Συρία – Ιορδανία: Διπλωματική επαναπροσέγγιση μετά τους φονικούς βομβαρδισμούς και 11 νέες συμφωνίες

Η Δαμασκός και το Αμμάν επιχειρούν να ξεπεράσουν την κρίση που προκάλεσαν οι ιορδανικές αεροπορικές επιδρομές στη νότια Συρία, με επτά νεκρούς αμάχους, ανάμεσά τους τρία παιδιά. Κοινή επιτροπή διερεύνησης, αποζημιώσεις θυμάτων, νέες οικονομικές συμφωνίες και σχέδιο σιδηροδρομικής σύνδεσης Σαουδικής Αραβίας – Τουρκίας διαμορφώνουν την επόμενη ημέρα των διμερών σχέσεων.

Σε μια κρίσιμη διπλωματική συνάντηση στη Δαμασκό, η Συρία και η Ιορδανία επιχείρησαν τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου να αποκαταστήσουν πλήρως τις σχέσεις τους, μετά τις ιορδανικές αεροπορικές επιδρομές του Οκτωβρίου που προκάλεσαν τον θάνατο επτά αμάχων στη νότια Συρία.

Οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών, Ασάαντ αλ Σιμπάνι και Αϊμάν αλ Σαφάντι, ανακοίνωσαν τη δημιουργία κοινής επιτροπής για τη διερεύνηση του περιστατικού, ενώ παράλληλα υπέγραψαν 11 έγγραφα συνεργασίας σε τομείς που εκτείνονται από τις επενδύσεις και τις αερομεταφορές έως την επισιτιστική ασφάλεια και τις σιδηροδρομικές υποδομές.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της τρίτης συνεδρίασης του Ανώτατου Συμβουλίου Συντονισμού Συρίας – Ιορδανίας, με τη συμμετοχή υψηλόβαθμων κυβερνητικών και τεχνικών αντιπροσωπειών.

Η πολιτική σημασία της συνάντησης υπερβαίνει τις διμερείς σχέσεις, καθώς αποτυπώνει την προσπάθεια των δύο χωρών να διατηρήσουν τη συνεργασία τους σε μια περίοδο αυξημένης αστάθειας στη Μέση Ανατολή.

Οι αεροπορικές επιδρομές της 26ης Οκτωβρίου και οι επτά νεκροί άμαχοι

Η διπλωματική ένταση προκλήθηκε από τις ιορδανικές αεροπορικές επιδρομές της 26ης Οκτωβρίου στην επαρχία Ντεράα της νότιας Συρίας.

Η Ιορδανία υποστήριξε ότι οι επιδρομές είχαν ως στόχο μαχητές του Ισλαμικού Κράτους, οι οποίοι συνδέονταν με πολύνεκρη επίθεση εναντίον εκκλησίας στην ιορδανική επαρχία Καράκ.

Ωστόσο, σύμφωνα με τις συριακές αρχές, από τους βομβαρδισμούς σκοτώθηκαν επτά άμαχοι, μεταξύ των οποίων τρία παιδιά.

Το περιστατικό δημιούργησε σοβαρή δοκιμασία για τις σχέσεις Δαμασκού και Αμμάν, οι οποίες είχαν ενισχυθεί σημαντικά μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024.

Η συριακή πλευρά ζήτησε την πλήρη διερεύνηση των συνθηκών των επιδρομών και την αποκατάσταση των συνεπειών για τις οικογένειες των θυμάτων.

Η ιορδανική κυβέρνηση, από την πλευρά της, επιδίωξε να διαχωρίσει τις επιχειρήσεις κατά ένοπλων οργανώσεων από τις σχέσεις της με το συριακό κράτος.

Κοινή επιτροπή για την έρευνα και αποζημιώσεις των θυμάτων

Κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου, ο Σύρος υπουργός Εξωτερικών Ασάαντ αλ Σιμπάνι ανακοίνωσε ότι οι δύο χώρες συμφώνησαν στη συγκρότηση κοινής επιτροπής ασφαλείας και τεχνικής διερεύνησης.

Αποστολή της θα είναι να εξετάσει τις συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιήθηκαν οι αεροπορικές επιδρομές και να αποσαφηνίσει τα γεγονότα.

Ο Σιμπάνι υπογράμμισε ότι η Ιορδανία επέδειξε κατανόηση και διάθεση συνεργασίας για την αντιμετώπιση του περιστατικού.

«Βρίσκονται σε εξέλιξη προσπάθειες για την αποκατάσταση της ζημιάς και την αποζημίωση των αθώων θυμάτων», δήλωσε.

Η αναφορά σε αποζημιώσεις αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Δαμασκός επιδιώκει να διασφαλίσει ότι η επαναπροσέγγιση δεν θα οδηγήσει σε παράκαμψη της ευθύνης για τις ανθρώπινες απώλειες.

Η κοινή διερεύνηση αποτελεί, παράλληλα, έναν μηχανισμό αποκλιμάκωσης που επιτρέπει στις δύο κυβερνήσεις να συνεχίσουν τη συνεργασία τους χωρίς να θεωρηθεί ότι το περιστατικό έχει ήδη διευθετηθεί.

Σαφάντι: «Το συριακό αίμα είναι εξίσου πολύτιμο με το ιορδανικό»

Ο Ιορδανός υπουργός Εξωτερικών Αϊμάν αλ Σαφάντι επανέλαβε τα συλλυπητήριά του προς τον Σύρο ομόλογό του και τις οικογένειες των θυμάτων.

«Το συριακό αίμα είναι εξίσου πολύτιμο για εμάς με το ιορδανικό αίμα», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Ο Σαφάντι υποστήριξε ότι οι σχέσεις των δύο χωρών παραμένουν ισχυρές, παρά τη σοβαρότητα του περιστατικού.

Η δημόσια αυτή τοποθέτηση είχε σαφή στόχο να περιορίσει την ένταση και να διαβεβαιώσει τη συριακή πλευρά ότι το Αμμάν δεν επιδιώκει αντιπαράθεση με τη Δαμασκό.

Η Ιορδανία θεωρεί τη σταθερότητα της Συρίας κρίσιμο παράγοντα για την ασφάλεια των συνόρων της, την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και τη λειτουργία των εμπορικών διαδρόμων της περιοχής.

Έντεκα συμφωνίες: Επενδύσεις, αερομεταφορές και επισιτιστική ασφάλεια

Παρά την πρόσφατη κρίση, η συνάντηση κατέληξε στην υπογραφή 11 εγγράφων συνεργασίας, επιβεβαιώνοντας την πρόθεση των δύο κυβερνήσεων να ενισχύσουν τους οικονομικούς και θεσμικούς δεσμούς τους.

Οι συμφωνίες και οι σχεδιαζόμενες συνεργασίες καλύπτουν:

• Επενδύσεις και οικονομική συνεργασία.
• Πολιτική αεροπορία και αεροπορικές συνδέσεις.
• Επισιτιστική ασφάλεια και αγροτική συνεργασία.
• Τεχνικές παρεμβάσεις τεχνητής πρόκλησης βροχής στη λεκάνη του ποταμού Γιαρμούκ.
• Σχεδιασμό σιδηροδρομικής σύνδεσης που θα ενώνει τη Σαουδική Αραβία με την Τουρκία μέσω Ιορδανίας και Συρίας.

Η έκταση των συμφωνιών καταδεικνύει ότι η διμερής συνεργασία δεν περιορίζεται πλέον σε ζητήματα ασφάλειας.

Αντιθέτως, οι δύο χώρες επιδιώκουν να δημιουργήσουν ένα ευρύτερο πλαίσιο οικονομικής διασύνδεσης, αξιοποιώντας τη γεωγραφική τους θέση ανάμεσα στην Αραβική Χερσόνησο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Σιδηρόδρομος Σαουδικής Αραβίας – Τουρκίας: Ο νέος εμπορικός διάδρομος

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το σχέδιο δημιουργίας σιδηροδρομικής σύνδεσης μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Τουρκίας, μέσω της Ιορδανίας και της Συρίας.

Εφόσον προχωρήσει, θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά τις χερσαίες εμπορευματικές μεταφορές μεταξύ της Αραβικής Χερσονήσου και της Τουρκίας.

Για τη Συρία, η συμμετοχή σε ένα τέτοιο δίκτυο θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό στοιχείο της μεταπολεμικής οικονομικής ανασυγκρότησης.

Για την Ιορδανία, θα δημιουργούσε νέες δυνατότητες διαμετακομιστικού εμπορίου και αναβάθμισης των μεταφορικών υποδομών.

Το σχέδιο, ωστόσο, βρίσκεται ακόμη στο επίπεδο της προτεινόμενης συνεργασίας.

Δεν έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένο κόστος, χρονοδιάγραμμα κατασκευής ή οριστικές δεσμεύσεις χρηματοδότησης.

Η υλοποίησή του θα εξαρτηθεί από τις συνθήκες ασφαλείας, τις τεχνικές συμφωνίες και τη συμμετοχή των εμπλεκόμενων κρατών.

Το διμερές εμπόριο σχεδόν τριπλασιάστηκε στα 330 εκατ. δολάρια

Η οικονομική συνεργασία Συρίας και Ιορδανίας καταγράφει ήδη σημαντική ανάπτυξη.

Σύμφωνα με τον Σιμπάνι, το διμερές εμπόριο σχεδόν τριπλασιάστηκε μέσα στο τελευταίο έτος, φτάνοντας τα 330 εκατομμύρια δολάρια.

Η αύξηση αυτή αποτυπώνει την ταχεία αποκατάσταση των εμπορικών σχέσεων μετά την πολιτική αλλαγή στη Δαμασκό.

Ο Σύρος υπουργός Εξωτερικών ανακοίνωσε επίσης ότι 20 από τα 22 υπουργεία της Συρίας συμμετέχουν πλέον σε απευθείας συνεργασία με την Ιορδανία.

Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η προσέγγιση των δύο χωρών έχει αποκτήσει ευρύ θεσμικό χαρακτήρα.

Ο Σιμπάνι χαρακτήρισε τις διμερείς σχέσεις τις ισχυρότερες των τελευταίων δεκαετιών.

Η Ιορδανία αποτελεί σημαντική εμπορική δίοδο για τη Συρία προς τις αγορές του Κόλπου, ενώ η συριακή επικράτεια προσφέρει στην Ιορδανία χερσαία πρόσβαση προς την Τουρκία και άλλες αγορές.

Η καταπολέμηση των ναρκωτικών και η ασφάλεια των συνόρων

Ένα από τα σημαντικότερα πεδία συνεργασίας παραμένει η αντιμετώπιση της διακίνησης ναρκωτικών.

Η μεθόριος Συρίας – Ιορδανίας έχει αποτελέσει επί χρόνια περιοχή έντονης δραστηριότητας δικτύων λαθρεμπορίου.

Ο Σαφάντι επιβεβαίωσε ότι οι δύο χώρες συνεργάζονται για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών, η οποία αποτελεί διαχρονική απειλή για την ιορδανική ασφάλεια.

Η συνεργασία αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, καθώς η νέα συριακή ηγεσία επιχειρεί να ενισχύσει τον έλεγχο των κρατικών μηχανισμών και των συνόρων.

Για το Αμμάν, η αποτελεσματική συνεργασία με τις συριακές αρχές αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη μείωση των διασυνοριακών απειλών.

Ταυτόχρονα, η αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου συνδέεται με τη σταθερότητα των εμπορικών διαδρομών και την ομαλή λειτουργία των συνοριακών περασμάτων.

Η Ιορδανία στηρίζει τη Συρία απέναντι στις ισραηλινές επιθέσεις

Η συνάντηση περιλάμβανε και σαφή τοποθέτηση για τις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Συρία.

Ο Αϊμάν αλ Σαφάντι επανέλαβε την υποστήριξη της Ιορδανίας προς τη Συρία απέναντι στις ισραηλινές επιθέσεις.

Παράλληλα, κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να παρέμβει προκειμένου να σταματήσουν οι επιχειρήσεις αυτές, προειδοποιώντας ότι η συνέχισή τους θα μπορούσε να οδηγήσει την περιοχή σε περαιτέρω κλιμάκωση.

Η τοποθέτηση αυτή υπογραμμίζει τη σημασία που αποδίδει το Αμμάν στη διατήρηση της εδαφικής σταθερότητας της Συρίας.

Η Ιορδανία διατηρεί ειρηνευτική συνθήκη με το Ισραήλ, αλλά ταυτόχρονα έχει εκφράσει επανειλημμένα ανησυχίες για στρατιωτικές ενέργειες που ενδέχεται να επιδεινώσουν την περιφερειακή αστάθεια.

Η επόμενη ημέρα μετά την πτώση Άσαντ

Η ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024 δημιούργησε νέες συνθήκες στις σχέσεις της Συρίας με τους γείτονές της.

Η Ιορδανία συγκαταλέγεται στις χώρες που έχουν επιδιώξει την ενίσχυση των πολιτικών, οικονομικών και θεσμικών επαφών με τη νέα συριακή ηγεσία.

Η επίθεση της 26ης Οκτωβρίου αποτέλεσε μια σοβαρή δοκιμασία για αυτή την προσέγγιση.

Η συμφωνία για κοινή έρευνα, οι δεσμεύσεις για αποζημιώσεις και η υπογραφή των 11 εγγράφων συνεργασίας δείχνουν ότι οι δύο κυβερνήσεις επέλεξαν τη διπλωματική διαχείριση της κρίσης.

Ωστόσο, η πλήρης αποκατάσταση της εμπιστοσύνης θα εξαρτηθεί από τα αποτελέσματα της έρευνας και την αντιμετώπιση των συνεπειών για τις οικογένειες των θυμάτων.

Στο οικονομικό πεδίο, οι επόμενες κινήσεις θα κριθούν από την εφαρμογή των συμφωνιών και την πρόοδο στα σχέδια μεταφορών και επενδύσεων.

Η Δαμασκός και το Αμμάν έχουν πλέον συμφωνήσει σε ένα διευρυμένο πλαίσιο συνεργασίας, με τον Σιμπάνι να υπογραμμίζει ότι οι διμερείς σχέσεις βρίσκονται στο ισχυρότερο επίπεδό τους εδώ και δεκαετίες.

Πηγή: pagenews.gr