Κρυπτονομίσματα και Εφορία: Η υπόθεση των €600.000 που αποκαλύπτει το μεγάλο φορολογικό κενό
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 9 '
Πηγή Φωτογραφίας: eurokinissi//Κρυπτονομίσματα και Εφορία: Η υπόθεση των €600.000 που αποκαλύπτει το μεγάλο φορολογικό κενό
Μια υπόθεση με κέρδη περίπου 600.000 ευρώ από κρυπτονομίσματα επαναφέρει στο προσκήνιο ένα από τα πιο θολά σημεία της ελληνικής φορολογίας: πώς δηλώνονται σήμερα τα κέρδη από ψηφιακά νομίσματα και, κυρίως, πώς μπορεί ένας φορολογούμενος να αποδείξει την προέλευση αυτών των χρημάτων όταν αυτά μεταφερθούν στο τραπεζικό σύστημα.
Η συγκεκριμένη υπόθεση έφτασε στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, καθώς, σύμφωνα με όσα εξήγησε στο ΕΡΤnews ο φοροτεχνικός Στάθης Βελισσαράκος, περίπου 600.000 ευρώ πιστώθηκαν σε τραπεζικό λογαριασμό φορολογούμενου ως αποτέλεσμα συναλλαγών σε κρυπτονομίσματα. Το πρόβλημα ήταν ότι το σημερινό φορολογικό έντυπο δεν διαθέτει ειδικό κωδικό που να αντιμετωπίζει ρητά αυτή την κατηγορία εισοδήματος.
Έτσι, το θέμα δεν περιορίζεται στο εάν κάποιος «έβγαλε κέρδος» από Bitcoin, Ethereum ή άλλο ψηφιακό περιουσιακό στοιχείο.
Το κρίσιμο σημείο έρχεται όταν το crypto μετατρέπεται σε ευρώ και τα χρήματα εμφανίζονται σε ελληνικό τραπεζικό λογαριασμό ή χρησιμοποιούνται για αγορά ακινήτου, αυτοκινήτου ή άλλου περιουσιακού στοιχείου.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν τα crypto γίνουν ευρώ
Όσο ένα ψηφιακό περιουσιακό στοιχείο παραμένει σε crypto wallet, η φορολογική αρχή δεν βλέπει απαραίτητα μια συμβατική τραπεζική κίνηση.
Η εικόνα αλλάζει όταν τα χρήματα επιστρέψουν στο παραδοσιακό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Τότε ο φορολογούμενος μπορεί να κληθεί να εξηγήσει:
- πότε απέκτησε τα κρυπτονομίσματα,
- με ποιο κόστος,
- σε ποιο exchange πραγματοποιήθηκαν οι συναλλαγές,
- πότε έγινε η πώληση,
- ποια ήταν η πραγματική υπεραξία,
- και ποια είναι η αλυσίδα των συναλλαγών μέχρι την πίστωση στον τραπεζικό λογαριασμό.
Αυτό είναι και το βασικό δίδαγμα της υπόθεσης των 600.000 ευρώ: δεν αρκεί να υπάρχει το χρήμα. Πρέπει να μπορεί να τεκμηριωθεί και η προέλευσή του.
Γιατί σήμερα υπάρχει κενό
Μέχρι σήμερα δεν έχει θεσπιστεί ένα πλήρως ειδικό και ολοκληρωμένο φορολογικό καθεστώς αποκλειστικά για τα κρυπτονομίσματα που να λύνει όλες τις περιπτώσεις φυσικών προσώπων.
Το γενικό φορολογικό πλαίσιο προβλέπει ότι εισόδημα από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου φορολογείται με συντελεστή 15%, αλλά η επίσημη φορολογική καθοδήγηση δεν έχει ακόμη εντάξει με σαφή και ενιαίο τρόπο όλες τις συναλλαγές crypto σε ειδικό μηχανισμό δήλωσης.
Γι’ αυτό και η συζήτηση για φορολόγηση της υπεραξίας των κρυπτονομισμάτων με 15% αφορά το μοντέλο που εξετάζεται και όχι έναν ήδη πλήρως εξειδικευμένο νέο φόρο crypto που έχει τεθεί σε εφαρμογή.
Αυτή η διάκριση είναι κρίσιμη για τους φορολογούμενους.
Δεν φορολογείται το σύνολο της πώλησης – Το ζήτημα είναι η υπεραξία
Εάν θεσπιστεί ειδικό καθεστώς 15%, το βασικό φορολογικό αντικείμενο θα είναι η υπεραξία και όχι ολόκληρο το ποσό που εμφανίζεται στον λογαριασμό.
Παράδειγμα:
αν κάποιος έχει επενδύσει 100.000 ευρώ και ρευστοποιήσει crypto αξίας 160.000 ευρώ, η οικονομική υπεραξία είναι 60.000 ευρώ και όχι 160.000 ευρώ.
Το κρίσιμο πρόβλημα, όμως, είναι η απόδειξη του αρχικού κόστους.
Εάν ο φορολογούμενος δεν διαθέτει επαρκές ιστορικό συναλλαγών, αποδείξεις μεταφοράς χρημάτων προς το exchange, statements και στοιχεία wallet, η τεκμηρίωση γίνεται πολύ δυσκολότερη.
Η αγορά ακινήτου είναι το μεγάλο «τεστ»
Το φορολογικό κενό γίνεται ιδιαίτερα εμφανές όταν κάποιος επιχειρεί να χρησιμοποιήσει κέρδη από crypto για αγορά ακινήτου.
Η αγορά δημιουργεί τεκμήριο και απαιτεί δικαιολόγηση της προέλευσης των κεφαλαίων.
Ένας φορολογούμενος μπορεί επομένως να έχει πραγματικά κερδίσει 300.000 ή 500.000 ευρώ από ψηφιακά νομίσματα, αλλά εάν δεν μπορεί να τα εντάξει με σαφή τρόπο στο φορολογικό του ιστορικό, ενδέχεται να αντιμετωπίσει πρόβλημα κατά τον έλεγχο.
Ο Στάθης Βελισσαράκος περιέγραψε ακριβώς αυτή τη δυσκολία:
«Στην περίπτωση που δεν δηλωθεί η υπεραξία, δεν δηλωθεί δηλαδή το ποσό ώστε να δικαιολογήσει κάποια αγορά, να δικαιολογήσει τον τραπεζικό λογαριασμό, κάποια κίνηση, να έχει ένα απόθεμα που να φαίνεται μέσα στην τράπεζα, η φορολογική αρχή δεν μπορεί να το εντοπίσει αυτό.»
Και πρόσθεσε:
«Περιμένουμε άμεσα να γίνει ο νόμος για τα κρυπτονομίσματα για να ηρεμήσουν πάρα πολλοί φορολογούμενοι.»
Τι πρέπει να κρατούν οι κάτοχοι crypto
Μέχρι να υπάρξει σαφέστερο θεσμικό πλαίσιο, η τεκμηρίωση είναι το σημαντικότερο «όπλο».
Χρειάζονται αναλυτικά στοιχεία για εισροές και εκροές από exchanges, τραπεζικές μεταφορές, timestamps συναλλαγών, τιμές αγοράς και πώλησης και αποδεικτικά των wallets που συνδέονται με τον φορολογούμενο.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε όσους έχουν πραγματοποιήσει εκατοντάδες ή χιλιάδες συναλλαγές μεταξύ διαφορετικών tokens, καθώς η πραγματική βάση κόστους μπορεί να είναι πολύ δύσκολο να υπολογιστεί εκ των υστέρων.
IRIS: Η μεταφορά χρημάτων δεν γίνεται αυτόματα «εισόδημα»
Το δεύτερο πεδίο που δημιουργεί σύγχυση αφορά το IRIS και τις άμεσες τραπεζικές μεταφορές.
Μια τραπεζική πίστωση δεν αποτελεί αυτομάτως φορολογητέο εισόδημα.
Η φορολογική μεταχείριση εξαρτάται από την αιτία της μεταφοράς.
Για παράδειγμα, η επιστροφή του μεριδίου μιας κοινής δαπάνης μεταξύ φίλων δεν έχει τον ίδιο χαρακτήρα με πληρωμή για παροχή υπηρεσίας ή με μια πραγματική χρηματική δωρεά.
Αυτό σημαίνει ότι η αιτιολογία και η δυνατότητα απόδειξης της συναλλαγής έχουν ιδιαίτερη σημασία.
Γονείς και παιδιά: Το αφορολόγητο των €800.000
Στις χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές προς πρόσωπα της Α΄ κατηγορίας ισχύει αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ, όταν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις και η μεταφορά γίνεται αποδεδειγμένα μέσω χρηματοπιστωτικού ιδρύματος. Για το τμήμα που υπερβαίνει το όριο επιβάλλεται φόρος 10%.
Η σχετική δήλωση μπορεί να υποβληθεί ηλεκτρονικά μέσω του myProperty της ΑΑΔΕ.
Άρα, ένα μεγάλο ποσό που στέλνει ένας γονέας στο παιδί του δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς ως «ένα IRIS».
Εάν έχει χαρακτήρα γονικής παροχής, πρέπει να ακολουθηθεί η προβλεπόμενη φορολογική διαδικασία.
Τι γίνεται με τα μικρά ποσά μεταξύ συγγενών
Οι καθημερινές μικρομεταφορές για κάλυψη εξόδων ή βιοποριστικών αναγκών δεν σημαίνει αυτομάτως ότι αποτελούν εισόδημα.
Ωστόσο, δεν υπάρχει ένας γενικός κανόνας του τύπου «κάτω από Χ ευρώ το IRIS δεν ελέγχεται».
Η φορολογική διοίκηση εξετάζει τη φύση, τη συχνότητα, το ύψος και την πραγματική αιτία των συναλλαγών.
Ένα μεμονωμένο ποσό για καθημερινή δαπάνη είναι διαφορετική περίπτωση από συστηματικές πιστώσεις χιλιάδων ευρώ χωρίς εμφανή αιτιολογία.
Οι φίλοι που μοιράζονται έναν λογαριασμό
Ένα ακόμη συνηθισμένο παράδειγμα είναι το εστιατόριο.
Ένας άνθρωπος πληρώνει ολόκληρο τον λογαριασμό και οι υπόλοιποι του στέλνουν μέσω IRIS το ποσό που τους αναλογεί.
Οικονομικά, πρόκειται για επιστροφή κοινής δαπάνης και όχι για πραγματική αμοιβή.
Παρόλα αυτά, όταν οι κινήσεις είναι συχνές ή μεγαλύτερης αξίας, είναι συνετό να υπάρχει σαφής αιτιολογία στην τραπεζική μεταφορά, ώστε να μπορεί να αποδειχθεί τι ακριβώς αφορά.
Το μεγάλο λάθος: «Αφού είναι crypto, δεν φαίνεται»
Η λογική ότι ένα κέρδος είναι φορολογικά αόρατο επειδή δημιουργήθηκε σε blockchain μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη.
Το πρόβλημα συνήθως εμφανίζεται στην έξοδο.
Όταν ο φορολογούμενος μετατρέψει τα ψηφιακά assets σε fiat money, αγοράσει περιουσία ή εμφανίσει καταθέσεις που δεν συμβαδίζουν με τις δηλωμένες πηγές εισοδήματος, μπορεί να απαιτηθεί πλήρης τεκμηρίωση.
Η υπόθεση των 600.000 ευρώ είναι ενδεικτική ακριβώς αυτού του κινδύνου.
Τι αναμένεται να αλλάξει
Το επόμενο μεγάλο βήμα είναι η δημιουργία σαφέστερων κανόνων για το πότε γεννάται φορολογητέα υπεραξία από crypto, ποια μέθοδος θα χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του κόστους κτήσης και σε ποιους κωδικούς του Ε1 θα δηλώνονται τα αντίστοιχα ποσά.
Ένα ειδικό πλαίσιο θα πρέπει επίσης να απαντήσει σε δυσκολότερες περιπτώσεις:
crypto-to-crypto συναλλαγές,
staking,
mining,
airdrops,
DeFi αποδόσεις,
μεταφορές μεταξύ προσωπικών wallets,
και χρήση crypto για απευθείας αγορά αγαθών.
Μέχρι να υπάρξουν αυτές οι απαντήσεις, το μεγαλύτερο ρίσκο για τον φορολογούμενο παραμένει η έλλειψη τεκμηρίωσης.
Το συμπέρασμα για τους φορολογούμενους
Στην πράξη, τρεις κανόνες γίνονται κρίσιμοι.
Πρώτον, τα κέρδη από crypto δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως «αόρατα χρήματα».
Δεύτερον, κάθε μεγάλο ποσό που περνά στο τραπεζικό σύστημα πρέπει να μπορεί να συνδεθεί με συγκεκριμένη και αποδεδειγμένη πηγή.
Τρίτον, μια μεταφορά μέσω IRIS δεν χαρακτηρίζεται φορολογικά από το μέσο πληρωμής, αλλά από το τι πραγματικά αντιπροσωπεύει: αμοιβή, δωρεά, γονική παροχή ή απλή επιστροφή εξόδων.
Η υπόθεση των 600.000 ευρώ δείχνει γιατί η ανάγκη για σαφές καθεστώς στα κρυπτονομίσματα γίνεται πλέον επείγουσα.
Η ελληνική αγορά crypto έχει μεγαλώσει ταχύτερα από το φορολογικό πλαίσιο — και όσο παραμένει αυτό το κενό, τόσο περισσότεροι φορολογούμενοι κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με την Εφορία όχι επειδή δεν έχουν πραγματικά κέρδη, αλλά επειδή δεν μπορούν να αποδείξουν με τον τρόπο που απαιτεί η φορολογική διοίκηση πώς αυτά δημιουργήθηκαν.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
