Φυσικό αέριο: η Ιταλία μπροστά από την Ευρώπη με αποθήκες στο 80%

Η Ιταλία έχει σχεδόν γεμίσει τις αποθήκες φυσικού αερίου της, όμως η ευρωπαϊκή εικόνα παραμένει σαφώς πιο αδύναμη. Το κρίσιμο ζήτημα για τον χειμώνα δεν είναι μόνο τα αποθέματα, αλλά και η διαθεσιμότητα και το κόστος του ΥΦΑ στην παγκόσμια αγορά.

Η ιταλική εικόνα στα μέσα Αυγούστου

Η Ιταλία πλησιάζει με σταθερό ρυθμό τον στόχο πλήρωσης των αποθηκών φυσικού αερίου, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη συνολικά κινείται πιο αργά και με σαφώς χαμηλότερα επίπεδα από πέρυσι. Με βάση τα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe έως τις 19 Αυγούστου, τα ιταλικά αποθέματα βρίσκονται στο 79,78%, με περίπου 162,3 TWh φυσικού αερίου σε αποθήκευση. Μέσα στο τελευταίο 24ωρο καταγράφηκε αύξηση κατά περίπου 0,26 ποσοστιαίες μονάδες.

Η εικόνα αυτή, πάντως, δεν σημαίνει ότι η Ιταλία προηγείται και σε σχέση με το 2025. Στις 19 Αυγούστου πέρυσι, τα αποθέματα ήταν ήδη στο 85,56%, δηλαδή 173,7 TWh. Παρά τη διαφορά αυτή, η χώρα εξακολουθεί να βρίσκεται σε σχετικά ισχυρή θέση σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τι δείχνουν τα στοιχεία για τη ζήτηση και την αποθήκευση

Στα τέλη Ιουλίου, η Snam είχε αναφέρει ότι τα εθνικά αποθέματα είχαν ξεπεράσει το 74% και ότι οι αποθήκες είχαν συμβάλει στην κάλυψη περίπου του 25% της χειμερινής ζήτησης. Για τον χειμώνα 2025-2026, από τον Οκτώβριο έως τον Μάρτιο, οι ιταλικές εγκαταστάσεις παρείχαν περίπου 9,5 δισ. κυβικά μέτρα, καλύπτοντας το 23% της εγχώριας ζήτησης.

Η συνολική ιταλική αποθηκευτική ικανότητα ξεπερνά τα 19 δισ. κυβικά μέτρα. Τον Απρίλιο, η Snam είχε ήδη ανακοινώσει ότι είχε εκχωρήσει χωρητικότητα ώστε να επιτευχθεί τουλάχιστον το 90% πλήρωσης, με 17,5 δισ. κυβικά μέτρα ήδη δεσμευμένα σε εθνική χωρητικότητα λίγο πάνω από τα 19 δισ.

Η ευρωπαϊκή υστέρηση είναι εμφανής

Η συνολική εικόνα στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι διαφορετική. Στις 19 Αυγούστου, τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ένωση βρίσκονται στο 61,37%, δηλαδή περίπου στα 693,6 TWh, έναντι 74,36% και 840,5 TWh την ίδια ημέρα του 2025. Με απλά λόγια, η Ευρώπη διαθέτει σήμερα περίπου 147 TWh λιγότερο αέριο σε σχέση με έναν χρόνο πριν και θα χρειαστεί να καλύψει σημαντικό κενό πριν από τον χειμώνα.

Η εικόνα αυτή συνδέεται με έναν χειμώνα 2025-2026 που είχε σχετικά υψηλή κατανάλωση και με χαμηλότερο αρχικό επίπεδο πλήρωσης των αποθηκών. Τον Ιούλιο, η ACER είχε επισημάνει ότι οι εισαγωγές προς τις αποθήκες ήταν χαμηλότερες τόσο από τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας όσο και από τα επίπεδα του 2025. Η ίδια υπηρεσία εκτιμά ότι για να φτάσει η Ευρώπη στο 80% μέχρι τον χειμώνα, οι σημερινές εισαγωγές ΥΦΑ επαρκούν, ενώ το 90% θα απαιτούσε πρόσθετες προμήθειες.

Το ΥΦΑ στο επίκεντρο της ανησυχίας

Το βασικό ζήτημα δεν είναι μόνο η τεχνική δυνατότητα να γεμίσουν οι αποθήκες, αλλά κυρίως το αν η Ευρώπη θα βρει αρκετό αέριο στην παγκόσμια αγορά. Τα τελευταία χρόνια, η μείωση των ρωσικών ροών μέσω αγωγών έχει αυξήσει τη σημασία του υγροποιημένου φυσικού αερίου, την ώρα που η ευρωπαϊκή παραγωγή συνεχίζει να υποχωρεί.

Η ACER αναφέρει ότι το αμερικανικό ΥΦΑ καλύπτει σήμερα περίπου το 30% των εισαγωγών φυσικού αερίου της ΕΕ και περίπου τα δύο τρίτα των ευρωπαϊκών εισαγωγών ΥΦΑ. Τον χειμώνα 2025-2026, το ΥΦΑ από το Κατάρ αντιστοιχούσε στο 7% των ευρωπαϊκών εισαγωγών ΥΦΑ. Σε αυτό το πλαίσιο, τα Στενά του Ορμούζ αποκτούν καθοριστική σημασία, καθώς πριν από την κρίση από εκεί περνούσε περίπου το 20% των παγκόσμιων φορτίων πετρελαίου και ΥΦΑ.

Η ACER εκτιμά ότι μια παρατεταμένη διακοπή της παραγωγής του Κατάρ θα μπορούσε να προκαλέσει παγκόσμιο έλλειμμα περίπου 26 δισ. κυβικών μέτρων ΥΦΑ και να αναγκάσει την Ευρώπη να αυξήσει τη ζήτηση στην αγορά σποτ έως περίπου 56 δισ. κυβικά μέτρα.

Γιατί η Ιταλία αντέχει καλύτερα από άλλες χώρες

Η καλύτερη θέση της Ιταλίας σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο δεν αφορά μόνο το ποσοστό αποθήκευσης. Η χώρα έχει περισσότερα κανάλια εισαγωγής και διαθέτει αγωγούς από την Αλγερία, το Αζερμπαϊτζάν και τη Λιβύη. Επιπλέον, μπορεί να βασιστεί σε τερματικούς σταθμούς ΥΦΑ, μεταξύ των οποίων της Παναϊγάλια, του Καβαρτσέρε και του Πιόμπινο, με τη δυναμικότητα του συστήματος πλωτής επαναεριοποίησης να προστίθεται στο μείγμα.

Η διαφοροποίηση αυτή μειώνει την εξάρτηση από μία μόνο διαδρομή. Αν κάποια πηγή ή κάποιο πέρασμα αντιμετωπίσει διακοπή, η Ιταλία μπορεί να αντισταθμίσει μέρος της απώλειας μέσω άλλων προμηθευτών ή με αξιοποίηση ΥΦΑ. Παράλληλα, η χώρα διαθέτει αποθηκευτική ικανότητα σημαντική σε σχέση με την κατανάλωσή της, ώστε να γεμίζει τις εγκαταστάσεις το καλοκαίρι και να τις χρησιμοποιεί τον χειμώνα για τις αιχμές ζήτησης.

Αντίθετα, η Γερμανία, αν και διαθέτει τη μεγαλύτερη αποθηκευτική ικανότητα στην ΕΕ, είχε στις 19 Αυγούστου πληρότητα μόλις 50,06%. Το γεγονός αυτό επηρεάζει και το σύνολο της ευρωπαϊκής αγοράς, καθώς η Γερμανία αποτελεί έναν από τους βασικούς κόμβους του ηπειρωτικού δικτύου.

Το 90% και ο παράγοντας τιμή

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία διατηρεί το 90% ως στόχο αναφοράς για την 1η Νοεμβρίου, όμως από το 2025 υπάρχει μεγαλύτερη ευελιξία. Η Επιτροπή διευκρίνισε τον Ιούλιο του 2026 ότι, με τα σημερινά δεδομένα, το 80% θεωρείται επαρκές για την ασφάλεια εφοδιασμού τον επόμενο χειμώνα. Την ίδια στιγμή, η Επιτροπή επισημαίνει ότι δεν υπάρχουν τώρα άμεσες ανησυχίες για την ασφάλεια των προμηθειών και η ENTSOG θεωρεί το σύστημα αρκετά ευέλικτο χάρη στη νέα δυναμικότητα επαναεριοποίησης.

Το κρίσιμο σκέλος είναι το οικονομικό. Ο TTF του Άμστερνταμ, το βασικό ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς για το φυσικό αέριο, δείχνει ήδη την ένταση της αγοράς: το συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης για τον Σεπτέμβριο κινείται γύρω στα 63-64 ευρώ ανά MWh, σε επίπεδα υψηλά σε σχέση με το πρώτο μέρος του έτους και κοντά στα υψηλά από τα τέλη Ιουλίου. Η ευρωπαϊκή τιμή παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη στον κίνδυνο διακοπής των ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ και στον ανταγωνισμό με τους ασιατικούς αγοραστές.

Μια ανάλυση του Institute of Energy Economics του Πανεπιστημίου της Κολωνίας (EWI) είχε εκτιμήσει στα τέλη Ιουλίου ότι, για να φτάσουν τα ευρωπαϊκά και βρετανικά αποθέματα κοντά στο 80% έως τον Νοέμβριο, θα έπρεπε να υπερδιπλασιαστεί η χρήση των τερματικών ΥΦΑ, από περίπου 29% στο 70%. Η μελέτη έδειχνε ότι το πραγματικό όριο δεν είναι η ευρωπαϊκή δυναμικότητα επαναεριοποίησης, αλλά η διαθεσιμότητα αερίου στην παγκόσμια αγορά.

Πηγή: Pagenews.gr