Μελόνι: Σπάει το ρεκόρ Μπερλουσκόνι, αλλά ο Βανάτσι απειλεί την κυριαρχία της το 2027
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 8 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Μελόνι: Σπάει το ρεκόρ Μπερλουσκόνι, αλλά ο Βανάτσι απειλεί την κυριαρχία της το 2027
Η Τζόρτζια Μελόνι βρίσκεται λίγες ημέρες πριν από ένα πολιτικό ορόσημο που ελάχιστοι θα μπορούσαν να προβλέψουν όταν ανέλαβε την πρωθυπουργία της Ιταλίας τον Οκτώβριο του 2022.
Στις 4 Σεπτεμβρίου η κυβέρνησή της αναμένεται να ξεπεράσει τις 1.412 συνεχόμενες ημέρες του δεύτερου κυβερνητικού σχήματος του Σίλβιο Μπερλουσκόνι και να γίνει η μακροβιότερη κυβέρνηση στην ιστορία της Ιταλικής Δημοκρατίας.
Για μια χώρα που έχει αλλάξει 68 κυβερνήσεις από το 1946, το επίτευγμα είναι εντυπωσιακό.
Όμως πίσω από το ιστορικό ρεκόρ διαμορφώνεται ένα πολύ διαφορετικό πολιτικό σκηνικό.
Οι εκλογές του 2027 πλησιάζουν, η κυβερνητική συμμαχία εμφανίζεται κάτω από το 40%, ένας νέος ανταγωνιστής αναδύεται στα δεξιά της Μελόνι και η σχεδιαζόμενη αλλαγή του εκλογικού νόμου μετατρέπεται σε κρίσιμο μέρος της μάχης για την επόμενη ημέρα.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι εάν η Μελόνι μπορεί να σπάσει το ρεκόρ.
Είναι εάν μπορεί να μετατρέψει τη σημερινή σταθερότητα σε δεύτερη κυβερνητική θητεία.
68 κυβερνήσεις σε 80 χρόνια – Και τώρα Μελόνι
Η Ιταλία αποτελεί ιστορικά μία από τις πιο πολιτικά ασταθείς μεγάλες ευρωπαϊκές δημοκρατίες.
Στα 80 χρόνια από το 1946, η μέση διάρκεια μιας κυβέρνησης ήταν περίπου 14 μήνες.
Πριν από τη Μελόνι, μόλις τέσσερις μεταπολεμικές κυβερνήσεις είχαν ξεπεράσει τις 1.000 ημέρες: δύο κυβερνήσεις Μπερλουσκόνι, εκείνη του Μπετίνο Κράξι και η κυβέρνηση Ματέο Ρέντσι.
Η Μελόνι κατάφερε επομένως κάτι εξαιρετικά ασυνήθιστο για τα ιταλικά δεδομένα: να κρατήσει ενωμένη επί σχεδόν τέσσερα χρόνια μια κυβέρνηση συνασπισμού.
Και θέλει να μετατρέψει ακριβώς αυτή τη διάρκεια σε πολιτικό κεφάλαιο.
Στις 4 Σεπτεμβρίου σχεδιάζει συγκέντρωση για το νέο ρεκόρ, παρουσιάζοντας τη σταθερότητα ως μία από τις σημαντικότερες επιτυχίες της διακυβέρνησής της.
Η Μελόνι που καθησύχασε τις αγορές
Ένα σημαντικό μέρος της επιτυχίας της βρίσκεται στην οικονομική πολιτική.
Η Μελόνι ανέλαβε την εξουσία έχοντας πίσω της μια έντονα λαϊκιστική πολιτική διαδρομή, αλλά ως πρωθυπουργός ακολούθησε περισσότερο πραγματιστική δημοσιονομική γραμμή.
Περιόρισε το πανάκριβο Superbonus, προσπάθησε να ελέγξει τα ελλείμματα και απέφυγε μια σύγκρουση με τις Βρυξέλλες και τις αγορές που αρκετοί φοβούνταν όταν κέρδισε τις εκλογές του 2022.
Η πολιτική σταθερότητα συνέβαλε στην αποκατάσταση της αξιοπιστίας της Ρώμης στους επενδυτές.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι εξαφανίστηκαν τα βαθύτερα προβλήματα.
Η ανάπτυξη παραμένει αδύναμη, το δημόσιο χρέος παραμένει εξαιρετικά υψηλό και οι πραγματικοί μισθοί εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική κοινωνική και πολιτική πρόκληση.
Η σταθερότητα της Μελόνι έχει επομένως μέχρι στιγμής αποδειχθεί ισχυρότερη από τον οικονομικό μετασχηματισμό της Ιταλίας.
Οι μεγάλες μεταρρυθμίσεις κόλλησαν
Εδώ βρίσκεται μία από τις αντιφάσεις της τετραετίας.
Η κυβέρνηση επέδειξε μεγάλη αντοχή, αλλά ορισμένες από τις πιο φιλόδοξες θεσμικές αλλαγές της δεν προχώρησαν όπως σχεδιάζονταν.
Η πρόταση για άμεση εκλογή του πρωθυπουργού –την οποία η ίδια η Μελόνι είχε χαρακτηρίσει κεντρική μεταρρυθμιστική προτεραιότητα– δεν αναμένεται πλέον να τεθεί σε εφαρμογή πριν από τις επόμενες εκλογές.
Ακόμη μεγαλύτερο ήταν το πλήγμα του Μαρτίου.
Οι Ιταλοί απέρριψαν στο δημοψήφισμα τη συνταγματική μεταρρύθμιση για τη Δικαιοσύνη, με το «Όχι» να επικρατεί περίπου με 54% έναντι 46%.
Ήταν μία από τις πρώτες καθαρές αποδείξεις ότι η πολιτική κυριαρχία της Μελόνι δεν είναι απεριόριστη.
Μετανάστευση: Το πεδίο όπου η Μελόνι άλλαξε την Ευρώπη
Εκεί όπου η Μελόνι έχει καταφέρει να αφήσει πολύ ισχυρότερο πολιτικό αποτύπωμα είναι η μετανάστευση.
Η κυβέρνησή της σκλήρυνε την πολιτική απέναντι στην παράτυπη μετανάστευση και επένδυσε πολιτικά στην ασφάλεια και στον έλεγχο των συνόρων.
Το σημαντικότερο όμως για τη Μελόνι είναι ότι η συζήτηση στην υπόλοιπη Ευρώπη μετακινήθηκε σταδιακά προς κατευθύνσεις που πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν πολύ πιο δύσκολο να υιοθετηθούν από το ευρωπαϊκό mainstream.
Αυτό της επέτρεψε να μετατραπεί από πολιτικό πρόσωπο που προκαλούσε ανησυχία στις Βρυξέλλες το 2022 σε συνομιλήτρια που συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής ατζέντας.
Το μεγάλο πρόβλημα πλέον έρχεται από τα δεξιά
Το πιο επικίνδυνο νέο δεδομένο για τη Μελόνι, ωστόσο, δεν βρίσκεται στην Κεντροαριστερά.
Βρίσκεται στα δεξιά της.
Ο πρώην στρατηγός Ρομπέρτο Βανάτσι και το Futuro Nazionale αναδεικνύονται σε νέο παράγοντα της ιταλικής πολιτικής.
Η δημοσκόπηση της BiDiMedia της 26ης Αυγούστου δίνει στον Βανάτσι περίπου 8%, ενώ η υφιστάμενη κεντροδεξιά κυβερνητική συμμαχία υποχωρεί συνολικά στο 38,5%.
Αυτό δημιουργεί ένα πολιτικό δίλημμα για τη Μελόνι.
Εάν εντάξει τον Βανάτσι στη συμμαχία της, μπορεί να συγκεντρώσει ένα πολύ μεγαλύτερο δεξιό εκλογικό μπλοκ.
Αλλά κινδυνεύει ταυτόχρονα να χάσει μετριοπαθείς ψηφοφόρους και να προκαλέσει ανησυχία σε ευρωπαϊκούς εταίρους.
Εάν τον κρατήσει εκτός, ο Βανάτσι μπορεί να αφαιρέσει κρίσιμες ψήφους από την κυβερνητική παράταξη και να δυσκολέψει δραματικά τη δημιουργία κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.
Το 42% που μπορεί να κρίνει την Ιταλία
Γι’ αυτό αποκτά τεράστια σημασία η συζήτηση για τον νέο εκλογικό νόμο.
Η κυβέρνηση εξετάζει ένα σύστημα που θα επιβραβεύει με πλειοψηφικό μπόνους έναν συνασπισμό που ξεπερνά περίπου το 42% των ψήφων, με στόχο –σύμφωνα με την κυβερνητική επιχειρηματολογία– να δημιουργούνται ισχυρότερες και σταθερότερες κυβερνήσεις.
Όμως οι τελευταίοι αριθμοί δημιουργούν ένα παράδοξο.
Η συμμαχία της Μελόνι βρίσκεται στο 38,5%, ενώ ο ευρύτερος χώρος της Κεντροαριστεράς κινείται κοντά στο κρίσιμο 42%, παρά τις μεγάλες εσωτερικές του διαφωνίες.
Ένας εκλογικός νόμος που σχεδιάστηκε για να ενισχύσει τη σταθερότητα θα μπορούσε επομένως να μετατραπεί σε πολιτικό μπούμερανγκ για την ίδια την κυβέρνηση.
Βανάτσι: Σύμμαχος ή ο άνθρωπος που μπορεί να σπάσει τη Δεξιά;
Εδώ βρίσκεται ίσως η δυσκολότερη απόφαση που θα πρέπει να πάρει η Μελόνι πριν από το 2027.
Ο Βανάτσι μπορεί να γίνει είτε ο άνθρωπος που θα της εξασφαλίσει την απαιτούμενη εκλογική αριθμητική είτε εκείνος που θα κατακερματίσει τον χώρο που μέχρι σήμερα κυβερνούσε με αξιοσημείωτη πειθαρχία.
Μία προεκλογική συμφωνία θα μπορούσε αριθμητικά να οδηγήσει το συνολικό δεξιό μπλοκ πάνω από το κρίσιμο όριο.
Θα μετατόπιζε όμως το κέντρο βάρους της συμμαχίας ακόμη δεξιότερα και πιθανώς θα περιόριζε την ελευθερία κινήσεων της Μελόνι στις Βρυξέλλες.
Η άλλη επιλογή θα ήταν να πάει στις κάλπες χωρίς εκείνον και, σε περίπτωση αδιεξόδου, να επιχειρήσει μετεκλογική συμφωνία.
Αυτό όμως θα σήμαινε ότι η δεύτερη κυβέρνηση Μελόνι θα μπορούσε να ξεκινήσει πολύ πιο εύθραυστη από την πρώτη.
Από «φόβος της Ευρώπης» σε κρίσιμο παίκτη της ΕΕ
Η μεγάλη πολιτική επιτυχία της Μελόνι δεν βρίσκεται μόνο στη Ρώμη.
Βρίσκεται και στις Βρυξέλλες.
Όταν κέρδισε τις εκλογές του 2022, αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αντιμετώπισαν την άνοδό της με ανησυχία.
Σχεδόν τέσσερα χρόνια αργότερα, η εικόνα είναι διαφορετική.
Η Μελόνι απέφυγε μετωπική σύγκρουση με την ΕΕ, κράτησε την Ιταλία στον πυρήνα της δυτικής αρχιτεκτονικής και απέκτησε σημαντικό ρόλο στις ευρωπαϊκές συζητήσεις για τη μετανάστευση, την ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα.
Αυτή η μετατόπιση από την αντισυστημική ρητορική στον κυβερνητικό πραγματισμό αποτελεί βασικό μέρος της πολιτικής της ανθεκτικότητας.
Αλλά ακριβώς εκεί βρίσκεται και η ευκαιρία του Βανάτσι: να επιχειρήσει να εκφράσει όσους ψηφοφόρους θεωρούν ότι η Μελόνι έγινε υπερβολικά συμβατική μέσα στο ευρωπαϊκό σύστημα.
Το πραγματικό στοίχημα του 2027
Η Μελόνι έχει ήδη καταφέρει κάτι ιστορικό.
Σε μια χώρα όπου η μέση μεταπολεμική κυβέρνηση άντεχε περίπου 14 μήνες, οδηγεί έναν συνασπισμό που πλησιάζει τις τέσσερις συνεχόμενες χρονιές εξουσίας.
Αυτό όμως δεν αποδεικνύει ακόμη ότι η Ιταλία ξεπέρασε οριστικά τη χρόνια πολιτική της αστάθεια.
Η κυβέρνηση είναι σταθερή, αλλά η οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δομικές αδυναμίες. Οι μεγάλες θεσμικές μεταρρυθμίσεις συνάντησαν εμπόδια. Η αντιπολίτευση παραμένει κατακερματισμένη, αλλά ο κυβερνητικός χώρος αποκτά πλέον τον δικό του ισχυρό ανταγωνιστή.
Και αυτό μετατρέπει τις εκλογές του 2027 σε κάτι περισσότερο από μια αναμέτρηση για την παραμονή της Τζόρτζια Μελόνι στην εξουσία.
Θα είναι η δοκιμασία που θα δείξει εάν η σταθερότητα της τελευταίας τετραετίας αποτελεί πραγματική αλλαγή εποχής για την Ιταλία – ή απλώς μια εξαιρετικά μεγάλη παρένθεση στην ιστορία μιας χώρας που έχει μάθει να αλλάζει κυβερνήσεις.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
