Δεν μπαίνει η Εφορία στο IRIS για να κυνηγήσει το χαρτζιλίκι της γιαγιάς, τα 20 ή τα 50 ευρώ του παππού ή τα καθημερινά μικροέξοδα που καλύπτουν οι γονείς για τα παιδιά τους.
Αυτό είναι το βασικό μήνυμα της ΑΑΔΕ μετά τον θόρυβο που προκλήθηκε από δημοσιεύματα και αναρτήσεις για τη φορολογική αντιμετώπιση χρηματικών μεταφορών μεταξύ συγγενών.
Η Αρχή επιχειρεί να βάλει τέλος στη σύγχυση, ξεκαθαρίζοντας ότι το μέσο μεταφοράς –IRIS ή απλό τραπεζικό έμβασμα– δεν μετατρέπει από μόνο του μια καθημερινή οικογενειακή συναλλαγή σε φορολογικό ζήτημα.
Τι λέει ξεκάθαρα η ΑΑΔΕ
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις της Αρχής:
- Τα μικροποσά που μεταφέρονται μέσω IRIS ή τραπεζικού λογαριασμού δεν αποτελούν αντικείμενο ιδιαίτερου φορολογικού ενδιαφέροντος.
- Εξαίρεση υπάρχει όταν διαπιστώνεται συγκεκριμένο μοτίβο καταχρηστικής πρακτικής.
- Η ΑΑΔΕ επισημαίνει ότι αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο για ποσά που δίνουν γονείς και παππούδες σε παιδιά ή εγγόνια για καθημερινά μικροέξοδα και χαρτζιλίκι.
- Η υπόθεση της φοιτήτριας στην Εύβοια δεν ξεκίνησε επειδή ο παππούς έστελνε χαρτζιλίκι στην εγγονή του.
- Ο έλεγχος, σύμφωνα με την Αρχή, αποτελούσε τμήμα ευρύτερου ελέγχου κύκλου προσώπων.
- Ο φόρος δωρεάς που καταλογίστηκε αφορούσε ποσό που είχε δοθεί πριν θεσπιστεί η απαλλαγή για χρηματικές δωρεές έως 800.000 ευρώ.
- Ο συγκεκριμένος καταλογισμός βασίστηκε, σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, στην οικειοθελή δήλωση της ίδιας της ελεγχόμενης.
Η υπόθεση που άναψε φωτιές
Η ιστορία της φοιτήτριας από την Εύβοια ήταν εκείνη που πυροδότησε τη δημόσια συζήτηση.
Η εικόνα που δημιουργήθηκε ήταν ιδιαίτερα ανησυχητική για τους φορολογουμένους: ότι δηλαδή μια μεταφορά χρημάτων από έναν παππού προς την εγγονή του θα μπορούσε να ενεργοποιήσει τον φορολογικό μηχανισμό.
Η ΑΑΔΕ λέει ότι αυτή η εικόνα δεν ανταποκρίνεται στα πραγματικά περιστατικά της συγκεκριμένης υπόθεσης.
Ο έλεγχος, διευκρινίζει, δεν έγινε εξαιτίας του «χαρτζιλικιού», αλλά εντασσόταν σε έλεγχο ευρύτερου κύκλου προσώπων.
Ακόμη σημαντικότερο είναι ότι ο φόρος που τελικά καταλογίστηκε δεν παρουσιάζεται από την Αρχή ως φόρος πάνω σε καθημερινές μεταφορές μέσω IRIS.
Αφορούσε χρηματική δωρεά σε προγενέστερο χρονικό σημείο και στηρίχθηκε σε δήλωση της ελεγχόμενης, με την υπόθεση να έχει φτάσει στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών.
Άρα μπορώ να στείλω χαρτζιλίκι μέσω IRIS;
Ναι, αυτή είναι η πρακτική ουσία της διευκρίνισης της ΑΑΔΕ.
Μια φυσιολογική μεταφορά μικρού ποσού από γονέα προς παιδί ή από παππού προς εγγόνι για καθημερινές ανάγκες δεν βρίσκεται από μόνη της στο φορολογικό στόχαστρο επειδή πραγματοποιήθηκε ηλεκτρονικά.
Υπάρχει όμως μια σημαντική λεπτομέρεια.
Η ΑΑΔΕ δεν ανακοινώνει κάποιο συγκεκριμένο αριθμητικό όριο κάτω από το οποίο κάθε συναλλαγή θεωρείται αυτομάτως αδιάφορη φορολογικά. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ο πραγματικός χαρακτήρας των συναλλαγών και εάν εμφανίζεται μοτίβο που παραπέμπει σε κατάχρηση.
Και αυτή η διάκριση έχει σημασία.
Άλλο ένα χαρτζιλίκι ή η κάλυψη καθημερινών εξόδων και άλλο μια σειρά κινήσεων που εμφανίζονται τεχνητά ως μικρές οικογενειακές μεταφορές ενώ στην πραγματικότητα μπορεί να αποκρύπτουν διαφορετική οικονομική δραστηριότητα.
IRIS δεν σημαίνει «κόκκινος συναγερμός» στην Εφορία
Η υπόθεση αναδεικνύει και κάτι ευρύτερο.
Καθώς οι άμεσες ηλεκτρονικές πληρωμές μπαίνουν όλο και περισσότερο στην καθημερινότητα, εκατομμύρια απολύτως φυσιολογικές συναλλαγές που παλαιότερα γίνονταν με μετρητά αφήνουν πλέον ψηφιακό αποτύπωμα.
Ένας πατέρας στέλνει χρήματα στο παιδί του.
Ένας παππούς χαρτζιλίκι στο εγγόνι.
Κάποιος πληρώνει έναν κοινό λογαριασμό και οι υπόλοιποι του επιστρέφουν το μερίδιό τους.
Η ύπαρξη τραπεζικού ίχνους δεν σημαίνει αυτομάτως ότι υπάρχει φορολογητέο εισόδημα ή ότι κάθε τέτοια κίνηση αποτελεί δωρεά που θα απασχολήσει τις φορολογικές αρχές.
Αυτό ακριβώς επιχειρεί τώρα να ξεκαθαρίσει η ΑΑΔΕ.
Το μήνυμα στους φορολογουμένους
Με απλά λόγια:
Το χαρτζιλίκι δεν μπήκε στο στόχαστρο. Το IRIS δεν μετατράπηκε σε φορολογική παγίδα για κάθε οικογένεια.
Οι έλεγχοι αφορούν περιπτώσεις στις οποίες υπάρχουν στοιχεία ή συμπεριφορές που δικαιολογούν φορολογικό ενδιαφέρον και όχι την καθημερινή οικονομική βοήθεια μεταξύ στενών συγγενών.
Και μετά τον θόρυβο των τελευταίων ημερών, αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη διευκρίνιση:
άλλο η δυνατότητα της ΑΑΔΕ να εντοπίζει πραγματικές καταχρηστικές πρακτικές και άλλο να δημιουργείται η εντύπωση ότι η Εφορία περιμένει στη γωνία για τα 50 ευρώ που έστειλε ο παππούς στην εγγονή του.