Επενδύσεις: Το ελληνικό παράδοξο – Η οικονομία τρέχει, αλλά το επιχειρηματικό κεφάλαιο μένει πίσω

Στο 8,5% του ΑΕΠ οι επιχειρηματικές επενδύσεις έναντι 12,6% στην ΕΕ – Αβεβαιότητα και ενέργεια τα μεγάλα εμπόδια

Ένα από τα μεγαλύτερα διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας εξακολουθεί να βρίσκεται πίσω από τους θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης: οι επιχειρήσεις επενδύουν σημαντικά λιγότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Η νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ελλάδα καταγράφει ότι ο λόγος επιχειρηματικών επενδύσεων προς ΑΕΠ βρίσκεται μόλις στο 8,5%, έναντι 12,6% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το χάσμα έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια, αλλά παραμένει αρκετά μεγάλο ώστε να επηρεάζει την παραγωγικότητα και τη μακροπρόθεσμη δυναμική της οικονομίας.

Η μεγάλη ανάκαμψη των επενδύσεων δεν αρκεί

Η συνολική εικόνα έχει βελτιωθεί αισθητά.

Σύμφωνα με την Κομισιόν, ο συνολικός λόγος επενδύσεων προς ΑΕΠ αυξήθηκε από 11,3% το 2018 σε 16,9% το 2025, ενώ το επενδυτικό χάσμα της Ελλάδας έναντι της ΕΕ έχει μειωθεί περίπου στο μισό από το 2018.

Ιδιαίτερα θετική είναι η εξέλιξη στις επενδύσεις σε μηχανήματα, οι οποίες από το 2022 έχουν ξεπεράσει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Το πρόβλημα βρίσκεται αλλού: το ιδιωτικό επιχειρηματικό κεφάλαιο εξακολουθεί να μην κινείται με την ένταση που χρειάζεται μια οικονομία που θέλει να κλείσει το παραγωγικό της χάσμα.

Τα €25,7 δισ. της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης

Η οικονομία στηρίζεται παράλληλα σε έναν εξαιρετικά μεγάλο όγκο δημόσιων και ευρωπαϊκών επενδυτικών πόρων.

Για την περίοδο 2021-2027, τα κονδύλια της πολιτικής συνοχής προς την Ελλάδα φθάνουν τα 20,5 δισ. ευρώ, ή 25,7 δισ. ευρώ μαζί με την εθνική συγχρηματοδότηση.

Το ποσό αντιστοιχεί περίπου στο 8,5% του ελληνικού ΑΕΠ του 2024, καθιστώντας τα ευρωπαϊκά προγράμματα μία από τις κυριότερες πηγές δημόσιων επενδύσεων στη χώρα.

Το Ταμείο Ανάκαμψης έχει επίσης στηρίξει αποφασιστικά την επενδυτική δραστηριότητα.

Ακριβώς εδώ βρίσκεται όμως και το μεγάλο ερώτημα για την επόμενη ημέρα: τι θα συμβεί όταν ο έκτακτος επενδυτικός κινητήρας του RRF αρχίσει να σβήνει;

Αβεβαιότητα και ενέργεια φρενάρουν τις επιχειρήσεις

Η Κομισιόν καταγράφει ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις εξακολουθούν να αναφέρουν περισσότερα εμπόδια στις επενδύσεις από τις επιχειρήσεις στην υπόλοιπη ΕΕ.

Οι δύο παράγοντες που εμφανίζονται περισσότερο ως ανασταλτικοί είναι:

• η αβεβαιότητα για το μέλλον,
• το ενεργειακό κόστος.

Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις μάλιστα εμφανίζονται περισσότερο εκτεθειμένες στο πολιτικό, ρυθμιστικό και οικονομικό περιβάλλον σε σχέση με τις μεγαλύτερες εταιρείες.

Η επόμενη μάχη της ελληνικής οικονομίας

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όσο πλησιάζει το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης.

Η Κομισιόν εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία μπορεί να αναπτυχθεί κατά 1,8% το 2026, αλλά προβλέπει επιβράδυνση στο 1,6% το 2027, καθώς η εφαρμογή του RRF ολοκληρώνεται.

Αυτό σημαίνει ότι ο ιδιωτικός τομέας θα χρειαστεί σταδιακά να αναλάβει μεγαλύτερο μέρος της επενδυτικής σκυτάλης.

Η Ελλάδα έχει πετύχει μεγάλη επιστροφή των επενδύσεων μετά την κρίση.

Το επόμενο στοίχημα όμως είναι δυσκολότερο: να μετατραπεί η ανάκαμψη των επενδύσεων από μια ιστορία ευρωπαϊκών πόρων σε μια μόνιμη ιστορία ιδιωτικού κεφαλαίου, παραγωγικότητας και εξωστρέφειας.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Country Report Greece 2026.