Ιμαλάια: Η καταστροφή που φοβούνταν ήρθε – Το Νεπάλ ζητά τώρα «ραντάρ» από την Κίνα

Εκατοντάδες νεκροί, χιλιάδες αγνοούμενοι και τεράστιες καταστροφές μετά την κατάρρευση παγετώνα – Το Νεπάλ ζητά δεδομένα σχεδόν σε πραγματικό χρόνο από το Θιβέτ, καθώς η κλιματική αλλαγή μετατρέπει την έγκαιρη προειδοποίηση σε κρίσιμη υποδομή ασφάλειας

Τρεις μήνες πριν ένας τεράστιος όγκος νερού, λάσπης και βράχων σαρώσει την περιοχή των συνόρων Νεπάλ–Κίνας, αξιωματούχοι και επιστήμονες των δύο χωρών είχαν καθίσει στο ίδιο τραπέζι στην Κατμαντού για να συζητήσουν ακριβώς αυτόν τον κίνδυνο.

Πλημμύρες.

Παγετώνες.

Παγετωνικές λίμνες.

Ακραία καιρικά φαινόμενα.

Και κυρίως, πώς η μία χώρα θα μπορούσε να προειδοποιήσει εγκαίρως την άλλη.

Στις 27 Μαΐου, δέκα αξιωματούχοι από το Νεπάλ και περίπου δώδεκα από την Κίνα, μεταξύ των οποίων εκπρόσωποι του Θιβέτ, συζήτησαν κοινές δράσεις περιορισμού του κινδύνου, καταγραφή παγετωνικών λιμνών και χαρτογράφηση επικίνδυνων περιοχών.

Όμως, σύμφωνα με Νεπαλέζους αξιωματούχους που μίλησαν στο Reuters, η Κατμαντού δεν απέκτησε τελικά το εύρος των πληροφοριών που ζητούσε για τις κινήσεις των παγετώνων και τις μεταβολές της στάθμης των υδάτων.

Και στις 26 Αυγούστου ήρθε η καταστροφή.

Η προκαταρκτική εκτίμηση των αρχών δείχνει ότι τμήμα παγετώνα κατέρρευσε, πυροδοτώντας μια εξαιρετικά ισχυρή ξαφνική πλημμύρα κατά μήκος της ορεινής κοιλάδας.

Το ερώτημα πλέον είναι πολύ μεγαλύτερο από το τι συνέβη εκείνο το πρωί:

Μπορούν Κίνα και Νεπάλ να δημιουργήσουν ένα σύστημα που θα προειδοποιεί τις κοινότητες πριν χτυπήσει η επόμενη καταστροφή;

Τα 41 λεπτά που δείχνουν το πρόβλημα

Η χρονική ακολουθία της καταστροφής είναι αποκαλυπτική.

Περίπου στις 08:32 τοπική ώρα Νεπάλ, κάμερες ασφαλείας κατέγραψαν τον τεράστιο χείμαρρο να χτυπά συνοριακό πέρασμα στο Θιβέτ.

Είκοσι έξι λεπτά αργότερα, ο υδρολόγος Μπινόντ Παρατζούλι ενημερώθηκε από την αρμόδια νεπαλέζικη αρχή ότι υπήρχε πλημμύρα στον ποταμό Τρισούλι.

Το πρόβλημα ήταν ότι το ίδιο το δίκτυο παρακολούθησης άρχιζε να καταρρέει.

Ο συνοριακός σταθμός δεν μετέδιδε πλέον δεδομένα από τις 08:40 και οι αρχές διαπίστωσαν ότι ούτε οι σταθμοί κατάντη μπορούσαν να στείλουν στοιχεία.

Στις 09:13, αφού πρώτα επικοινώνησαν με τοπικές αρχές για να επιβεβαιώσουν τι συνέβαινε, οι υπηρεσίες έστειλαν δημόσια προειδοποίηση στα κινητά τηλέφωνα.

Η πλημμύρα όμως είχε ήδη ξεκινήσει την καταστροφική της πορεία.

Τέσσερις σταθμοί εξαφανίστηκαν μαζί με την πλημμύρα

Τουλάχιστον τέσσερις σταθμοί παρακολούθησης καταστράφηκαν.

Το κύμα κινήθηκε περίπου 168 χιλιόμετρα κατάντη από τα σύνορα Κίνας–Νεπάλ και μετέφερε περίπου 57,4 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού, σύμφωνα με κυβερνητική αξιολόγηση του Νεπάλ.

Δεν ήταν όμως απλώς νερό.

Ο τεράστιος όγκος λάσπης, βράχων και φερτών υλικών μετέτρεψε την πλημμύρα σε ένα κινούμενο μέτωπο καταστροφής.

«Δεν ήταν νερό. Ήταν μια τεράστια ορμή λάσπης που ερχόταν κατευθείαν πάνω μας», περιέγραψε στο Reuters ο Κεσάβ Πρασάντ Μπαράλ από το χωριό Τούπτσε.

19 γέφυρες, 40 χιλιόμετρα δρόμων και πάνω από 10% της ηλεκτροπαραγωγής

Το μέγεθος της καταστροφής δείχνει γιατί οι παγετωνικές πλημμύρες εξελίσσονται σε μείζονα οικονομικό κίνδυνο για ολόκληρα κράτη.

Σύμφωνα με το Stimson Center, 19 γέφυρες και περίπου 40 χιλιόμετρα αυτοκινητοδρόμου υπέστησαν ζημιές.

Περισσότερα από 430 MW ηλεκτροπαραγωγικής ισχύος τέθηκαν εκτός λειτουργίας – πάνω από το 10% της εθνικής δυναμικότητας του Νεπάλ.

Υδροηλεκτρικές εγκαταστάσεις, οικισμοί και βασικοί οδικοί άξονες βρέθηκαν πάνω στην πορεία της πλημμύρας.

Και μαζί τους χτυπήθηκε ένας κρίσιμος οικονομικός διάδρομος που συνδέει το Νεπάλ με το Θιβέτ και, μέσω αυτού, την Κατμαντού με την κινεζική αγορά.

Η Κίνα είχε προειδοποιήσει για βροχοπτώσεις – Όχι όμως για αυτό που ακολούθησε

Η εικόνα δεν είναι ότι δεν υπήρξε καμία κινεζική προειδοποίηση.

Η Κίνα είχε ενημερώσει το Νεπάλ πριν από την καταστροφή για μετεωρολογικές συνθήκες που μπορούσαν να ενισχύσουν τις βροχοπτώσεις και να αυξήσουν τον κίνδυνο κατολισθήσεων και ξαφνικών πλημμυρών.

Η διαφορά όμως είναι κρίσιμη.

Το Νεπάλ δεν ζητά μόνο πρόγνωση βροχής.

Θέλει δεδομένα για μετακινήσεις παγετώνων, στάθμες ποταμών και απότομες μεταβολές στις ορεινές λεκάνες απορροής.

Ακριβώς εκεί βρίσκεται πλέον η διαπραγμάτευση με το Πεκίνο.

«Θέλουμε να γνωρίζουμε νωρίτερα»

Ο Σαουχάρντρα Τζόσι, υδρολόγος στη Flood Forecasting Division του Νεπάλ και συμμετέχων στη συνάντηση του Μαΐου, περιέγραψε με απλό τρόπο τι ζητά η χώρα του.

«Αυτό που πραγματικά θέλαμε από αυτούς, και εξακολουθούμε να θέλουμε, είναι εάν υπάρχουν πρώιμες κινήσεις των παγετώνων και κινήσεις γύρω από εκείνη την περιοχή, να το γνωρίζουμε λίγο νωρίτερα».

Το αίτημα είναι πλέον για ένα πολύ πιο συστηματικό μοντέλο ανταλλαγής πληροφοριών.

Η Κατμαντού εξετάζει μια συμφωνία που θα πλησιάζει περισσότερο το μοντέλο συνεργασίας που διαθέτει με την Ινδία, με πολύ συχνότερη μετάδοση στοιχείων για βροχοπτώσεις και ποτάμια.

Ο στόχος είναι δεδομένα ακόμη και ανά περίπου 10 λεπτά.

Το Πεκίνο απορρίπτει ότι κράτησε πληροφορίες

Η κινεζική πλευρά απορρίπτει την εικόνα ότι δεν συνεργάστηκε.

Η πρεσβεία της Κίνας στο Νεπάλ υποστηρίζει ότι οι δύο χώρες βρίσκονταν σε στενή επικοινωνία και ότι έχει υπάρξει ουσιαστική πρόοδος στην ανταλλαγή πληροφοριών για διασυνοριακές φυσικές καταστροφές.

Το Πεκίνο επισημαίνει επίσης ένα αντικειμενικό πρόβλημα: ακόμη και με σύγχρονες τεχνολογίες, η παρακολούθηση των παγετώνων σε απομονωμένες και εξαιρετικά δύσβατες περιοχές των Ιμαλαΐων παραμένει επιστημονικά και επιχειρησιακά δύσκολη.

Κανένας αξιωματούχος ή επιστήμονας που επικαλείται το Reuters δεν κατηγορεί την Κίνα ή το Νεπάλ ότι προκάλεσαν τη φυσική καταστροφή.

Η συζήτηση αφορά κάτι διαφορετικό: εάν υπήρχε δυνατότητα καλύτερης προετοιμασίας και μεγαλύτερου χρόνου αντίδρασης.

Οι παγετωνικές λίμνες πολλαπλασιάζουν τον κίνδυνο

Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο αυτή την καταστροφή.

Νέα επιστημονική μελέτη για τα σινονεπαλέζικα Ιμαλάια εντόπισε 2.377 παγετωνικές λίμνες, των οποίων η συνολική έκταση αυξήθηκε κατά 27% μεταξύ 1992 και 2022.

Από αυτές, 76 χαρακτηρίστηκαν δυνητικά επικίνδυνες, με τέσσερις να βρίσκονται σε κατηγορία πολύ υψηλού κινδύνου και 14 σε υψηλό κίνδυνο.

Το μήνυμα είναι σαφές.

Η καταστροφή του Αυγούστου δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως ένα μεμονωμένο, εξαιρετικά σπάνιο γεγονός.

Η κλιματική αλλαγή αλλάζει τα Ιμαλάια

Η αύξηση της θερμοκρασίας μεταβάλλει τη σταθερότητα των παγετώνων, το χιόνι και τις παγετωνικές λίμνες σε ολόκληρη την περιοχή Hindu Kush–Himalaya.

Και αυτό έχει συνέπειες πολύ μακρύτερα από τα ίδια τα βουνά.

Τα Ιμαλάια αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους υδάτινους πύργους του πλανήτη.

Ποτάμια που ξεκινούν από το Θιβετιανό Οροπέδιο και τις ορεινές λεκάνες της περιοχής τροφοδοτούν τεράστιους πληθυσμούς στη Νότια και Ανατολική Ασία.

Άρα η μεταβολή των παγετώνων δεν είναι απλώς περιβαλλοντικό ζήτημα.

Είναι ζήτημα νερού, ενέργειας, γεωργίας, υποδομών και ανθρώπινης ασφάλειας.

Όταν η φύση δεν αναγνωρίζει τα σύνορα

Εδώ βρίσκεται και το μεγαλύτερο πολιτικό πρόβλημα.

Ένας παγετώνας μπορεί να βρίσκεται στην κινεζική πλευρά.

Ο ποταμός όμως συνεχίζει στο Νεπάλ.

Και στη συνέχεια το νερό μπορεί να κατευθυνθεί προς την Ινδία.

Οι φυσικοί κίνδυνοι δεν σταματούν στα σύνορα, ενώ τα συστήματα παρακολούθησης, οι κρατικές υπηρεσίες και τα δεδομένα εξακολουθούν να οργανώνονται κυρίως σε εθνικό επίπεδο.

Αυτό δημιουργεί μια νέα μορφή διασυνοριακής κλιματικής εξάρτησης.

Η χώρα που βρίσκεται ανάντη διαθέτει πληροφορίες που μπορούν να αποδειχθούν ζωτικής σημασίας για εκατομμύρια ανθρώπους κατάντη.

Το περιβαλλοντικό data sharing γίνεται ζήτημα ασφάλειας

Για το Νεπάλ, η πρόσβαση σε κινεζικά δεδομένα δεν είναι πλέον απλώς επιστημονική συνεργασία.

Μπορεί να σημαίνει επιπλέον λεπτά προειδοποίησης.

Και στα Ιμαλάια, αυτά τα λεπτά μπορούν να καθορίσουν εάν ένα χωριό θα προλάβει να εκκενωθεί.

Η Κίνα διαθέτει πολύ μεγαλύτερη τεχνολογική και οικονομική δυνατότητα για δορυφορική παρακολούθηση, αισθητήρες και παρατήρηση μεγάλου υψομέτρου.

Το Νεπάλ, από την άλλη, βρίσκεται εκτεθειμένο σε κινδύνους που μπορεί να ξεκινούν εκτός της επικράτειάς του.

Η σχέση αυτή μετατρέπει την περιβαλλοντική πληροφορία σε στρατηγικό δημόσιο αγαθό.

Η επόμενη καταστροφή μπορεί να μην περιμένει

Η μεγαλύτερη πρόκληση τώρα είναι να μετατραπούν οι διπλωματικές συναντήσεις σε πραγματική υποδομή.

Κοινές βάσεις δεδομένων.

Χαρτογράφηση επικίνδυνων παγετώνων και λιμνών.

Αυτόματη μετάδοση δεδομένων.

Διασυνοριακά πρωτόκολλα συναγερμού.

Εφεδρικά συστήματα επικοινωνίας ώστε μια πλημμύρα να μην καταστρέφει ταυτόχρονα και τους αισθητήρες που πρέπει να την καταγράψουν.

Και κυρίως, δεδομένα αρκετά γρήγορα ώστε να μπορούν να οδηγήσουν σε εκκένωση.

Η καταστροφή στα σύνορα Κίνας–Νεπάλ έδειξε ότι η κλιματική προσαρμογή στα Ιμαλάια δεν είναι πλέον μόνο υπόθεση προστασίας του περιβάλλοντος.

Η έγκαιρη προειδοποίηση γίνεται υποδομή εθνικής και περιφερειακής ασφάλειας – και η επόμενη μεγάλη δοκιμασία για Πεκίνο και Κατμαντού είναι εάν μπορούν να κάνουν τα δεδομένα να κινούνται γρηγορότερα από το νερό.

Πηγή: pagenews.gr