Το Ταμείο Ανάκαμψης ολοκληρώνει τον κύκλο του.
Το κρίσιμο ερώτημα όμως για την ελληνική οικονομία είναι ήδη το επόμενο:
τι έρχεται μετά;
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχειρεί να δώσει την απάντηση, συνδέοντας το κλείσιμο του «Ελλάδα 2.0» με την έναρξη ενός νέου ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού κύκλου.
Κεντρικό εργαλείο είναι πλέον το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, με το ελληνικό σχέδιο να φτάνει, σύμφωνα με την ανάρτηση του πρωθυπουργού, τα €5,3 δισ. μαζί με τον ΦΠΑ έως το 2032.
Το πολιτικό μήνυμα είναι ξεκάθαρο:
«Οι ευρωπαϊκοί πόροι δεν τελειώνουν με το Ταμείο Ανάκαμψης. Αλλάζει ο χρηματοδοτικός κύκλος».
Ο Μητσοτάκης βάζει αριθμούς στον απολογισμό
Ο πρωθυπουργός γυρίζει στις 31 Μαρτίου 2021, όταν παρουσιάστηκε το «Ελλάδα 2.0».
Το αρχικό σχέδιο, όπως αναφέρει, προέβλεπε:
αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 7 μονάδες,
180.000 περισσότερες θέσεις εργασίας,
και αύξηση των επενδύσεων κατά 20%.
Στον σημερινό απολογισμό του υποστηρίζει ότι τα αποτελέσματα ξεπέρασαν αυτές τις προβλέψεις:
«Το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 11 μονάδες, οι νέες θέσεις εργασίας έφτασαν τις 550.000, ενώ οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 60%».
Η κυβέρνηση είχε ήδη αναφέρει τον Ιούνιο ότι περισσότερα από €25 δισ. του Ταμείου είχαν απορροφηθεί και διοχετευθεί στην οικονομία, με σημαντικό μέρος των πόρων να κατευθύνεται σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Οι 74 μεταρρυθμίσεις που θέλει να αφήσει ως παρακαταθήκη
Ο Μητσοτάκης δεν περιορίζει όμως τον απολογισμό στα χρήματα.
Αναδεικνύει τις 74 μεταρρυθμίσεις ως τη σημαντικότερη κληρονομιά του Ταμείου.
Ψηφιοποίηση του κράτους.
Διασύνδεση ταμειακών και POS.
Περιορισμός του κενού ΦΠΑ.
Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας.
Δικαιοσύνη.
Κτηματολόγιο.
Ενεργειακή μετάβαση.
Υγεία.
Παιδεία.
Το Ταμείο χρησιμοποιήθηκε επομένως όχι μόνο ως χρηματοδοτικός μηχανισμός αλλά και ως ευρωπαϊκός μοχλός για μεταρρυθμίσεις που διαφορετικά θα μπορούσαν να καθυστερούν για χρόνια.
Και τώρα €5,3 δισ. για την επόμενη ημέρα
Εδώ βρίσκεται η νέα είδηση.
Το ελληνικό Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο περιλαμβάνει, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, 25 παρεμβάσεις, οι οποίες αναμένεται να αγγίξουν περίπου:
1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Η πρώτη δέσμη περιλαμβάνει κοινωνικές κατοικίες, ενεργειακές αναβαθμίσεις μικρών επιχειρήσεων, κοινωνικό leasing ηλεκτρικών αυτοκινήτων και 211 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία για Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Στη συνέχεια προβλέπονται νέες παρεμβάσεις για κατοικίες, θέρμανση, φοιτητικές εστίες, προσβάσιμες μετακινήσεις ΑμεΑ και καθαρότερες δημόσιες μεταφορές.
Το μεγάλο στοίχημα: ποιος θα πάρει τα χρήματα
Αυτό είναι και το σημείο στο οποίο αρχίζει η πραγματική συζήτηση.
Τα €5,3 δισ. είναι σημαντικό ποσό.
Η πολιτική αξία τους όμως θα κριθεί από το ποιος τελικά θα ωφεληθεί.
Εάν οι ενεργειακές αναβαθμίσεις μειώσουν ουσιαστικά τους λογαριασμούς ευάλωτων νοικοκυριών.
Εάν η κοινωνική κατοικία αυξήσει πραγματικά την προσφορά προσιτής στέγης.
Εάν το κοινωνικό leasing κάνει την ηλεκτροκίνηση προσιτή σε ανθρώπους που σήμερα δεν μπορούν να αγοράσουν ηλεκτρικό αυτοκίνητο.
Και εάν οι μικρές επιχειρήσεις μπορέσουν να μειώσουν μόνιμα το ενεργειακό τους κόστος.
Τότε το νέο Ταμείο μπορεί να έχει πολύ μεγαλύτερη κοινωνική σημασία από τον τίτλο του.
Από το «Ελλάδα 2.0» στο επόμενο μοντέλο
Η μετάβαση έχει και πολιτική σημασία ενόψει ΔΕΘ.
Το Ταμείο Ανάκαμψης ήταν έκτακτος ευρωπαϊκός μηχανισμός.
Δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμη μηχανή ανάπτυξης.
Άρα το πραγματικό τεστ για την κυβέρνηση είναι εάν η οικονομία μπορεί να συνεχίσει να επενδύει και να αναπτύσσεται μετά την ολοκλήρωσή του.
Ο Μητσοτάκης επιχειρεί να απαντήσει ότι η Ελλάδα δεν βρίσκεται μπροστά σε χρηματοδοτικό γκρεμό.
«Αλλάζει ο χρηματοδοτικός κύκλος, όχι η προσπάθεια να κάνουμε την ανάπτυξη πιο πράσινη, την καθημερινότητα πιο εύκολη και την κοινωνία πιο συνεκτική».
Αυτό είναι ουσιαστικά και το οικονομικό μήνυμα με το οποίο ο πρωθυπουργός κατευθύνεται προς τη Θεσσαλονίκη:
το Ταμείο Ανάκαμψης τελειώνει — αλλά η κυβέρνηση θέλει να πείσει ότι ο επενδυτικός κύκλος δεν τελειώνει μαζί του.
