Η Moderna επιχειρεί να γράψει το δεύτερο –και ίσως σημαντικότερο– κεφάλαιο στην ιστορία της τεχνολογίας mRNA. Μετά τα εμβόλια κατά της Covid-19, η αμερικανική βιοτεχνολογική εταιρεία στρέφει πλέον το βάρος της στον καρκίνο, ποντάροντας σε εξατομικευμένες θεραπείες που «εκπαιδεύουν» το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει και να επιτίθεται στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του όγκου κάθε ασθενούς.
Η νέα μεγάλη προσδοκία της Moderna βρίσκεται στο intismeran autogene (mRNA-4157), μια εξατομικευμένη θεραπεία νεοαντιγόνων που αναπτύσσεται μαζί με τη Merck και βρίσκεται ήδη σε Phase 3 κλινικές μελέτες για το μελάνωμα και άλλες μορφές καρκίνου.
Το «εμβόλιο» που κατασκευάζεται για έναν συγκεκριμένο ασθενή
Η βασική ιδέα διαφέρει από εκείνη ενός συμβατικού προληπτικού εμβολίου. Ο ασθενής έχει ήδη διαγνωστεί με καρκίνο και η θεραπεία σχεδιάζεται με βάση τις ιδιαίτερες μεταλλάξεις του δικού του όγκου.
Μέσω του mRNA, το ανοσοποιητικό σύστημα λαμβάνει ουσιαστικά οδηγίες ώστε να αναγνωρίζει συγκεκριμένα νεοαντιγόνα των καρκινικών κυττάρων και να μπορεί να τα εντοπίζει εάν επανεμφανιστούν.
Στην περίπτωση του μελανώματος, η θεραπεία συνδυάζεται με το Keytruda (pembrolizumab) της Merck, μία από τις σημαντικότερες ανοσοθεραπείες παγκοσμίως. Στόχος είναι κυρίως η μείωση του κινδύνου υποτροπής μετά τη χειρουργική αφαίρεση του όγκου.
Τα αποτελέσματα που προκάλεσαν έκρηξη στη Wall Street
Η ανακοίνωση θετικών αποτελεσμάτων από την προχωρημένη κλινική δοκιμή προκάλεσε εντυπωσιακή αντίδραση στις αγορές.
Η μετοχή της Moderna έκλεισε με άνοδο 177%, προσθέτοντας περίπου 44 δισ. δολάρια στη χρηματιστηριακή της αξία και ανεβάζοντας την κεφαλαιοποίησή της περίπου στα 69,6 δισ. δολάρια. Η Merck σημείωσε επίσης άνοδο 12,6%, φθάνοντας σε ιστορικό υψηλό.
Η αντίδραση εξηγείται από το μέγεθος του πιθανού επιστημονικού αλλά και οικονομικού άλματος: εάν εγκριθεί, η θεραπεία της Moderna θα μπορούσε να γίνει η πρώτη αντικαρκινική θεραπεία βασισμένη σε εξατομικευμένη τεχνολογία mRNA που φθάνει στην αγορά. Αναλυτές που επικαλούνται οι Financial Times εκτιμούν ότι αμερικανική ρυθμιστική έγκριση θα μπορούσε να έρθει το 2027.
Γιατί μιλούν για πιθανό «game changer»
Το μεγάλο στοίχημα δεν περιορίζεται στο μελάνωμα.
Η Moderna έχει πλέον δημιουργήσει ευρύ χαρτοφυλάκιο ογκολογικών προγραμμάτων. Το intismeran βρίσκεται σε κλινικές μελέτες, μεταξύ άλλων, για:
- μελάνωμα,
- μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα,
- καρκίνο νεφρού,
- καρκίνο ουροδόχου κύστης,
- καθώς και άλλους συμπαγείς όγκους.
Παράλληλα αναπτύσσονται διαφορετικές mRNA αντικαρκινικές προσεγγίσεις, με το επίσημο pipeline της Moderna να δείχνει πλέον ότι η ογκολογία αποτελεί έναν από τους βασικούς στρατηγικούς πυλώνες της εταιρείας.
Ο παιδο-ογκολόγος Elias Sayour του University of Florida χαρακτήρισε τα αποτελέσματα στο μελάνωμα πιθανό «game changer», εκτιμώντας ότι μπορεί να ανοίξουν μια νέα εποχή στην αντιμετώπιση του καρκίνου.
Από την Covid στον καρκίνο – Το τεράστιο στοίχημα της Moderna
Για τη Moderna, όμως, η υπόθεση δεν είναι μόνο επιστημονική. Είναι και ζήτημα επιχειρηματικής επιβίωσης.
Μετά την έκρηξη των εσόδων της κατά την πανδημία, η ζήτηση για εμβόλια Covid υποχώρησε δραματικά. Τα έσοδα της εταιρείας μειώθηκαν:
- 2023: 6,8 δισ. δολάρια
- 2024: 3,2 δισ. δολάρια
- 2025: 1,9 δισ. δολάρια
Η επιτυχία στην ογκολογία θα μπορούσε συνεπώς να μεταμορφώσει τη Moderna από μια εταιρεία ταυτισμένη κυρίως με την Covid σε μια ευρύτερη πλατφόρμα προηγμένων αντικαρκινικών θεραπειών.
Και η αγορά στην οποία στοχεύει είναι τεράστια. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται οι FT, οι παγκόσμιες δαπάνες για αντικαρκινικά φάρμακα αυξήθηκαν κατά 75% μεταξύ 2020 και 2024, φθάνοντας τα 252 δισ. δολάρια, ενώ εκτιμάται ότι μπορούν να αγγίξουν τα 441 δισ. δολάρια έως το 2029.
Το μεγάλο «αλλά»: Τα πλήρη στοιχεία δεν έχουν ακόμη παρουσιαστεί
Παρά τον ενθουσιασμό της αγοράς, χρειάζεται σημαντική επιφύλαξη.
Οι Moderna και Merck ανακοίνωσαν ότι η ενδιάμεση ανάλυση της Phase 3 μελέτης εμφάνισε στατιστικά σημαντική και κλινικά ουσιαστική βελτίωση ως προς την επιβίωση χωρίς υποτροπή, όμως δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιήσει τα αναλυτικά αριθμητικά δεδομένα της μελέτης.
Περισσότερα στοιχεία αναμένονται να παρουσιαστούν επιστημονικά, γεγονός που θα επιτρέψει στην ιατρική κοινότητα να αξιολογήσει πληρέστερα το πραγματικό μέγεθος του οφέλους.
Υπάρχει και ένα δεύτερο εμπόδιο: το κόστος. Επειδή κάθε θεραπεία πρέπει να κατασκευάζεται ξεχωριστά με βάση τον όγκο του συγκεκριμένου ασθενούς, η παραγωγή αναμένεται αρχικά να είναι πολύ ακριβότερη και πιο σύνθετη από ένα μαζικά παραγόμενο φάρμακο.
Και η πολιτική μπαίνει στην εξίσωση
Η νέα εποχή του mRNA στις ΗΠΑ συνοδεύεται και από πολιτικές αντιπαραθέσεις.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη περιορίσει ομοσπονδιακή χρηματοδότηση για ορισμένα ερευνητικά προγράμματα mRNA, ενώ σε οκτώ πολιτείες κατατέθηκαν μέσα στο 2026 νομοθετικές πρωτοβουλίες για περιορισμό ή απαγόρευση της τεχνολογίας. Σύμφωνα με τους FT, καμία από αυτές δεν προχώρησε.
Αυτό δημιουργεί ένα ασυνήθιστο σκηνικό: την ώρα που η επιστημονική και επενδυτική κοινότητα βλέπει το mRNA ως πιθανή νέα πλατφόρμα αντιμετώπισης του καρκίνου, ένα μέρος του αμερικανικού πολιτικού συστήματος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την τεχνολογία μέσα από τις συγκρούσεις που γεννήθηκαν στην περίοδο της πανδημίας.
Η επόμενη μεγάλη μάχη της ιατρικής
Είναι ακόμη πρόωρο να μιλά κανείς για «εμβόλιο που νικά τον καρκίνο». Ο καρκίνος δεν αποτελεί μία νόσο και η θεραπεία της Moderna αφορά συγκεκριμένες μορφές και στάδια της νόσου.
Αυτό που αλλάζει, όμως, είναι η φιλοσοφία: αντί να αναζητείται ένα φάρμακο για χιλιάδες ασθενείς, επιχειρείται να δημιουργηθεί μια θεραπεία σχεδιασμένη από τα γενετικά χαρακτηριστικά του όγκου ενός και μόνο ανθρώπου.
Εάν τα πλήρη δεδομένα επιβεβαιώσουν την αρχική εικόνα και ακολουθήσουν οι απαιτούμενες εγκρίσεις, η μεγάλη κληρονομιά της τεχνολογίας mRNA ίσως τελικά να μην είναι η Covid-19.
Μπορεί να είναι η μάχη κατά του καρκίνου.
Πηγή: pagenews.gr