Αντιδράσεις προκαλεί στις ΗΠΑ το σχέδιο της κυβέρνησης Τραμπ να επιτρέψει εξορύξεις πετρελαίου και φυσικού αερίου κοντά στο Εθνικό Πάρκο Chaco Culture στο Νέο Μεξικό, έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς και πολιτιστικούς χώρους της χώρας και μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO.
Η ομοσπονδιακή Υπηρεσία Διαχείρισης Γης (BLM) προτείνει να καταργηθεί ζώνη προστασίας πλάτους 10 μιλίων, περίπου 16 χιλιομέτρων, γύρω από το πάρκο, η οποία σήμερα περιορίζει δραστηριότητες όπως οι γεωτρήσεις για πετρέλαιο και φυσικό αέριο και η εξόρυξη ουρανίου.
Το Chaco Culture, στη βορειοδυτική πλευρά του Νέου Μεξικού, περιλαμβάνει ερείπια οικισμών των αυτόχθονων Pueblo και θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους χώρους για την κατανόηση της ιστορίας τους. Η περιοχή είναι επίσης γνωστή για τον εξαιρετικά σκοτεινό νυχτερινό ουρανό της, γεγονός που την καθιστά σημαντική και για την αστρονομική παρατήρηση.
Η πρόταση της κυβέρνησης έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από φυλετικούς ηγέτες, αρχαιολόγους και περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι οποίοι προειδοποιούν για πιθανή ρύπανση του αέρα και των υδάτων, αλλά και για αλλοίωση του τοπίου και του νυχτερινού ουρανού.
Στο επίκεντρο το Chaco
Το σχέδιο προβλέπει να ανοίξει σε εξορυκτικές δραστηριότητες μια έκταση περίπου 336.400 στρεμμάτων γύρω από το Chaco. Η δημόσια διαβούλευση ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο και συγκέντρωσε περίπου 100.000 σχόλια, στην πλειονότητά τους αρνητικά.
Η Ντεμπ Χάαλαντ, πρώην υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ, η οποία είχε θεσπίσει τη ζώνη προστασίας το 2023, προειδοποίησε ότι η κατάργησή της θα μπορούσε να προκαλέσει «μη αναστρέψιμη ζημιά».
Οι επικριτές του σχεδίου υποστηρίζουν ότι οι γεωτρήσεις κοντά στο πάρκο θα μπορούσαν να αυξήσουν την ατμοσφαιρική ρύπανση, να επιβαρύνουν τους υδροφόρους ορίζοντες και να αλλοιώσουν τη νυχτερινή εικόνα της περιοχής με φωτισμό και καύση αερίου.
Η περιοχή έχει ιδιαίτερη σημασία και για τις κοινότητες των Ναβάχο και άλλων αυτόχθονων πληθυσμών. Ο Ντάνιελ Τσο, τοπικός ηγέτης των Ναβάχο, δήλωσε ότι εκτός της σημερινής ζώνης προστασίας υπάρχουν ήδη γεωτρήσεις σε μικρή απόσταση από σπίτια κατοίκων και εξέφρασε φόβους ότι αντίστοιχη δραστηριότητα θα μπορούσε να επεκταθεί ακόμη πιο κοντά στο Chaco.
Το σχέδιο εντάσσεται στη γενικότερη πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ για αύξηση της παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου σε ομοσπονδιακές εκτάσεις.
Οι ΗΠΑ διαθέτουν 27 μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO, μεταξύ των οποίων το Yellowstone, το Yosemite και το Άγαλμα της Ελευθερίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ωστόσο, εξορυκτικές δραστηριότητες βρίσκονται ήδη κοντά σε προστατευόμενες περιοχές.
Στο Εθνικό Πάρκο Carlsbad Caverns, επίσης στο Νέο Μεξικό, η κυβέρνηση έχει παραχωρήσει χιλιάδες στρέμματα για έρευνες πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ Ρεπουμπλικανοί έχουν πιέσει για άρση περιορισμών στην εξόρυξη ουρανίου κοντά στο Grand Canyon.
Η UNESCO ζητά αξιολόγηση των κινδύνων
Η UNESCO δεν έχει ανακοινώσει ότι το Chaco κινδυνεύει άμεσα να χάσει το καθεστώς προστασίας του, ωστόσο παρακολουθεί τις εξελίξεις και έχει ζητήσει από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση να εξηγήσει πώς το σχέδιο θα επηρεάσει την περιοχή.
Εκπρόσωπος του οργανισμού υπενθύμισε ότι η Επιτροπή Παγκόσμιας Κληρονομιάς θεωρεί τις εξορυκτικές δραστηριότητες ασύμβατες με το καθεστώς προστασίας, ενώ έχει επισημάνει ότι ακόμη και έργα που βρίσκονται έξω από τα επίσημα όρια ενός μνημείου πρέπει να αξιολογούνται εφόσον μπορούν να επηρεάσουν την ιστορική, πολιτιστική ή φυσική του αξία.
Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη ένα μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς, τα Everglades, το οποίο έχει ενταχθεί στον κατάλογο των τοποθεσιών «σε κίνδυνο» λόγω της ρύπανσης στην περιοχή.
Οι επικριτές της πολιτικής Τραμπ φοβούνται ότι και άλλες προστατευόμενες περιοχές θα μπορούσαν να βρεθούν υπό αντίστοιχη πίεση, καθώς η κυβέρνηση προωθεί ευρύτερο άνοιγμα ομοσπονδιακών εκτάσεων σε εξορύξεις.
Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ έχει παρουσιάσει την αύξηση της παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου ως βασικό στοιχείο της οικονομικής του πολιτικής, υποστηρίζοντας ότι ο ορυκτός πλούτος της χώρας μπορεί να ενισχύσει την ανάπτυξη.
Περιβαλλοντικές οργανώσεις, πάντως, υποστηρίζουν ότι στην περίπτωση του Chaco δεν υπάρχει επείγουσα ανάγκη για νέα εκμετάλλευση, καθώς μεγάλο μέρος των ομοσπονδιακών εκτάσεων γύρω από την περιοχή έχει ήδη παραχωρηθεί για πετρελαϊκές και αεριοπαραγωγικές δραστηριότητες.
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν έχει απαντήσει ακόμη δημόσια στις επικρίσεις ούτε έχει διευκρινίσει αν θα τροποποιήσει το σχέδιο μετά τη δημόσια διαβούλευση.
Πηγή: pagenews.gr