Η Ευρώπη «ψήνεται» και μετρά νεκρούς – Η κλιματική κρίση γίνεται πολιτική βόμβα για τις Βρυξέλλες

Χιλιάδες θάνατοι συνδέονται με τα ακραία κύματα ζέστης – Πάνω από 16.000 επιπλέον θάνατοι μόνο σε μία εβδομάδα του Ιουνίου σε ευρωπαϊκές χώρες – Η Κομισιόν παραδέχεται ότι πολλά συστήματα Υγείας δεν είναι επαρκώς προετοιμασμένα

Ο καύσωνας στην Ευρώπη παύει να αποτελεί απλώς ένα ακραίο μετεωρολογικό φαινόμενο και εξελίσσεται σε μείζονα κρίση δημόσιας υγείας και πολιτική πρόκληση για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τα στοιχεία που συγκεντρώνονται από ευρωπαϊκές και εθνικές αρχές αποτυπώνουν ένα βαρύ ανθρώπινο κόστος, με τους ηλικιωμένους να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της κρίσης και τις Βρυξέλλες να προειδοποιούν ότι τα ακραία κύματα ζέστης θα γίνονται συχνότερα, ισχυρότερα και μεγαλύτερης διάρκειας.

Σε πρόσφατη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναφέρεται ότι, σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία εθνικής θνησιμότητας από 27 ευρωπαϊκές χώρες ή περιφέρειες, το κύμα καύσωνα της 22ας έως 28ης Ιουνίου 2026 συνδέθηκε με περισσότερους από 16.000 επιπλέον θανάτους.

Πάνω από το 90% αφορούσε ανθρώπους ηλικίας 65 ετών και άνω.

Η Κομισιόν προειδοποιεί: Η Ευρώπη δεν είναι έτοιμη

Η πιο πολιτικά σημαντική παραδοχή βρίσκεται όμως αλλού.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σημειώνει ότι τα συστήματα δημόσιας υγείας σε πολλές χώρες της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου δεν είναι επαρκώς προετοιμασμένα για την πρόκληση της ακραίας ζέστης.

Μέχρι στιγμής μέσα στο 2026, 13 κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν εκτεθεί σε θερμοκρασίες άνω των 35°C, 21 σε θερμοκρασίες άνω των 30°C και 25 σε θερμοκρασίες άνω των 25°C για συνεχόμενες ημέρες, σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία που επικαλείται η Κομισιόν.

Το πρόβλημα, επομένως, δεν περιορίζεται στον ευρωπαϊκό Νότο.

Η ακραία ζέστη μετατρέπεται σταδιακά σε πανευρωπαϊκό ζήτημα, ασκώντας πίεση στα νοσοκομεία, στις υποδομές, στους εργαζόμενους, στα ενεργειακά δίκτυα και στους κρατικούς μηχανισμούς πολιτικής προστασίας.

Ισπανία: Σχεδόν 4.500 θάνατοι που συνδέονται με τη ζέστη

Ιδιαίτερα βαρύ είναι το αποτύπωμα στην Ισπανία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν από το Ινστιτούτο Υγείας Carlos III και μεταδίδει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, σχεδόν 4.500 θάνατοι συνδέθηκαν με τη ζέστη από την 1η Ιουνίου έως τις 19 Αυγούστου.

Πρόκειται για επίπεδα που πλησιάζουν το εξαιρετικά δύσκολο καλοκαίρι του 2022.

Η Ισπανία έχει βρεθεί αντιμέτωπη με διαδοχικά κύματα καύσωνα και θερμοκρασίες που ξεπερνούν τους 40 βαθμούς Κελσίου, ενώ οι συνθήκες ξηρασίας επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο το περιβαλλοντικό και κοινωνικό κόστος.

Ηλικιωμένοι: Η μεγάλη ευρωπαϊκή «πληγή»

Τα ευρωπαϊκά δεδομένα συγκλίνουν σε ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό συμπέρασμα: όσο αυξάνεται η ηλικία τόσο αυξάνεται δραματικά και η ευπάθεια απέναντι στην ακραία ζέστη.

Η θερμότητα δεν καταγράφεται πάντοτε ως άμεση αιτία θανάτου.

Μπορεί όμως να επιδεινώσει καρδιαγγειακά, αναπνευστικά και νεφρικά προβλήματα, να προκαλέσει αφυδάτωση ή θερμοπληξία και να οδηγήσει ευάλωτους ανθρώπους σε ταχεία επιδείνωση.

Η Santé publique France επισημαίνει επίσης ότι οι επιπτώσεις της θερμότητας μπορούν να συνεχιστούν αρκετές ημέρες μετά την έκθεση, ιδιαίτερα σε καρδιαγγειακές, αναπνευστικές και νεφρικές παθήσεις.

Στη Γαλλία, τα μακροχρόνια στοιχεία δείχνουν το μέγεθος του προβλήματος: για την περίοδο 2014-2022 εκτιμήθηκαν περίπου 32.700 θάνατοι αποδιδόμενοι στη ζέστη, εκ των οποίων περισσότεροι από 23.000 αφορούσαν άτομα άνω των 75 ετών.

Από περιβαλλοντικό ζήτημα σε πολιτική κρίση

Το πρόβλημα αποκτά πλέον σαφή ευρωπαϊκή πολιτική διάσταση.

Τον Ιούλιο, η Επιτροπή Ασφάλειας Υγείας της ΕΕ συζήτησε ειδικά τις επιπτώσεις των καυσώνων, με το Βέλγιο να ζητά να αντιμετωπίζονται τα κύματα ακραίας ζέστης ως έκτακτη ανάγκη δημόσιας υγείας.

Κράτη-μέλη ζήτησαν μεγαλύτερο ευρωπαϊκό συντονισμό, καλύτερη ανταλλαγή δεδομένων, κοινές πρακτικές ενημέρωσης του πληθυσμού και περαιτέρω συζήτηση για τον ρόλο της ΕΕ απέναντι στις επιπτώσεις του κλίματος στην υγεία.

Και εδώ αρχίζει η δύσκολη πολιτική συζήτηση για τις Βρυξέλλες.

Η Ευρώπη δεν καλείται πλέον μόνο να αποφασίσει πόσο γρήγορα θα μειώσει τις εκπομπές της, αλλά και πόσα χρήματα είναι διατεθειμένη να επενδύσει για να προσαρμόσει πόλεις, νοσοκομεία, κατοικίες και χώρους εργασίας σε ένα θερμότερο κλίμα.

Το νέο μεγάλο στοίχημα της ΕΕ

Οι καύσωνες μετατρέπουν έτσι την κλιματική πολιτική από μακροπρόθεσμη περιβαλλοντική συζήτηση σε άμεσο κοινωνικό και οικονομικό ζήτημα.

Ποιος θα πληρώσει για την προσαρμογή των ευρωπαϊκών πόλεων; Πώς θα προστατευθούν οι ηλικιωμένοι; Πρέπει να αλλάξουν οι κανόνες εργασίας όταν οι θερμοκρασίες γίνονται επικίνδυνες; Πόσο ανθεκτικά είναι τα νοσοκομεία και τα ηλεκτρικά δίκτυα σε παρατεταμένους καύσωνες;

Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπογραμμίζει πλέον ότι, πέρα από τα έκτακτα μέτρα κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα, απαιτούνται μεσαίες και μακροπρόθεσμες πολιτικές πρόληψης, ετοιμότητας και ανθεκτικότητας.

Γιατί η νέα πραγματικότητα της Ευρώπης δεν μετριέται πλέον μόνο σε βαθμούς Κελσίου.

Μετριέται σε ανθρώπινες ζωές – και μετατρέπεται σε ένα από τα δυσκολότερα πολιτικά τεστ για την ΕΕ.

Πηγή: pagenews.gr