Μόλις δύο χρόνια χρειάστηκαν για να μετατραπεί ένας από τους μεγαλύτερους εκλογικούς θριάμβους των Εργατικών σε μία από τις ταχύτερες πολιτικές εξόδους της σύγχρονης βρετανικής πολιτικής.
Ο Κιρ Στάρμερ ανακοίνωσε την Τρίτη ότι εγκαταλείπει και τη βουλευτική του έδρα στο Holborn and St Pancras, ολοκληρώνοντας ουσιαστικά την αποχώρησή του από την πρώτη γραμμή της εσωτερικής πολιτικής μόλις λίγες εβδομάδες μετά την απομάκρυνσή του από την πρωθυπουργία και την αντικατάστασή του από τον Άντι Μπέρναμ.
Η κίνηση έχει πρόσθετο πολιτικό βάρος επειδή ο Στάρμερ είχε δηλώσει μετά την αποχώρησή του από την Ντάουνινγκ Στριτ ότι σχεδίαζε να παραμείνει στη Βουλή έως τις επόμενες γενικές εκλογές. Τώρα αλλάζει πορεία, προκαλώντας αναπληρωματική εκλογή σε μία από τις παραδοσιακές λονδρέζικες έδρες των Εργατικών.
Και η χρονική στιγμή είναι σχεδόν συμβολική: η ανακοίνωση έγινε την ίδια ημέρα που ο διάδοχός του, Άντι Μπέρναμ, πραγματοποιεί την πρώτη του εμφάνιση στη Βουλή των Κοινοτήτων ως πρωθυπουργός.
«Ήρθε η ώρα να παραδώσω τη σκυτάλη»
Στη δήλωσή του ο πρώην πρωθυπουργός παρουσιάζει την απόφαση ως αποτέλεσμα προσωπικού αναστοχασμού κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
«Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού είχα χρόνο να σκεφτώ και να εξετάσω το μέλλον μου. Αποφάσισα ότι τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να παραιτηθώ από βουλευτής του Holborn and St Pancras και να παραδώσω τη σκυτάλη σε έναν διάδοχο.»
Ο Στάρμερ αποχωρεί έπειτα από 11 χρόνια εκπροσώπησης της συγκεκριμένης περιφέρειας, στην οποία εξελέγη για πρώτη φορά το 2015, διαδεχόμενος τον Frank Dobson.
«Ήταν τιμή και προνόμιο να εκπροσωπώ την καλύτερη εκλογική περιφέρεια της χώρας από τότε που διαδέχθηκα τον σπουδαίο Frank Dobson πριν από 11 χρόνια.»
Η δήλωση, όμως, αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον όταν ο πρώην πρωθυπουργός περιγράφει το επόμενο κεφάλαιο της ζωής του.
Το επόμενο βήμα: Άμυνα, ασφάλεια, εμπόριο, τεχνολογία
Ο Στάρμερ δεν ανακοίνωσε συγκεκριμένο νέο αξίωμα ή οργανισμό στον οποίο πρόκειται να ενταχθεί.
Έδωσε όμως ένα αρκετά σαφές περίγραμμα.
«Τώρα είναι η στιγμή να κάνω στην άκρη και να επικεντρωθώ σε άλλα ζητήματα: στις διεθνείς υποθέσεις, συμπεριλαμβανομένων της άμυνας, της ασφάλειας, του εμπορίου και της τεχνολογίας σε έναν ταχύτατα μεταβαλλόμενο κόσμο.»
Η επιλογή των συγκεκριμένων τομέων δύσκολα περνά απαρατήρητη.
Άμυνα.
Ασφάλεια.
Εμπόριο.
Τεχνολογία.
Τέσσερα πεδία που βρίσκονται σήμερα ακριβώς στη διασταύρωση της γεωπολιτικής, των σχέσεων Ευρώπης–ΗΠΑ, του πολέμου στην Ουκρανία και του παγκόσμιου τεχνολογικού ανταγωνισμού.
Ο Στάρμερ δεν αποκάλυψε εάν σχεδιάζει να ενταχθεί σε διεθνή οργανισμό, think tank ή άλλη διεθνή πρωτοβουλία. Οποιαδήποτε συγκεκριμένη πρόβλεψη σε αυτή τη φάση θα ήταν εικασία.
Η διατύπωσή του, ωστόσο, δείχνει ότι δεν σχεδιάζει πολιτική συνταξιοδότηση. Σχεδιάζει μετακίνηση από την εσωτερική βρετανική πολιτική προς το διεθνές πεδίο.
«Θα συνεχίσω τη μάχη κατά της βίας σε γυναίκες και κορίτσια»
Ο πρώην πρωθυπουργός προσθέτει και έναν δεύτερο άξονα στη μεταπολιτική του δραστηριότητα.
«Θα συνεχίσω επίσης, όπως κάνω εδώ και πολύ καιρό μαζί με άλλους, να εργάζομαι για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών. Είναι ένα ζήτημα που έχει τεράστια σημασία για μένα. Είναι δουλειά που ξεκίνησα πριν γίνω βουλευτής και θέλω να τη συνεχίσω και αφού πάψω να είμαι βουλευτής.»
Η αναφορά παραπέμπει και στην προπολιτική διαδρομή του Στάρμερ ως δικηγόρου ανθρωπίνων δικαιωμάτων και επικεφαλής της Crown Prosecution Service πριν εκλεγεί στο Κοινοβούλιο.
Από τον θρίαμβο του 2024 στην έξοδο του 2026
Η πολιτική ταχύτητα της πτώσης του Στάρμερ είναι εντυπωσιακή.
Το 2024 οδήγησε τους Εργατικούς σε σαρωτική εκλογική νίκη, επιστρέφοντας το κόμμα στην εξουσία έπειτα από 14 χρόνια Συντηρητικών κυβερνήσεων.
Όμως η εκλογική κυριαρχία δεν μεταφράστηκε σε αντίστοιχη πολιτική ανθεκτικότητα.
Η δημοτικότητα της κυβέρνησης υποχώρησε, οι Εργατικοί υπέστησαν σοβαρές απώλειες στις τοπικές και περιφερειακές εκλογικές αναμετρήσεις και η αμφισβήτηση του πρωθυπουργού πέρασε σταδιακά από το παρασκήνιο στο εσωτερικό του ίδιου του κόμματος.
Ο Στάρμερ έχασε τελικά την υποστήριξη κρίσιμου αριθμού βουλευτών των Εργατικών, αποχώρησε από την ηγεσία και ο Άντι Μπέρναμ ανέλαβε στη συνέχεια την πρωθυπουργία.
Μέσα σε περίπου δύο χρόνια, επομένως, η διαδρομή ήταν σχεδόν κατακόρυφη:
από την εκλογική παντοδυναμία του 2024 στην απώλεια της Ντάουνινγκ Στριτ και τώρα στην έξοδο από το Westminster.
Γιατί δεν έμεινε στα πίσω έδρανα
Εδώ βρίσκεται και το πολιτικό παρασκήνιο της σημερινής απόφασης.
Μετά την αποχώρησή του από την πρωθυπουργία, ο Στάρμερ είχε αφήσει σαφώς να εννοηθεί ότι θα παρέμενε βουλευτής μέχρι τις επόμενες εκλογές. Σε συνέντευξή του στο BBC είχε πει ότι σχεδίαζε να παραμείνει στα έδρανα της Βουλής.
Τώρα υποστηρίζει ότι το καλοκαίρι τού έδωσε τον χρόνο να επανεξετάσει την απόφαση.
Υπάρχει όμως και μία προφανής πολιτική πραγματικότητα.
Η παρουσία ενός πρώην πρωθυπουργού στα πίσω έδρανα μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε διαρκή πηγή ερωτημάτων για τον διάδοχό του.
Κάθε ψηφοφορία.
Κάθε ομιλία.
Κάθε διαφοροποίηση.
Κάθε τηλεοπτική κάμερα στραμμένη στον πρώην ηγέτη.
Οι Financial Times σημειώνουν ότι η καθαρή αποχώρηση περιορίζει τον κίνδυνο να εξελιχθεί ο Στάρμερ σε περισπασμό για τον Μπέρναμ.
Άρα η έξοδος μπορεί να λειτουργήσει και ως καθαρό πολιτικό διαζύγιο: ο Μπέρναμ αποκτά περισσότερο χώρο να οικοδομήσει τη δική του κυβέρνηση και ο Στάρμερ αποδεσμεύεται από την καθημερινή κομματική πολιτική.
Αλλά αφήνει στον Μπέρναμ μια εκλογική «βόμβα»
Η αποχώρηση, ωστόσο, δημιουργεί αμέσως πρόβλημα στον διάδοχό του.
Η έδρα Holborn and St Pancras οδηγείται σε αναπληρωματική εκλογή.
Παραδοσιακά πρόκειται για ισχυρή περιοχή των Εργατικών.
Όμως η αναμέτρηση θα πραγματοποιηθεί σε ένα εντελώς διαφορετικό πολιτικό περιβάλλον από εκείνο της σαρωτικής νίκης του 2024.
Και, κυρίως, θα αποτελέσει το πρώτο μεγάλο εκλογικό τεστ του Μπέρναμ ως πρωθυπουργού.
Αυτό μετατρέπει μια τοπική αναπληρωματική εκλογή σε εθνικό πολιτικό γεγονός.
Εάν οι Εργατικοί κερδίσουν άνετα, ο νέος πρωθυπουργός θα μπορεί να υποστηρίξει ότι το κόμμα ανακάμπτει μετά την κρίση Στάρμερ.
Εάν δυσκολευτούν, η περίοδος χάριτος του Μπέρναμ μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά σύντομη.
Ο Ζακ Πολάνσκι βλέπει την ευκαιρία
Και εδώ μπαίνουν στο παιχνίδι οι Πράσινοι.
Η παραίτηση του Στάρμερ ανοίγει το ενδεχόμενο ο ίδιος ο ηγέτης του Green Party, Ζακ Πολάνσκι, να επιχειρήσει την είσοδό του στο Westminster μέσω του Holborn and St Pancras.
Το Sky News αναφέρει ότι το ενδεχόμενο υποψηφιότητάς του βρίσκεται ήδη στο τραπέζι, καθώς οι Πράσινοι διαθέτουν σημαντική βάση υποστήριξης στην περιοχή και ο Πολάνσκι έχει εκφράσει προτίμηση για λονδρέζικη έδρα.
Οι Financial Times αναφέρουν επίσης ότι υπάρχουν συνομιλίες με τον ανεξάρτητο Andrew Feinstein, ο οποίος είχε πραγματοποιήσει ισχυρή εμφάνιση στην περιφέρεια το 2024, ώστε να αποφευχθεί διάσπαση της προοδευτικής ψήφου.
Εάν τελικά ο Πολάνσκι είναι υποψήφιος, η αναμέτρηση αποκτά εντελώς διαφορετική διάσταση.
Δεν θα είναι απλώς Labour εναντίον Conservatives.
Θα είναι και μια μάχη για το ποιος εκφράζει πλέον την προοδευτική, αστική και νεότερη εκλογική βάση του Λονδίνου.
Οι Συντηρητικοί χτυπούν στην υπαναχώρηση
Οι πολιτικοί αντίπαλοι του Στάρμερ έχουν ήδη ένα εύκολο επιχείρημα.
Ο πρώην πρωθυπουργός είχε δηλώσει ότι θα παρέμενε βουλευτής.
Τώρα φεύγει.
Η κριτική επικεντρώνεται επομένως τόσο στην αλλαγή στάσης όσο και στο γεγονός ότι η απόφαση προκαλεί νέα αναπληρωματική εκλογή με κόστος για το Δημόσιο.
Όμως η πραγματική πολιτική σημασία δεν βρίσκεται στο κόστος μιας κάλπης.
Βρίσκεται στο γεγονός ότι ο άνθρωπος που πριν από δύο χρόνια κυριαρχούσε στο βρετανικό πολιτικό σύστημα αποχωρεί πλέον ολοκληρωτικά από αυτό.
Ο Μπέρναμ παίρνει ολόκληρο το Labour – μαζί με ολόκληρο το ρίσκο
Για τον Άντι Μπέρναμ η εξέλιξη έχει δύο όψεις.
Από τη μία, ο Στάρμερ εξαφανίζεται από το κοινοβουλευτικό κάδρο.
Δεν θα υπάρχει πρώην πρωθυπουργός στα πίσω έδρανα να λειτουργεί ως εναλλακτικό κέντρο βάρους.
Ο Μπέρναμ αποκτά καθαρότερο πεδίο για να επιχειρήσει την πολιτική επανεκκίνηση των Εργατικών.
Από την άλλη, δεν υπάρχει πλέον ούτε πολιτικό άλλοθι.
Από εδώ και πέρα οι εκλογικές επιδόσεις, η οικονομία, η κυβερνητική ατζέντα και η σχέση του Labour με τους απογοητευμένους ψηφοφόρους χρεώνονται στον νέο πρωθυπουργό.
Η αναπληρωματική εκλογή στην ίδια την πρώην περιφέρεια του Στάρμερ θα είναι το πρώτο μικρό δημοψήφισμα για αυτή τη νέα εποχή.
Η τελευταία ειρωνεία: Ο Στάρμερ φεύγει την ημέρα που ο Μπέρναμ μπαίνει
Ίσως η ισχυρότερη πολιτική εικόνα της ημέρας είναι τελικά η χρονική σύμπτωση.
Την ώρα που ο Στάρμερ ανακοινώνει ότι εγκαταλείπει το Westminster, ο Άντι Μπέρναμ εμφανίζεται στη Βουλή των Κοινοτήτων για πρώτη φορά ως πρωθυπουργός και υπόσχεται «ουσιαστική αλλαγή» στη χώρα.
Ο ένας παραδίδει οριστικά τη σκυτάλη.
Ο άλλος προσπαθεί να αποδείξει ότι μπορεί να οδηγήσει τους Εργατικούς σε μια δεύτερη πολιτική αρχή.
Για τον Κιρ Στάρμερ, η εποχή της εσωτερικής πολιτικής φαίνεται να κλείνει.
Για τον Άντι Μπέρναμ, η πραγματική δοκιμασία μόλις αρχίζει.
Και η πρώτη κάλπη της νέας εποχής θα στηθεί, με μια σχεδόν ιστορική ειρωνεία, στην ίδια την έδρα που αφήνει πίσω του ο άνθρωπος τον οποίο διαδέχθηκε.
Πηγή: pagenews.gr