Στέγη με χαμηλότερο ΦΠΑ: Το νέο σχέδιο της κυβέρνησης για φθηνότερες κατοικίες – Τι αλλάζει από το 2027
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 6 '
Πηγή Φωτογραφίας: eurokinissi//Στέγη με χαμηλότερο ΦΠΑ: Το νέο σχέδιο της κυβέρνησης για φθηνότερες κατοικίες – Τι αλλάζει από το 2027
Νέα παρέμβαση στο στεγαστικό μέτωπο επεξεργάζεται η κυβέρνηση, επιχειρώντας αυτή τη φορά να χτυπήσει το πρόβλημα από την πλευρά της προσφοράς νέων και προσιτών κατοικιών.
Στον κυβερνητικό σχεδιασμό βρίσκεται η δυνατότητα εφαρμογής μειωμένου ΦΠΑ στην κατασκευή κατοικιών που θα εντάσσονται σε καθεστώς κοινωνικής ή προσιτής μίσθωσης, με στόχο να γίνει οικονομικά πιο ελκυστική για κατασκευαστές και επενδυτές η δημιουργία νέου στεγαστικού αποθέματος.
Παράλληλα, όλα δείχνουν ότι η κυβέρνηση προσανατολίζεται στην παράταση και για το 2027 της αναστολής του ΦΠΑ 24% στις πωλήσεις νεόδμητων ακινήτων, μέτρο που σήμερα ισχύει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Επίσημη κυβερνητική πηγή επιβεβαιώνει ότι το σημερινό καθεστώς αναστολής λήγει στο τέλος του έτους, ενώ οικονομικά ρεπορτάζ συγκλίνουν ότι η παράτασή του βρίσκεται στον σχεδιασμό για το 2027.
Η μεγάλη αλλαγή: Φορολογικά κίνητρα για να χτιστούν φθηνότερα σπίτια
Η φιλοσοφία του σχεδίου είναι διαφορετική από τις μέχρι τώρα πολιτικές επιδότησης ενοικίου ή αγοράς κατοικίας.
Αντί το κράτος να στηρίζει αποκλειστικά τον τελικό ενοικιαστή ή αγοραστή, επιχειρεί να δημιουργήσει οικονομικό κίνητρο στο στάδιο της κατασκευής, ώστε ένα μέρος των νέων ακινήτων να βγαίνει στην αγορά με χαμηλότερο κόστος και δεσμευμένο προσιτό μίσθωμα.
Ο μειωμένος ΦΠΑ για την κατασκευή κοινωνικών κατοικιών περιλαμβάνεται μεταξύ των προτεινόμενων παρεμβάσεων της Εθνικής Στρατηγικής για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035, η οποία εγκρίθηκε από την Κυβερνητική Επιτροπή Στεγαστικής Πολιτικής τον Ιούλιο.
Η Ελλάδα έχει ήδη θεσπίσει παράλληλα την «Κοινωνική Αντιπαροχή», μέσω της οποίας δημόσια ακίνητα μπορούν να αξιοποιούνται από ιδιώτες με αντάλλαγμα την κατασκευή κατοικιών, μέρος των οποίων θα διατίθεται σε δικαιούχους με προκαθορισμένο κοινωνικό μίσθωμα.
Το ευρωπαϊκό «παράθυρο» που ανοίγει τον δρόμο
Το μέτρο δεν απαιτεί αλλαγή των ευρωπαϊκών κανόνων.
Η Οδηγία 2022/542 της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπει ρητά τη δυνατότητα εφαρμογής μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στην παράδοση και κατασκευή κατοικιών που αποτελούν μέρος κοινωνικής πολιτικής, με τα ίδια τα κράτη-μέλη να καθορίζουν το σχετικό πλαίσιο.
Αυτό δίνει στην Αθήνα σημαντικό περιθώριο να σχεδιάσει ένα ειδικό φορολογικό καθεστώς για ακίνητα που θα συνοδεύονται από συγκεκριμένες κοινωνικές δεσμεύσεις.
Το κρίσιμο ζήτημα θα είναι οι όροι: ποιο θα είναι το ανώτατο μίσθωμα, πόσα χρόνια θα πρέπει να παραμένει ένα ακίνητο στο πρόγραμμα, ποιοι θα μπορούν να το νοικιάζουν και ποια θα είναι η συνέπεια εάν ένας επενδυτής επιχειρήσει στη συνέχεια να το μετατρέψει σε Airbnb ή να το πουλήσει στην ελεύθερη αγορά.
«Κλειδωμένα» χαμηλά ενοίκια ή επιστροφή των φοροαπαλλαγών
Ένα από τα μοντέλα που εξετάζονται είναι η σύνδεση των φορολογικών κινήτρων με αυστηρές δεσμεύσεις για μακροχρόνια προσιτή μίσθωση.
Έτσι, ένας κατασκευαστής ή επενδυτής θα μπορούσε να απολαμβάνει χαμηλότερο ΦΠΑ και ενδεχομένως πρόσθετες φορολογικές ελαφρύνσεις, υπό την προϋπόθεση ότι το ακίνητο θα παραμένει για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα στην αγορά κοινωνικής ή προσιτής κατοικίας.
Εάν παραβιαστούν οι όροι –για παράδειγμα με πρόωρη πώληση, αλλαγή χρήσης ή μετατροπή σε βραχυχρόνια μίσθωση– θα μπορούσε να ενεργοποιείται μηχανισμός ανάκτησης των φορολογικών ωφελημάτων από το Δημόσιο.
Ένα τέτοιο μοντέλο είναι κρίσιμο ώστε οι φοροελαφρύνσεις να μη μετατραπούν απλώς σε επιδότηση της οικοδομικής αγοράς χωρίς αντίκρισμα στα ενοίκια.
Και το 24% στα νεόδμητα παραμένει στον «πάγο»
Το δεύτερο σκέλος αφορά την αγορά των νεόδμητων κατοικιών.
Σήμερα, ο κατασκευαστής μπορεί να υπαχθεί στο καθεστώς αναστολής ΦΠΑ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, με αποτέλεσμα η πώληση του ακινήτου να μην επιβαρύνεται με ΦΠΑ 24%.
Αντί του ΦΠΑ εφαρμόζεται, στις περιπτώσεις που εμπίπτουν στο καθεστώς, φόρος μεταβίβασης 3%, γεγονός που περιορίζει σημαντικά το φορολογικό κόστος για τον αγοραστή.
Το οικονομικό επιτελείο εξετάζει την παράταση της αναστολής και το 2027, καθώς θεωρείται ότι η επαναφορά του 24% σε μια περίοδο υψηλών τιμών θα προκαλούσε νέο σοκ στην αγορά και θα επιβάρυνε τόσο την οικοδομική δραστηριότητα όσο και τους υποψήφιους αγοραστές.
Το μέτρο συγκαταλέγεται μεταξύ εκείνων που αναμένεται να βρεθούν στο κυβερνητικό πακέτο ενόψει ΔΕΘ, χωρίς ωστόσο η παράταση για το 2027 να έχει ακόμη θεσπιστεί.
Το στεγαστικό μετατρέπεται σε πολιτική μάχη
Η κυβέρνηση επιχειρεί πλέον να αντιμετωπίσει ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά προβλήματα της τελευταίας περιόδου: το γεγονός ότι για σημαντικό μέρος της κοινωνίας η απόκτηση ή ακόμη και η ενοικίαση αξιοπρεπούς κατοικίας γίνεται ολοένα δυσκολότερη.
Η νέα Εθνική Στρατηγική Στεγαστικής Πολιτικής 2026-2035 δείχνει ότι η κατεύθυνση μετατοπίζεται σταδιακά από τις επιδοτήσεις προς μια ευρύτερη παρέμβαση στην ίδια την αγορά κατοικίας.
Η κυβέρνηση έχει ήδη θεσμοθετήσει την κοινωνική αντιπαροχή, ενώ τον Ιούλιο ανακοίνωσε και τη δημιουργία 2.000 κοινωνικών κατοικιών μέσω αξιοποίησης ανενεργών στρατοπέδων.
Το επόμενο βήμα είναι δυσκολότερο: να πειστούν ιδιώτες και θεσμικοί επενδυτές να διοχετεύσουν κεφάλαια σε κατοικίες με χαμηλότερα ενοίκια αντί αποκλειστικά σε ακριβές πωλήσεις ή βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Το μεγάλο στοίχημα: Θα πέσουν πραγματικά τα ενοίκια;
Εδώ βρίσκεται και το πολιτικό τεστ του σχεδίου.
Η μείωση του κόστους κατασκευής μέσω χαμηλότερου ΦΠΑ μπορεί να αυξήσει την προσφορά, αλλά δεν σημαίνει αυτομάτως ότι θα οδηγήσει σε φθηνότερα σπίτια για τα νοικοκυριά.
Για να συμβεί αυτό, τα φορολογικά κίνητρα θα πρέπει να συνοδευτούν από σαφείς δεσμεύσεις ως προς τις τιμές, τη διάρκεια της μίσθωσης και τους δικαιούχους.
Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος μια φορολογική ελάφρυνση που παρουσιάζεται ως κοινωνική πολιτική να απορροφηθεί τελικά από την αγορά χωρίς ουσιαστική αποκλιμάκωση του στεγαστικού κόστους.
Η κυβέρνηση επιχειρεί επομένως να λύσει μια δύσκολη εξίσωση: να δώσει αρκετά ισχυρά κίνητρα στην οικοδομή ώστε να χτιστούν περισσότερα σπίτια, χωρίς ταυτόχρονα να χρηματοδοτήσει απλώς άλλη μία άνοδο των τιμών των ακινήτων.
Και αυτή θα είναι ίσως η σημαντικότερη δοκιμασία της νέας στεγαστικής πολιτικής από το 2027 και μετά.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
