
ενεργειακές αναβαθμίσεις κτιρίων,
προγράμματα εξοικονόμησης,
επενδύσεις σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές,
και παρεμβάσεις που ενισχύουν την ασφάλεια του ηλεκτρικού συστήματος.
Η κυβέρνηση θέλει να επιλέξει κυρίως ώριμα έργα, ώστε να ξεκινήσουν γρήγορα και να δημιουργήσουν άμεσο αναπτυξιακό αποτέλεσμα.
Το σημαντικό είναι ότι η ρήτρα δεν σημαίνει «δωρεάν χρήμα». Οι δαπάνες εξακολουθούν να επηρεάζουν έλλειμμα και χρέος, αλλά αποκτούν ευνοϊκότερη μεταχείριση στο ευρωπαϊκό πλαίσιο καθαρών δαπανών.
Το Ταμείο Ανάκαμψης τελειώνει – η κυβέρνηση ψάχνει το επόμενο εργαλείο
Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον μακροοικονομικό στοιχείο.
Καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης πλησιάζει στο τέλος του κύκλου του, η Αθήνα χρειάζεται νέα χρηματοδοτικά εργαλείαγια να μη δημιουργηθεί επενδυτικό κενό.
Η ενεργειακή ρήτρα διαφυγής έρχεται ακριβώς να λειτουργήσει ως συμπληρωματικός μηχανισμός δίπλα στο ΕΣΠΑ.
Αν τα έργα επιλεγούν σωστά, το όφελος δεν θα περιοριστεί στις επενδύσεις.
Η ενίσχυση δικτύων, αποθήκευσης και ενεργειακής αποδοτικότητας μπορεί να μειώσει το κόστος παραγωγής, να περιορίσει την έκθεση σε διεθνή ενεργειακά σοκ και να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Η ΔΕΘ ως πολιτική αφετηρία της εκλογικής χρονιάς
Όλα αυτά εξηγούν γιατί η φετινή ΔΕΘ δεν αντιμετωπίζεται από το Μαξίμου ως μια ακόμη οικονομική ομιλία.
Είναι ουσιαστικά η εκκίνηση μιας νέας πολιτικής περιόδου.
Η κυβέρνηση θέλει να εμφανίσει ένα αφήγημα στο οποίο η δημοσιονομική σταθερότητα μετατρέπεται πλέον σε μέρισμα προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις, χωρίς όμως να χαθεί η επενδυτική κατεύθυνση.
Το μεγάλο ερώτημα είναι πόσα από τα υπό εξέταση μέτρα θα περάσουν τελικά από τα σενάρια στις ανακοινώσεις.
Γιατί μέχρι τη ΔΕΘ, το «καλάθι» θα γεμίζει και θα αδειάζει πολλές φορές.
Αν όμως κλειδώσουν τα βασικά μέτρα για συντάξεις, τεκμήρια, φόρους και εισφορές μαζί με το ενεργειακό πακέτο των €1,1 δισ., τότε η Θεσσαλονίκη δεν θα δώσει απλώς το οικονομικό στίγμα της κυβέρνησης. Θα δώσει το πρώτο καθαρό περίγραμμα της πολιτικής στρατηγικής της μέχρι τις εκλογές του 2027.
Πηγή: pagenews.gr