Πλεύρης: «Ή κράτηση ή επιστροφή» – Η νέα σκληρή γραμμή στο Μεταναστευτικό
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 9 '
Πηγή Φωτογραφίας: eurokinissi//Πλεύρης: «Ή κράτηση ή επιστροφή» – Η νέα σκληρή γραμμή στο Μεταναστευτικό
Ένα σαφές μήνυμα ότι η κυβέρνηση δεν πρόκειται να υποχωρήσει από τη νέα, αυστηρότερη πολιτική επιστροφών έστειλε ο Θάνος Πλεύρης από την Ημαθία, βάζοντας παράλληλα στο τραπέζι το επόμενο και πολύ πιο φιλόδοξο βήμα της ελληνικής μεταναστευτικής πολιτικής: τη δημιουργία κέντρων κράτησης σε τρίτες χώρες της Αφρικής.
Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου επισκέφθηκε τη Δευτέρα τις δομές φιλοξενίας αιτούντων άσυλο στην Αλεξάνδρεια και στις Βαρβάρες Βέροιας και παρουσίασε μια πολιτική που στηρίζεται σε έναν σαφή διαχωρισμό.
Όποιος δικαιούται διεθνή προστασία θα οδηγείται προς την ένταξη, την εκμάθηση ελληνικών και την αγορά εργασίας.
Όποιος, αντίθετα, έχει απορριφθεί οριστικά ως προς το άσυλο, θα οδηγείται στην επιστροφή και, μέχρι αυτή να πραγματοποιηθεί, στην προβλεπόμενη διοικητική κράτηση.
Πλεύρης: «Δεν θα κάνουμε πίσω»
Ο υπουργός ήταν κατηγορηματικός ως προς την κυβερνητική γραμμή.
«Σ’ αυτή την πολιτική δεν θα κάνουμε πίσω.»
Η τοποθέτησή του συνδέθηκε άμεσα με τα επεισόδια στην κλειστή δομή της Σιντικής και τις αντιδράσεις που έχουν εκφράσει τόσο η Ένωση Αστυνομικών Υπαλλήλων Σερρών όσο και ο δήμος Σιντικής.
Ο Πλεύρης αναγνώρισε ότι υπάρχουν ζητήματα φύλαξης που πρέπει να αντιμετωπιστούν, αλλά απέκλεισε το ενδεχόμενο οι απορριφθέντες αιτούντες άσυλο να αφήνονται ελεύθεροι μέχρι να καταστεί δυνατή η επιστροφή τους.
«Όλα αυτά είναι σε συζήτηση, αλλά όχι για το αν ένας άνθρωπος που έχει απορριφθεί η αίτησή του θα κυκλοφορεί ελεύθερος, γιατί πρέπει να επιστρέψει.»
Και πρόσθεσε:
«Επειδή οι επιστροφές δεν γίνονται από τη μια μέρα στην άλλη, πρέπει να ξέρουν ότι μέχρι να γυρίσουν πίσω δεν θα είναι ελεύθεροι.»
Η Σιντική και οι 300 απορριφθέντες αιτούντες άσυλο
Η Σιντική βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της εφαρμογής αυτής της πολιτικής.
Σύμφωνα με τον υπουργό, περίπου 300 άνθρωποι στη συγκεκριμένη δομή έχουν απορριφθεί ως προς το αίτημα ασύλου τους.
Ο Πλεύρης παρουσίασε το κυβερνητικό δίλημμα με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα:
«Οι δυνατότητες είναι δύο. Τα 300 άτομα στα οποία έχει απορριφθεί το άσυλο […] να μείνουν ελεύθερα, να μας δώσουν μια διεύθυνση που βρίσκονται και όταν είναι να υλοποιηθεί η απέλαση να πάμε να τους βρούμε σ’ αυτή τη διεύθυνση για να τους απελάσουμε. Δεν νομίζω όμως ότι κανείς πιστεύει ότι θα βρεθεί κάποιος απ’ αυτούς.»
Η δεύτερη επιλογή, σύμφωνα με τον υπουργό, είναι η παραμονή υπό διοικητική κράτηση μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας επιστροφής.
Λόγω των προβλημάτων που έχουν καταγραφεί στη Σιντική, ο Πλεύρης ανακοίνωσε ότι θα πραγματοποιηθούν μεταφορές σε άλλα Προαναχωρησιακά Κέντρα Κράτησης Αλλοδαπών.
«Στη Σιντική, από τη στιγμή που υπάρχουν προβλήματα, θα γίνουν μεταφορές και σε άλλα ΠΡΟ.ΚΕ.Κ.Α. προκειμένου να υλοποιηθεί η διαδικασία της απέλασής τους.»
Μπαγκλαντές: Η ταυτοποίηση που επιταχύνει τις επιστροφές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η αναφορά του υπουργού στο Μπαγκλαντές.
Σύμφωνα με τον Πλεύρη, η πρεσβεία του Μπαγκλαντές επισκέφθηκε τη δομή και προχώρησε στην ταυτοποίηση υπηκόων της, ενώ προγραμματίζονται πτήσεις επιστροφής.
Ο ίδιος συνέδεσε αυτή την εξέλιξη και με μέρος της έντασης που καταγράφηκε στη δομή.
Η συγκεκριμένη περίπτωση δείχνει και το μεγαλύτερο πρακτικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής επιστροφών:
δεν αρκεί ένα κράτος να αποφασίσει ότι κάποιος δεν δικαιούται άσυλο.
Χρειάζεται και η συνεργασία της χώρας καταγωγής για την ταυτοποίηση, την έκδοση ταξιδιωτικών εγγράφων και την πραγματοποίηση της επιστροφής.
Το μεγάλο επόμενο βήμα: Κέντρα κράτησης στην Αφρική
Εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη είδηση της παρέμβασης Πλεύρη.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με τον υπουργό, βρίσκεται ήδη σε «προχωρημένες συζητήσεις» για τη δημιουργία κέντρου κράτησης σε αφρικανική χώρα για περιπτώσεις στις οποίες έχει απορριφθεί το άσυλο, αλλά η επιστροφή στη χώρα καταγωγής δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί λόγω έλλειψης συνεργασίας.
«Το επόμενο βήμα που ήδη είμαστε σε προχωρημένες συζητήσεις είναι το κέντρο κράτησης σε χώρες της Αφρικής, ώστε κάποιος που έρχεται εδώ, απορρίπτεται το άσυλό του και δεν μπορούμε να τον επιστρέψουμε στη χώρα του γιατί δεν συνεργάζεται, η μοναδική επιλογή που θα έχει είναι να πάει σε μια αφρικανική χώρα.»
Και αποκάλυψε ταυτόχρονα τη λογική αποτροπής πίσω από το σχέδιο:
«Οπότε, είμαι βέβαιος ότι θα προτιμήσει να επιστρέψει πίσω στη χώρα του.»
Από τη διαχείριση στην αποτροπή
Αυτό είναι το σημείο όπου η κυβερνητική πολιτική αποκτά ευρύτερη ευρωπαϊκή διάσταση.
Ο Πλεύρης υποστήριξε ότι η Ευρώπη έχει αλλάξει κατεύθυνση στο Μεταναστευτικό τον τελευταίο ενάμιση χρόνο και αναγνωρίζει περισσότερο το βάρος που σηκώνουν τα κράτη πρώτης υποδοχής.
«Το μεταναστευτικό είναι ένα πρόβλημα το οποίο δεν αρκεί μόνο να το διαχειριστούμε αλλά πρέπει να το αντιμετωπίσουμε.»
Η λέξη-κλειδί είναι ακριβώς αυτή:
αποτροπή.
Η κυβερνητική λογική είναι ότι η απόρριψη μιας αίτησης ασύλου πρέπει να έχει πραγματικό αποτέλεσμα.
Διαφορετικά, εάν κάποιος μπορεί να παραμείνει επί μακρόν στην Ευρώπη παρά την τελεσίδικη απόρριψη της αίτησής του, το σύστημα επιστροφών χάνει μεγάλο μέρος της αποτρεπτικής του ισχύος.
Η κρίσιμη νομική δοκιμασία
Η εφαρμογή αυτής της πολιτικής, ωστόσο, δεν είναι μόνο επιχειρησιακό ζήτημα.
Είναι και νομικό.
Η διοικητική κράτηση μεταναστών και αιτούντων άσυλο στην ΕΕ δεν είναι αυτομάτως απεριόριστη ούτε αποτελεί ποινή φυλάκισης. Υπόκειται σε ευρωπαϊκούς και εθνικούς κανόνες, σε εξατομικευμένη κρίση, σε δικαστικό έλεγχο και στις εγγυήσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Αντίστοιχα, οποιοδήποτε σχέδιο μεταφοράς απορριφθέντων αιτούντων σε τρίτη χώρα θα πρέπει να περάσει από αυστηρό έλεγχο ως προς το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο, την ασφάλεια της τρίτης χώρας και την απαγόρευση επαναπροώθησης ανθρώπων σε τόπους όπου κινδυνεύουν.
Άρα η πολιτική κατεύθυνση είναι σαφής.
Η νομική και πρακτική αρχιτεκτονική της, όμως, θα είναι το επόμενο μεγάλο τεστ.
«Η λογική των επιδομάτων έχει τελειώσει»
Η δεύτερη πλευρά της πολιτικής Πλεύρη αφορά όσους τελικά δικαιούνται προστασία.
Και εδώ ο υπουργός επιχειρεί να αλλάξει το μοντέλο.
«Η λογική των επιδομάτων έχει τελειώσει.»
Αντί για μια πολιτική που βασίζεται πρωτίστως σε παροχές, η κυβέρνηση θέλει να συνδέσει την ένταξη με την εργασία.
Σύμφωνα με τον Πλεύρη, όταν ένας άνθρωπος διαθέτει προσφυγικό προφίλ, εξετάζονται οι επαγγελματικές δεξιότητές του και οι ανάγκες της τοπικής αγοράς εργασίας.
«Όταν έρχεται ένας άνθρωπος και δικαιούται άσυλο, βλέπουμε τις δεξιότητές του και επιλέγουμε να πάει σε μια δομή όπου συνάδουν οι δεξιότητές του με τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας.»
Προβλέπονται παράλληλα προγράμματα προένταξης, εκμάθησης βασικών ελληνικών και ανάπτυξης επαγγελματικών δεξιοτήτων.
Δύο πόρτες: επιστροφή ή ένταξη
Έτσι διαμορφώνεται ένα αρκετά καθαρό κυβερνητικό μοντέλο.
Για εκείνον που δικαιούται διεθνή προστασία:
άσυλο → προένταξη → εργασία → κοινωνική ένταξη.
Για εκείνον του οποίου η αίτηση απορρίπτεται:
κράτηση όπου προβλέπεται → διαδικασία επιστροφής → αποχώρηση από τη χώρα.
Η κυβέρνηση επιχειρεί με αυτόν τον τρόπο να διαχωρίσει πολιτικά τη νόμιμη μετανάστευση και τη διεθνή προστασία από την παράτυπη παραμονή.
Ο ίδιος ο Πλεύρης το διατύπωσε χαρακτηριστικά:
«Το μεταναστευτικό, όταν έχει τη νόμιμη οδό, είναι κάτι που το χρειάζονται όλες οι χώρες και κανένας δεν αντιτίθεται στη νόμιμη μετανάστευση.»
Και κατέληξε:
«Εμείς έχουμε έναν βασικό και ξεκάθαρο κανόνα: όποιος εισέρχεται παράνομα στη χώρα, δεν μπορεί να μείνει παράνομα αν δεν δικαιούται προστασίας.»
Το πραγματικό στοίχημα: Να γίνονται πράγματι οι επιστροφές
Εδώ βρίσκεται και το δυσκολότερο σημείο της νέας πολιτικής.
Οι αυστηρότεροι κανόνες από μόνοι τους δεν αρκούν.
Για να λειτουργήσει το δόγμα των επιστροφών χρειάζονται συμφωνίες επανεισδοχής, ταυτοποίηση υπηκόων, συνεργασία προξενικών αρχών, ταξιδιωτικά έγγραφα, πτήσεις, επαρκής χωρητικότητα στα ΠΡΟ.ΚΕ.Κ.Α. και ταυτόχρονα τήρηση των δικαστικών και ευρωπαϊκών εγγυήσεων.
Γι’ αυτό και η περίπτωση του Μπαγκλαντές έχει μεγαλύτερη σημασία από μια απλή αναφορά στα επεισόδια της Σιντικής.
Δείχνει πώς η κυβέρνηση θέλει να μετατρέψει την απόφαση επιστροφής από διοικητικό χαρτί σε πραγματική αποχώρηση.
Η νέα γραμμή πριν από τη ΔΕΘ
Η παρέμβαση Πλεύρη έχει και σαφές πολιτικό timing.
Ο ίδιος σημείωσε ότι η κυβέρνηση βρίσκεται πλέον στον πολιτικό χρόνο που οδηγεί προς τις εκλογές της άνοιξης του 2027 και ότι τα κυβερνητικά στελέχη περιοδεύουν στους νομούς παρουσιάζοντας το έργο τους.
Στο Μεταναστευτικό, η κυβερνητική πρόταση που διαμορφώνεται είναι πλέον ξεκάθαρη:
λιγότερη παθητική διαχείριση, περισσότερες επιστροφές, αυστηρότερος έλεγχος της παράτυπης παραμονής και σύνδεση της νόμιμης μετανάστευσης με τις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας.
Το εάν αυτή η πολιτική θα πετύχει θα κριθεί τελικά όχι από τη σκληρότητα της ρητορικής της.
Θα κριθεί από τρία μετρήσιμα αποτελέσματα:
αν αυξηθούν ουσιαστικά οι πραγματικές επιστροφές, αν περιοριστούν οι παράτυπες ροές και αν όσοι δικαιούνται να παραμείνουν μπορούν πράγματι να περάσουν από την εξάρτηση από το κράτος στην εργασία και την ένταξη.
Και το πιο φιλόδοξο —αλλά και νομικά σύνθετο— κομμάτι αυτής της στρατηγικής μόλις αρχίζει:
η προσπάθεια να μεταφερθεί μέρος του συστήματος επιστροφών εκτός ευρωπαϊκού εδάφους, μέσω συνεργασιών με χώρες της Αφρικής.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
