Συνάντηση στην Ιορδανία μετά την ισραηλινή επίθεση
Ο υπουργός Εξωτερικών της Συρίας, Άσααντ αλ-Σαϊμπάνι, είχε επαφές στην Ιορδανία με στελέχη των ισραηλινών υπηρεσιών πληροφοριών, καθώς οι δύο πλευρές επιχειρούν να περιορίσουν την ένταση που ακολούθησε την ισραηλινή επίθεση σε συριακή αεροπορική βάση κοντά στα σύνορα με την Τουρκία. Η συριακή κρατική ενημέρωση ανέφερε ότι οι συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν με αμερικανική διαμεσολάβηση και με τη συμμετοχή «υψηλόβαθμης ισραηλινής αντιπροσωπείας».
Το AFP μετέδωσε ότι ο αλ-Σαϊμπάνι συναντήθηκε με τον επικεφαλής της Μοσάντ, Ρόμαν Γκόφμαν. Οι επαφές αυτές εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια αποκλιμάκωσης, σε μια περίοδο που η ισραηλινή δραστηριότητα στη Συρία παραμένει έντονη.
Τι συζητήθηκε στις επαφές
Η συριακή Sana μετέδωσε ότι οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στη διαμόρφωση πρακτικών μηχανισμών για να σταματήσουν οι ισραηλινές επιθέσεις, οι συλλήψεις και οι στοχευμένες επιχειρήσεις. Στο τραπέζι βρέθηκε επίσης η επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων για μια μόνιμη συμφωνία ασφαλείας ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Παράλληλα, οι δύο πλευρές φέρονται να εξέτασαν τρόπους εκτόνωσης της έντασης ανάμεσα στο Ισραήλ και την Τουρκία, ώστε η αντιπαράθεσή τους να μη μεταφερθεί σε συριακό έδαφος. Η διάσταση αυτή θεωρείται κρίσιμη, δεδομένων των πρόσφατων εξελίξεων στο βορειοδυτικό τμήμα της χώρας.
Οι θέσεις της Δαμασκού
Η συριακή πλευρά υπογράμμισε στις συνομιλίες ότι η Συρία είναι κυρίαρχο κράτος και έχει το πλήρες δικαίωμα να ανασυγκροτήσει και να αναπτύξει τον εθνικό της στρατό, αλλά και να καθορίσει τις συμμαχίες και τις συνεργασίες της με βάση το εθνικό της συμφέρον. Επίσης, απέρριψε κάθε ρύθμιση ή μηχανισμό που θα περιόριζε αυτά τα κυριαρχικά δικαιώματα.
Για τη Δαμασκό, οι άμεσες προτεραιότητες στις συνομιλίες ήταν η ισραηλινή αποχώρηση στις θέσεις που κατείχε πριν από την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ και η πλήρης επαναφορά της συμφωνίας αποδέσμευσης του 1974. Η συριακή πλευρά επανέλαβε ακόμη ότι η Δαμασκός διατηρεί την κυριαρχία της στα κατεχόμενα από το Ισραήλ Υψώματα του Γκολάν.
Οι ισραηλινοί όροι και οι στρατιωτικές κινήσεις
Ισραηλινά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι οι συνομιλίες ήταν «θετικές», σημειώνοντας ωστόσο ότι το Τελ Αβίβ είχε προσέλθει με συγκεκριμένες κόκκινες γραμμές. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αποτροπή τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας στη Συρία, η διατήρηση της αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης στην πλευρά της Συρίας στα Υψώματα του Γκολάν, η διασφάλιση της ασφάλειας της κοινότητας των Δρούζων και η αποτροπή απόκτησης ορισμένων στρατηγικών οπλικών συστημάτων από τον συριακό στρατό.
Παράλληλα, το Ισραήλ συνέδεσε οποιαδήποτε αποχώρηση από συριακά εδάφη που ελέγχει με «διπλωματικά επιτεύγματα». Η θέση αυτή δείχνει ότι οι επαφές, παρότι υπαρκτές, παραμένουν φορτισμένες από ανταγωνισμούς και αμοιβαίες επιφυλάξεις.
Το ευρύτερο πλαίσιο των συνομιλιών
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν προσπαθήσει εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο να μεσολαβήσουν για μια συμφωνία ασφαλείας ανάμεσα στο Ισραήλ και την κυβέρνηση του Σύρου προέδρου Αχμέντ αλ Σαράα. Από την πτώση του Μπασάρ αλ Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024, το Ισραήλ έχει εξαπολύσει εκατοντάδες πλήγματα στη Συρία και έχει στείλει στρατεύματα σε ζώνη ασφαλείας υπό την επιτήρηση του ΟΗΕ, η οποία επί χρόνια χώριζε τις ισραηλινές και συριακές δυνάμεις στα κατεχόμενα από το Ισραήλ Υψώματα του Γκολάν.
Την περασμένη Πέμπτη, το Ισραήλ βομβάρδισε επίσης την αεροπορική βάση Αμπού Ντουχούρ στη βορειοδυτική Ιντλίμπ, υποστηρίζοντας ότι το έκανε για να αποτρέψει την ανάπτυξη τουρκικών στρατευμάτων στην περιοχή. Η Δαμασκός και η Άγκυρα έχουν απορρίψει αυτόν τον ισχυρισμό.
Η ένταση ανάμεσα στον Μπενιαμίν Νετανιάχου και τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει επίσης κλιμακωθεί μετά το περιστατικό, με τους δύο ηγέτες να ανταλλάσσουν σκληρές δηλώσεις.
Η εικόνα πίσω από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων
Η Sana ανέφερε ότι η συριακή πλευρά επανέλαβε στις συνομιλίες πως η χώρα θα πρέπει να μπορεί να ανασυγκροτήσει τον στρατό της και να επιλέγει τις διεθνείς της συνεργασίες χωρίς εξωτερικούς περιορισμούς. Στο ίδιο πλαίσιο, έθεσε ως άμεση προτεραιότητα την απόσυρση του Ισραήλ στις γραμμές πριν από την πτώση του Άσαντ και την πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας του 1974.
Στο μεταξύ, ο Άσααντ αλ-Σαϊμπάνι είχε δηλώσει σε συνέντευξη στο Reuters πριν από τη συνάντηση ότι η Δαμασκός δεν εμπιστεύεται το Ισραήλ, αλλά αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο διπλωματίας. Είχε προσθέσει πως η Συρία έκοψε πλήρως την επαφή μετά την ισραηλινή επίθεση στην αεροπορική βάση Αμπού αλ Ντουχούρ την προηγούμενη εβδομάδα.
Ο Σύρος υπουργός είχε ακόμη αναφέρει ότι στην αρχή του έτους οι δύο πλευρές είχαν συμφωνήσει σχεδόν σε όλα «στα χαρτιά», συμπεριλαμβανομένων ρυθμίσεων για ζώνες ασφαλείας στη νότια Συρία και μιας ουδέτερης ζώνης όπου θα βρίσκονταν μόνο δυνάμεις του ΟΗΕ.
Οι εκτιμήσεις για την επόμενη μέρα
Ο πολιτικός αναλυτής και ερευνητής στο Middle East Institute, Χασάν Μνεϊμέχ, εκτίμησε ότι ο τρέχων γύρος επαφών δύσκολα θα οδηγήσει σε ουσιαστική αποκλιμάκωση, με δεδομένο το ιστορικό του Ισραήλ. Όπως είπε, από τη στιγμή που η Συρία δείχνει διάθεση να ηρεμήσει η κατάσταση, το Ισραήλ είναι πιθανό να προσθέσει νέες απαιτήσεις, με τους Αμερικανούς να τις διαπραγματεύονται με τη Δαμασκό, ειδικά ως προς οποιαδήποτε επέκταση της τουρκικής παρουσίας στον βορρά και πέρα από αυτόν.
Ο Μνεϊμέχ πρόσθεσε ότι η Συρία φοβάται πως θα μετατραπεί σε πεδίο μάχης ανάμεσα στο Ισραήλ και την Τουρκία, ενώ ανησυχεί και για την εδαφική διεκδίκηση του Ισραήλ στη χώρα, η οποία, όπως είπε, εκτείνεται σχεδόν έως το Ερμών, το Τζαμπάλ αλ-Σέιχ, και μέχρι τρεις νότιες επαρχίες. Από τη συριακή σκοπιά, κατέληξε, οι επαφές αποσκοπούν στο να αποφευχθεί «η διάλυση της συριακής εξουσίας» και να μην εμποδιστεί η προσπάθεια της χώρας να «σχηματίσει, να εδραιώσει και να συγκροτήσει πολιτεία» μετά τον Άσαντ.
Πηγή: Pagenews.gr