Τραμπ προς Νότια Κορέα: «Δεν λειτουργεί έτσι» – Τα $350 δισ. που απειλούν να γίνουν λογαριασμός… ασφαλείας

Η Ουάσιγκτον συνδέει πλέον ανοιχτά εμπόριο, επενδύσεις και στρατιωτική προστασία – Η καθυστέρηση της Σεούλ στα $350 δισ., η άρνηση βοήθειας στο Ιράν και η υπόθεση Coupang πίσω από την οργή Τραμπ – Στο τραπέζι ακόμη και αποχώρηση 4.500 Αμερικανών στρατιωτών

Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να περιορίσει δραστικά τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις ΗΠΑ–Νότιας Κορέας φαίνεται να είναι πολύ περισσότερα από μια ακόμη προσπάθεια αποκλιμάκωσης απέναντι στον Κιμ Γιονγκ Ουν.

Στην πραγματικότητα, πίσω από την κίνηση αναδύεται μια πολύ μεγαλύτερη σύγκρουση ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και τη Σεούλ, στην οποία εμπόριο, επενδύσεις και στρατιωτική ασφάλεια έχουν αρχίσει να γίνονται μία ενιαία διαπραγμάτευση.

Σύμφωνα με το Politico, η κυβέρνηση Τραμπ είναι ιδιαίτερα ενοχλημένη από τον ρυθμό υλοποίησης της επενδυτικής δέσμευσης ύψους 350 δισ. δολαρίων που έχει αναλάβει η Νότια Κορέα στις ΗΠΑ.

Και η δυσφορία αυτή φαίνεται πλέον να περνά από την οικονομία στην ασφάλεια.

Τα $350 δισ. που περιμένει ο Τραμπ

Η Νότια Κορέα δεσμεύθηκε το 2025 να επενδύσει 350 δισ. δολάρια στις ΗΠΑ, στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας με την Ουάσιγκτον.

Από αυτά, περίπου 150 δισ. δολάρια προορίζονται για συνεργασία στη ναυπηγική βιομηχανία. Το μεγάλο πρόβλημα βρίσκεται στα υπόλοιπα 200 δισ. δολάρια.

Σχεδόν έναν χρόνο μετά τη συμφωνία, σύμφωνα με το Politico, η Σεούλ δεν έχει ακόμη παρουσιάσει ούτε ένα συγκεκριμένο project για αυτό το τμήμα της επενδυτικής δέσμευσης.

Για την κυβέρνηση Τραμπ, η καθυστέρηση έχει αρχίσει να μετατρέπεται σε πολιτικό πρόβλημα.

Ο Victor Cha, πρώην διευθυντής Ασίας στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ και σήμερα επικεφαλής για την Κορέα στο CSIS, περιγράφει εύγλωττα τη σύγκρουση νοοτροπιών:

«Νομίζω ότι ένα μέρος του προβλήματος είναι πως η Κορέα το αντιμετωπίζει σαν μια κανονική επένδυση, με την έννοια ότι θέλει να έχουν διευθετηθεί όλες οι λεπτομέρειες πριν κάνει κάποια ανακοίνωση. Και αυτό απλώς δεν είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούν τα πράγματα σε μια κυβέρνηση Τραμπ».

Η φράση αυτή αποτυπώνει το πραγματικό πρόβλημα. Η Σεούλ αντιμετωπίζει τα 350 δισ. ως επενδυτικό πρόγραμμα που απαιτεί οικονομικό και νομικό έλεγχο. Ο Τραμπ τα αντιμετωπίζει ως πολιτική δέσμευση που πρέπει να μετατραπεί γρήγορα σε εργοστάσια, θέσεις εργασίας και ανακοινώσιμα projects στις ΗΠΑ.

Η Ιαπωνία τρέχει – Η Νότια Κορέα καθυστερεί

Η σύγκριση με την Ιαπωνία επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τη θέση της Σεούλ.

Η Ιαπωνία έχει αναλάβει επενδυτική δέσμευση 550 δισ. δολαρίων στις ΗΠΑ και Ουάσιγκτον και Τόκιο έχουν ήδη προχωρήσει στην επιλογή έξι projects, ενώ υπάρχει και πρόσθετη δεξαμενή υποψήφιων επενδύσεων.

Αντίθετα, η νοτιοκορεατική διαδικασία προχωρά πολύ πιο αργά.

«Είναι οι πιο αργοί διαπραγματευτές που υπάρχουν», ανέφερε πρόσωπο με γνώση των συνομιλιών στο Politico.

Η προθεσμία για την ολοκλήρωση της νοτιοκορεατικής δέσμευσης λήγει τον Ιανουάριο του 2029.

Ο υπουργός Εμπορίου, Βιομηχανίας και Πόρων της Νότιας Κορέας Κιμ Γιουνγκ-κουάν δήλωσε ότι οι δύο χώρες εξετάζουν ανακοινώσεις νέων επενδύσεων στα τέλη Αυγούστου ή στις αρχές Σεπτεμβρίου, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι όσο οι συζητήσεις πλησιάζουν στο τελικό στάδιο εμφανίζονται νέα πρακτικά ζητήματα.

Το μήνυμα Τραμπ: Η ασφάλεια δεν είναι δωρεάν

Εδώ όμως η οικονομική διαφορά μετατρέπεται σε γεωπολιτική σύγκρουση.

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει γιατί οι ΗΠΑ πρέπει να αναλαμβάνουν τόσο μεγάλο μέρος του κόστους προστασίας της Νότιας Κορέας. Η τελευταία κρίση δείχνει ότι πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα: η αμερικανική στρατιωτική παρουσία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μοχλός πίεσης σε εμπορικές και επενδυτικές διαπραγματεύσεις.

«Ο πρόεδρος λατρεύει τη μόχλευση. Αποκτάς μόχλευση όταν είσαι διατεθειμένος να τη χρησιμοποιήσεις — και ο Τραμπ τη χρησιμοποιεί», δήλωσε πηγή με γνώση των συζητήσεων.

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της υπόθεσης.

Για δεκαετίες, η οικονομική σχέση ΗΠΑ–Νότιας Κορέας και η στρατιωτική συμμαχία αποτελούσαν στενά συνδεδεμένους αλλά θεσμικά διακριτούς πυλώνες.

Η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται να καταργεί αυτή τη διάκριση.

Η άρνηση της Σεούλ στο Ιράν εξόργισε τον Τραμπ

Υπάρχει όμως και δεύτερο μέτωπο.

Ο Αμερικανός πρόεδρος θεωρεί ότι η Νότια Κορέα δεν ανταπέδωσε τη στρατιωτική προστασία που της παρέχουν επί δεκαετίες οι ΗΠΑ όταν η Ουάσιγκτον ζήτησε βοήθεια στην επιχείρηση κατά του Ιράν.

Ο ίδιος περιέγραψε δημόσια τη συνομιλία του με τον πρόεδρο της Νότιας Κορέας:

«Του είπα: “Θα ήθελες να μας δώσεις ένα μικρό χέρι βοήθειας; Δεν χρειαζόμαστε βοήθεια με το Ιράν, αλλά αν θέλεις, βοήθησέ μας”. Μου είπε “όχι, ευχαριστώ”. Και είπα: “Τι εννοείς; Έχουμε χιλιάδες στρατιώτες εκεί, σας προστατεύουμε από τον Κιμ Γιονγκ Ουν, τον γείτονά σας, και δεν πρόκειται να μας βοηθήσετε σε μια πολύ εύκολη στρατιωτική επιχείρηση στο Ιράν; Αυτό είναι παράξενο”.»

Και ακολούθησε το πραγματικό πολιτικό μήνυμα:

«Τότε γιατί εμείς εμπλεκόμαστε στο να σας βοηθάμε;»

Η δήλωση μετατρέπει την αμερικανική στρατιωτική προστασία σε ζήτημα αμοιβαιότητας: εάν η Ουάσιγκτον προστατεύει έναν σύμμαχο, ο Τραμπ περιμένει από αυτόν οικονομική και στρατιωτική ανταπόδοση.

Στο κάδρο και η Coupang

Στην ήδη δύσκολη σχέση προστέθηκε και η Coupang, ο αμερικανικών συμφερόντων κολοσσός ηλεκτρονικού εμπορίου που δραστηριοποιείται στη Νότια Κορέα.

Τον Ιούνιο, η νοτιοκορεατική αρχή προστασίας προσωπικών δεδομένων επέβαλε στην εταιρεία συνολικές κυρώσεις περίπου 624,7 δισ. γουόν, δηλαδή περίπου 410 εκατ. δολάρια, για παραβιάσεις που συνδέονται μεταξύ άλλων με τεράστια διαρροή προσωπικών δεδομένων. Η υπόθεση έχει αποκτήσει και πολιτικές διαστάσεις στις σχέσεις ΗΠΑ–Νότιας Κορέας.

Η αμερικανική πλευρά παρακολουθεί στενά την αντιμετώπιση της εταιρείας, ενώ η Σεούλ απορρίπτει κατηγορίες ότι οι αρχές της κάνουν διακρίσεις εις βάρος της Coupang.

Από τους δασμούς στις στρατιωτικές ασκήσεις

Ο Τραμπ είχε ήδη δείξει ότι είναι διατεθειμένος να ασκήσει οικονομική πίεση στη Σεούλ.

Νωρίτερα φέτος είχε απειλήσει να αυξήσει τους δασμούς στα νοτιοκορεατικά προϊόντα από 15% σε 25%, εξαιτίας της καθυστέρησης του κοινοβουλίου της χώρας να εγκρίνει την εμπορική συμφωνία.

Τώρα η πίεση μεταφέρεται στο πεδίο της άμυνας.

Ο Τραμπ διέταξε τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ να περιορίσει σημαντικά τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις με τη Νότια Κορέα. Η φετινή Ulchi Freedom Shield είχε σχεδιαστεί με τη συμμετοχή περίπου 18.000 Νοτιοκορεατών στρατιωτών και αμερικανικών δυνάμεων.

Οι ασκήσεις αποτελούν επί δεκαετίες κεντρικό στοιχείο της αποτροπής απέναντι στην Πιονγκγιάνγκ.

Ο Κιμ Γιονγκ Ουν και οι 28.500 Αμερικανοί στρατιώτες

Η απόφαση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή λαμβάνεται ενώ η Βόρεια Κορέα συνεχίζει τις πυραυλικές δοκιμές της και η στρατιωτική συνεργασία Πιονγκγιάνγκ–Μόσχας ενισχύεται.

Περίπου 28.500 Αμερικανοί στρατιώτες σταθμεύουν σήμερα στη Νότια Κορέα, ενώ η Ουάσιγκτον εξετάζει ευρύτερα τη διάταξη των δυνάμεών της στον Ινδοειρηνικό.

Ο Τραμπ, ωστόσο, επανέρχεται στη λογική που είχε υιοθετήσει ήδη κατά την πρώτη προεδρική θητεία του: οι μεγάλες ασκήσεις κοστίζουν ακριβά, προκαλούν τη Βόρεια Κορέα και δυσκολεύουν τη διπλωματία με τον Κιμ.

Η διαφορά αυτή τη φορά είναι ότι στο ίδιο πακέτο έχουν προστεθεί δασμοί, επενδύσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων, αμερικανικές επιχειρήσεις και η στάση της Σεούλ απέναντι στο Ιράν.

Το νέο δόγμα Τραμπ απέναντι στους συμμάχους

Η υπόθεση της Νότιας Κορέας αποκαλύπτει ένα ευρύτερο χαρακτηριστικό της δεύτερης κυβέρνησης Τραμπ: η παραδοσιακή διάκριση ανάμεσα σε εμπορική, βιομηχανική και αμυντική πολιτική γίνεται ολοένα πιο δυσδιάκριτη.

Οι αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας αποκτούν οικονομικό αντίτιμο. Οι επενδυτικές δεσμεύσεις μετατρέπονται σε μέτρο αξιοπιστίας ενός συμμάχου. Και η προθυμία συμμετοχής στις αμερικανικές στρατηγικές επιλογές μπορεί να επηρεάζει το πόσο ισχυρή θα παραμένει η αμερικανική στρατιωτική δέσμευση.

Για τη Σεούλ, η λανθασμένη εκτίμηση ίσως ήταν ότι τα 350 δισ. δολάρια μπορούσαν να αντιμετωπιστούν ως μια συνηθισμένη, πολυετής επενδυτική διαδικασία.

Για τον Τραμπ, φαίνεται πως πρόκειται για κάτι πολύ μεγαλύτερο: ένα τεστ για το τι δίνει ένας σύμμαχος στις ΗΠΑ σε αντάλλαγμα για εμπόριο, πρόσβαση στην αμερικανική αγορά και τελικά για την ίδια την αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας.

Πηγή βασικών πληροφοριών: Politico. Πρόσθετη διασταύρωση:  The Guardian, AP.