Νέο πλαίσιο για τα ταξίδια με κατοικίδια στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Τα ταξίδια με κατοικίδια εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπαίνουν σε μια νέα εποχή, καθώς η εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2026/131 ενισχύει σημαντικά τις απαιτήσεις για την ταυτοποίηση και την παρακολούθηση των ζώων συντροφιάς. Το ευρωπαϊκό διαβατήριο και το microchip παραμένουν βασικά στοιχεία της διαδικασίας, όμως πλέον δεν επαρκούν από μόνα τους για μια απρόσκοπτη μετακίνηση.
Το νέο πλαίσιο στοχεύει στην αντιμετώπιση του παράνομου εμπορίου ζώων συντροφιάς, με έμφαση στην ψηφιακή διασύνδεση δεδομένων και στην αυστηρή ιχνηλασιμότητα. Για τους ταξιδιώτες από την Ελλάδα, αλλά και για τις υπηρεσίες στα αεροδρόμια και τα λιμάνια, αυτό σημαίνει μεγαλύτερη ακρίβεια στα έγγραφα, περισσότερους ελέγχους και αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων σε πραγματικό χρόνο.
Διαχωρισμός εμπορικής και μη εμπορικής μετακίνησης
Κεντρικό σημείο του Κανονισμού 2026/131 είναι ο σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στην εμπορική και τη μη εμπορική μετακίνηση ζώων. Το προηγούμενο καθεστώς, που επέτρεπε τη μετακίνηση έως και πέντε ζώων ανά άτομο, είχε αξιοποιηθεί σε αρκετές περιπτώσεις ως κάλυψη για παράνομες πωλήσεις κουταβιών.
Με τα νέα δεδομένα, η Ευρωπαϊκή Ένωση καθιστά υποχρεωτική τη γραπτή δήλωση μη εμπορικού σκοπού, η οποία συνοδεύεται από ψηφιακή σφραγίδα. Ο ιδιοκτήτης-κηδεμόνας ή ο εξουσιοδοτημένος συνοδός πρέπει να τεκμηριώνει ότι η μεταφορά του ζώου συνδέεται άμεσα με τη δική του μετακίνηση, μέσα σε χρονικό διάστημα πέντε ημερών.
Οι ελληνικές κτηνιατρικές υπηρεσίες στα σύνορα έχουν σαφείς οδηγίες για αυξημένη προσοχή. Κάθε ταξιδιώτης που μετακινείται με περισσότερα από δύο ζώα τίθεται αυτόματα σε ενισχυμένο έλεγχο ιχνηλασιμότητας, ενώ η δήλωση μη εμπορικού σκοπού διασταυρώνεται με το σύστημα TRACES (Trade Control and Expert System).
Ψηφιακή ιχνηλασιμότητα και ρόλος του microchip
Η σημαντικότερη αλλαγή που εισάγει ο Κανονισμός είναι η υποχρεωτική διαλειτουργικότητα των εθνικών βάσεων δεδομένων. Στην Ελλάδα, το Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς, μέσω του pet.gov.gr, είναι πλέον πλήρως συνδεδεμένο με την ευρωπαϊκή πύλη.
Η διασύνδεση αυτή επιτρέπει σε έναν ελεγκτή, είτε στο αεροδρόμιο της Φρανκφούρτης είτε στο λιμάνι της Πάτρας, να αντλεί με μία σάρωση κρίσιμα στοιχεία. Δεν ελέγχεται μόνο η ταυτότητα του ιδιοκτήτη-κηδεμόνα, αλλά και το αν το microchip έχει καταχωρηθεί από πιστοποιημένο κτηνίατρο στην Ελλάδα.
Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται πρακτικά και το παράνομο εμπόριο microchips που αγοράζονταν μέσω διαδικτύου και τοποθετούνταν από μη ειδικούς. Τα τσιπ που δεν αντιστοιχούν σε εγκεκριμένες παρτίδες του επίσημου μητρώου εντοπίζονται κατά τον έλεγχο και σηματοδοτούνται ως προβληματικά.
Έλεγχοι σε αεροδρόμια και λιμάνια της Ελλάδας
Στην Ελλάδα, οι νέες απαιτήσεις αφορούν άμεσα τις βασικές πύλες εισόδου και εξόδου. Στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», καθώς και στα λιμάνια του Πειραιά και της Ηγουμενίτσας, οι ελεγκτικές αρχές, δηλαδή το ΥΠΑΑΤ και τα Τελωνεία, έχουν προχωρήσει σε αναβάθμιση του εξοπλισμού τους.
Οι σαρωτές νέας γενιάς επιτρέπουν την ανάγνωση των δεδομένων και την άμεση αντιπαραβολή τους με το ψηφιακό διαβατήριο του ζώου, το οποίο φέρει κωδικό QR. Η διαδικασία βασίζεται στην ταχεία επιβεβαίωση των στοιχείων και στη σύγκριση με τα ψηφιακά μητρώα.
Οι κυρώσεις για όσους δεν συμμορφώνονται με τις νέες προϋποθέσεις είναι αυστηρές. Αν η γραπτή δήλωση μη εμπορικού σκοπού κριθεί ψευδής ή αν το ζώο δεν διαθέτει την προβλεπόμενη ιχνηλασιμότητα, οι αρχές μπορούν να απαγορεύσουν την είσοδο ή την έξοδο. Παράλληλα, έχουν τη δυνατότητα να θέσουν το ζώο σε υποχρεωτική καραντίνα με έξοδα του ιδιοκτήτη-κηδεμόνα και να επιβάλουν διοικητικά πρόστιμα που ξεκινούν από 2.000 ευρώ.
Κρίσιμος ο ρόλος του κτηνιάτρου
Η συμμόρφωση με τον Κανονισμό 2026/131 ξεκινά από το κτηνιατρείο. Ο κτηνίατρος αποκτά αναβαθμισμένο ρόλο, καθώς δεν περιορίζεται στη φροντίδα του ζώου, αλλά λειτουργεί και ως πιστοποιητής της νομιμότητας του ταξιδιού.
Κάθε ενημέρωση που αφορά το διαβατήριο του ζώου, από τον εμβολιασμό κατά της λύσσας έως την κλινική εξέταση πριν από το ταξίδι, πρέπει να καταχωρείται ψηφιακά στο σύστημα μέσα σε 24 ώρες. Η έγκαιρη ενημέρωση των δεδομένων είναι κρίσιμη για να αποφευχθούν καθυστερήσεις ή προβλήματα στις πύλες εξόδου.
Η ελληνική κτηνιατρική κοινότητα βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, με στόχο να μην υπάρξουν ζώα που θα μπλοκαριστούν λόγω καθυστερήσεων στην ψηφιακή καταχώρηση.
Στόχος η αντιμετώπιση του παράνομου εμπορίου
Ο Κανονισμός 2026/131 αποτελεί ευρωπαϊκή απάντηση σε ένα χρόνιο πρόβλημα που αφορά τις παράνομες διακινήσεις ζώων συντροφιάς. Παρότι οι νέες διαδικασίες προσθέτουν πρόσθετες υποχρεώσεις για τους ιδιοκτήτες-κηδεμόνες, η διασφάλιση ότι κάθε ζώο είναι ταυτοποιημένο, ιχνηλάσιμο και υγιές θεωρείται βασική προϋπόθεση για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου.
Για την Ελλάδα, το βάρος πέφτει στην αυστηρή εφαρμογή των ελέγχων στα σημεία εισόδου και εξόδου, ώστε η χώρα να μη λειτουργήσει ως δίοδος παράνομων διακινήσεων προς την υπόλοιπη Ευρώπη.
Πηγή: Pagenews.gr