Σε αυστηρότερα μέτρα για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στα σχολεία προχωρά η Δανία, καθώς η κυβέρνηση εκτιμά ότι τα εργαλεία AI έχουν δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στην αξιοπιστία των γραπτών εργασιών και των εξετάσεων.
Οι μαθητές λυκείου, ηλικίας 16 έως 19 ετών, θα καλούνται πλέον να εξετάζονται και προφορικά πάνω στις γραπτές εργασίες που παραδίδουν, ώστε οι εκπαιδευτικοί να μπορούν να διαπιστώνουν αν κατανοούν πραγματικά το περιεχόμενο και αν η εργασία αποτελεί δικό τους έργο.
Παράλληλα, τα σχολεία ενθαρρύνονται να μεταφέρουν μεγαλύτερο μέρος της γραπτής εργασίας μέσα στην τάξη, υπό την επίβλεψη των καθηγητών, ενώ προβλέπεται και τεχνικός έλεγχος των υπολογιστών κατά τη διάρκεια εξετάσεων.
«Έχουμε σοβαρό πρόβλημα με την αντιγραφή μέσω AI»
Ο υπουργός Παιδείας της Δανίας Μάγκνους Χέουνικε δήλωσε ότι η χώρα αντιμετωπίζει πλέον σοβαρό πρόβλημα με μαθητές που χρησιμοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να ολοκληρώνουν εργασίες που κανονικά θα έπρεπε να συντάσσουν μόνοι τους.
Η κυβέρνηση θεωρεί ότι απαιτείται άμεση παρέμβαση, καθώς διαφορετικά υπάρχει κίνδυνος οι βαθμοί να μην αντικατοπτρίζουν πλέον τις πραγματικές γνώσεις και δεξιότητες των μαθητών.
Το βασικό ζήτημα για τις αρχές δεν είναι απλώς αν ένας μαθητής χρησιμοποίησε ένα εργαλείο AI, αλλά αν το εργαλείο αντικατέστησε ουσιαστικά τη δική του σκέψη και εργασία.
Προφορική εξέταση μετά τη γραπτή εργασία
Η πρώτη μεγάλη αλλαγή αφορά τη λεγόμενη SSO, την εκτενή γραπτή εργασία που εκπονούν κάθε χρόνο περίπου 9.000 μαθητές λυκείου.
Μέχρι σήμερα η αξιολόγηση βασιζόταν κυρίως στο γραπτό αποτέλεσμα. Με το νέο σύστημα, οι μαθητές θα περνούν επιπλέον από προφορική εξέταση πάνω στο ίδιο θέμα.
Ο καθηγητής θα μπορεί έτσι να ζητά εξηγήσεις, να ελέγχει τη λογική πίσω από τα επιχειρήματα και να διαπιστώνει αν ο μαθητής γνωρίζει πραγματικά το αντικείμενο που παρουσιάζει.
Η κυβέρνηση θεωρεί ότι η διαδικασία αυτή μπορεί να περιορίσει σημαντικά την παράδοση εργασιών που έχουν δημιουργηθεί σε μεγάλο βαθμό από AI εργαλεία.
Παρακολούθηση υπολογιστών στις εξετάσεις
Το δεύτερο μέτρο αφορά τις γραπτές εξετάσεις.
Τα λύκεια θα υποχρεωθούν να χρησιμοποιούν λογισμικό παρακολούθησης των υπολογιστών, ώστε να ελέγχεται ποιες εφαρμογές και υπηρεσίες χρησιμοποιούνται από τους μαθητές κατά τη διάρκεια της εξέτασης.
Παράλληλα, τα σχολικά δίκτυα θα αποκτήσουν τεχνικά συστήματα που θα μπορούν να φιλτράρουν ή να αποκλείουν την πρόσβαση σε συγκεκριμένες ιστοσελίδες και υπηρεσίες μέσω διαδικτύου.
Με αυτόν τον τρόπο οι αρχές επιχειρούν να περιορίσουν τη δυνατότητα χρήσης ChatGPT και άλλων παρόμοιων εργαλείων όταν αυτά δεν επιτρέπονται.
Περισσότερες εργασίες μέσα στην τάξη
Η τρίτη σημαντική αλλαγή είναι η σύσταση προς τα σχολεία να περιορίσουν τις μεγάλες εργασίες που ολοκληρώνονται αποκλειστικά στο σπίτι.
Αντίθετα, περισσότερη δουλειά θα πραγματοποιείται μέσα στο σχολείο, παρουσία του εκπαιδευτικού.
Έτσι ο καθηγητής θα μπορεί να παρακολουθεί τον τρόπο με τον οποίο ο μαθητής αναπτύσσει την εργασία του, να βλέπει την εξέλιξη του κειμένου και να παρέχει άμεση καθοδήγηση.
Η λογική είναι απλή: αντί να αξιολογείται μόνο το τελικό αποτέλεσμα, θα αξιολογείται περισσότερο και η ίδια η διαδικασία παραγωγής του.
Ετοιμάζεται εθνική στρατηγική για το AI
Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν δεν αποτελούν το τέλος της παρέμβασης.
Η κυβέρνηση της Δανίας προετοιμάζει εθνική στρατηγική για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης.
Στόχος δεν είναι η πλήρης απαγόρευση της τεχνολογίας, αλλά η δημιουργία σαφών ορίων για το πότε η χρήση της μπορεί να θεωρείται θεμιτή και πότε μετατρέπεται σε αντιγραφή.
Ο Μάγκνους Χέουνικε έχει δηλώσει ότι θα συζητήσει με διευθυντές σχολείων, καθηγητές και μαθητές πριν διαμορφωθεί το τελικό πλαίσιο.
Η βασική επιδίωξη είναι η AI να λειτουργεί ως εργαλείο μάθησης και όχι ως υποκατάστατο της σκέψης, της εξάσκησης και της απόκτησης πραγματικών δεξιοτήτων.
Φόβος για την κριτική σκέψη
Πέρα από την αντιγραφή, η κυβέρνηση εκφράζει και μια βαθύτερη ανησυχία.
Η υπερβολική εξάρτηση από εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να οδηγήσει τους μαθητές στο να αναθέτουν σε έναν αλγόριθμο εργασίες που είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη δεξιοτήτων όπως η συγγραφή, η επιχειρηματολογία, η έρευνα και η κριτική αξιολόγηση πληροφοριών.
Για τον λόγο αυτό, το υπουργείο Παιδείας επιδιώκει να διασφαλίσει ότι η τεχνολογία δεν θα υπονομεύσει την εκπαίδευση αντί να την ενισχύσει.
Παρόμοιο πρόβλημα και στη Σουηδία
Η Δανία δεν είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που αντιμετωπίζει το συγκεκριμένο ζήτημα.
Στη γειτονική Σουηδία, ο αριθμός των μαθητών που τιμωρήθηκαν για μη επιτρεπόμενη χρήση AI αυξήθηκε κατά 688% από το 2023 έως το 2025.
Η σουηδική κυβέρνηση έχει ήδη αναθέσει ειδική έρευνα για το πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στα σχολεία, με τα συμπεράσματα να αναμένονται τον Απρίλιο.
Οι σουηδικές αρχές έχουν προειδοποιήσει ότι η ανεξέλεγκτη χρήση AI μπορεί να αλλοιώσει τους βαθμούς και να αφήσει τελικά τους μαθητές χωρίς τις γνώσεις που υποτίθεται ότι πιστοποιεί το εκπαιδευτικό σύστημα.
Το νέο μεγάλο δίλημμα της εκπαίδευσης
Η εμφάνιση των γενετικών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης έχει δημιουργήσει ένα πρόβλημα που τα εκπαιδευτικά συστήματα δεν μπορούν πλέον να αγνοήσουν.
Ένα εργαλείο AI μπορεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα να γράψει έκθεση, να αναλύσει κείμενο, να λύσει ασκήσεις ή να δημιουργήσει μία ολόκληρη σχολική εργασία.
Η πλήρης απαγόρευσή του είναι δύσκολη και πιθανόν μη ρεαλιστική. Η ανεξέλεγκτη χρήση του, όμως, μπορεί να καταστήσει πολλές παραδοσιακές μορφές αξιολόγησης σχεδόν άχρηστες.
Η Δανία επιχειρεί ουσιαστικά να αλλάξει τους κανόνες της αξιολόγησης: λιγότερη εμπιστοσύνη σε ένα έτοιμο γραπτό κείμενο και μεγαλύτερη έμφαση στο αν ο μαθητής μπορεί πραγματικά να εξηγήσει, να υπερασπιστεί και να αποδείξει όσα παρέδωσε.
Πηγή: Pagenews.gr