Η συζήτηση για το τι θα συμβεί στην ελληνική οικονομία μετά το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης έχει εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα οικονομικά και πολιτικά ζητήματα της φετινής ΔΕΘ.
Και ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης έδωσε από τη Θεσσαλονίκη την κυβερνητική απάντηση: η επενδυτική χρηματοδότηση δεν τελειώνει μαζί με το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς η κυβέρνηση σχεδιάζει την επόμενη περίοδο πάνω σε ένα νέο, πολυετές χρηματοδοτικό πλαίσιο.
Η μεγάλη είδηση είναι ο αριθμός που έβαλε στο τραπέζι:
€49,5 δισ. για το νέο ΕΣΠΑ από το 2028, με τη σχετική ευρωπαϊκή διαπραγμάτευση να αναμένεται να ολοκληρωθεί κατά την ελληνική Προεδρία της ΕΕ, το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Η απάντηση στο μεγάλο ερώτημα: Τι έρχεται μετά το Ταμείο Ανάκαμψης;
Ο Παπαθανάσης μίλησε στο ESEE Media Stage της 90ής ΔΕΘ, σε συζήτηση με τον δημοσιογράφο Κώστα Παπαχλιμίντζο και παρουσία του προέδρου της ΕΣΕΕ Σταύρου Καφούνη.
Στο επίκεντρο βρέθηκε η πρόσβαση εμπορικών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση, όμως πίσω από τη συζήτηση υπάρχει ένα πολύ μεγαλύτερο ζήτημα.
Το Ταμείο Ανάκαμψης αποτέλεσε έναν εξαιρετικά ισχυρό χρηματοδοτικό μηχανισμό για επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις. Το ερώτημα επομένως είναι εάν η λήξη του δημιουργεί ένα επενδυτικό κενό.
Ο Παπαθανάσης επιχειρεί να απαντήσει αρνητικά, στρέφοντας πλέον το βλέμμα στο νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο και στο επόμενο ΕΣΠΑ.
€49,5 δισ. από το 2028 – Το νέο μεγάλο ευρωπαϊκό «πορτοφόλι»
«Έχουν ήδη εξασφαλιστεί €49,5 δισ. στο νέο ΕΣΠΑ από το 2028, ενώ η σχετική διαπραγμάτευση θα ολοκληρωθεί εντός ελληνικής Προεδρίας το β΄ εξάμηνο του 2027», ανέφερε ο αναπληρωτής υπουργός.
Πρόκειται για ένα μέγεθος που, εφόσον αποτυπωθεί στο τελικό ευρωπαϊκό πλαίσιο όπως το περιγράφει ο Παπαθανάσης, αλλάζει τη συζήτηση για την περίοδο μετά το Ταμείο Ανάκαμψης.
Η κυβέρνηση θέλει ουσιαστικά να δημιουργήσει μια γέφυρα χρηματοδότησης από το σημερινό επενδυτικό κύμα προς την επόμενη δεκαετία.
Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για επιχειρήσεις που σχεδιάζουν επενδύσεις με ορίζοντα πολλών ετών.
Τουλάχιστον €20 δισ. επιπλέον αναπτυξιακοί πόροι
Το πολιτικό βάρος της παρέμβασης βρίσκεται και στη σύγκριση με τη σημερινή περίοδο.
Ο Παπαθανάσης τοποθετεί στον ορίζοντα τουλάχιστον €20 δισ. περισσότερους αναπτυξιακούς πόρους, δημιουργώντας την εικόνα ότι η μετάβαση στη μετα-RRF εποχή δεν θα συνοδευτεί από απότομη χρηματοδοτική προσγείωση.
Το κρίσιμο, ωστόσο, δεν είναι μόνο το συνολικό ποσό.
Είναι πόσο από αυτό θα φτάσει τελικά στην πραγματική οικονομία και ειδικά στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Οι ΜμΕ στο επίκεντρο της επόμενης μάχης
Αυτό ακριβώς βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης με την ΕΣΕΕ.
Για πολλές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν υπάρχουν χρηματοδοτικά προγράμματα. Είναι ότι δυσκολεύονται να αποκτήσουν πραγματική πρόσβαση σε αυτά.
Τραπεζικά κριτήρια, ίδια συμμετοχή, εξασφαλίσεις και σύνθετες διαδικασίες μπορούν να μετατρέψουν ένα διαθέσιμο πρόγραμμα σε εργαλείο που τελικά αξιοποιείται από πολύ λιγότερους από όσους το χρειάζονται.
Γι’ αυτό η πραγματική πρόκληση της επόμενης περιόδου είναι η «δημοκρατικοποίηση» της επενδυτικής χρηματοδότησης: να μπορεί να επενδύσει όχι μόνο ο μεγάλος όμιλος, αλλά και η υγιής μικρή εμπορική ή παραγωγική επιχείρηση.
Από το ΕΣΠΑ στο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο
Ο Παπαθανάσης αναφέρθηκε παράλληλα στο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το οποίο προσθέτει ακόμη έναν πυλώνα στο χρηματοδοτικό μωσαϊκό της επόμενης περιόδου, με προσανατολισμό κυρίως προς ευάλωτους δικαιούχους και τις κοινωνικές επιπτώσεις της πράσινης μετάβασης.
Η εικόνα που επιχειρεί να σχηματίσει το οικονομικό επιτελείο είναι επομένως αυτή ενός πολυεπίπεδου χρηματοδοτικού συστήματος:
ευρωπαϊκοί πόροι, ΕΣΠΑ, χρηματοδοτικά εργαλεία, κοινωνικά ταμεία και ιδιωτικά κεφάλαια που λειτουργούν συμπληρωματικά.
Καφούνης: Το εμπόριο περιμένει από τον Μητσοτάκη
Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ Σταύρος Καφούνης έφερε τη συζήτηση από τα μεγάλα ευρωπαϊκά μεγέθη στη σημερινή πραγματικότητα της αγοράς.
Τόνισε την ανάγκη μεγαλύτερης στήριξης του ελληνικού εμπορίου, το οποίο αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους κλάδους της οικονομίας, ενώ συνέδεσε τη συζήτηση άμεσα με τις αποψινές ανακοινώσεις του πρωθυπουργού.
«Υψηλές είναι οι προσδοκίες που τρέφουν οι έμποροι για τις σημερινές εξαγγελίες του Πρωθυπουργού», σημείωσε.
Και εδώ βρίσκεται η άλλη πλευρά της ΔΕΘ.
Οι επιχειρήσεις δεν κοιτούν μόνο το 2028 ή το 2030. Κοιτούν το σημερινό λειτουργικό κόστος, τη φορολογία, τη ρευστότητα και την κατανάλωση.
Η Ελλάδα πρέπει να περάσει από την απορρόφηση στην απόδοση
Η επόμενη φάση έχει όμως μια ακόμη μεγαλύτερη πρόκληση.
Για χρόνια, η επιτυχία των ευρωπαϊκών προγραμμάτων στην Ελλάδα μετριόταν κυρίως με έναν δείκτη: την απορρόφηση.
Σήμερα αυτό δεν αρκεί.
Το ερώτημα πρέπει να είναι τι παράγει κάθε ευρώ που επενδύεται.
Δημιουργεί παραγωγικότητα; Αυξάνει εξαγωγές; Ψηφιοποιεί επιχειρήσεις; Μειώνει ενεργειακό κόστος; Δημιουργεί σταθερές θέσεις εργασίας; Βοηθά μια μικρή επιχείρηση να μεγαλώσει;
Αυτό είναι το επόμενο επίπεδο της αναπτυξιακής πολιτικής.
Η ελληνική Προεδρία του 2027 αποκτά οικονομικό βάρος
Υπάρχει και μια ενδιαφέρουσα πολιτική διάσταση στην αναφορά Παπαθανάση.
Η διαπραγμάτευση για το επόμενο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πλαίσιο αναμένεται να βρίσκεται σε κρίσιμη φάση όταν η Ελλάδα αναλάβει την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Αυτό προσφέρει στην Αθήνα ένα σημαντικό θεσμικό παράθυρο για να συμμετάσχει ενεργά στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής αναπτυξιακής ατζέντας.
Δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα θα αποφασίζει μόνη της τους πόρους. Σημαίνει όμως ότι θα βρίσκεται στο κέντρο μιας από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές οικονομικές διαπραγματεύσεις της δεκαετίας.
Η μεγάλη εικόνα: Το πραγματικό στοίχημα αρχίζει μετά το RRF
Η παρέμβαση Παπαθανάση στη ΔΕΘ επιχειρεί τελικά να απαντήσει σε έναν φόβο που υπάρχει στην αγορά: μήπως μετά το Ταμείο Ανάκαμψης στερέψει η επενδυτική χρηματοδότηση;
Η απάντηση του οικονομικού επιτελείου είναι ότι η επόμενη δεξαμενή πόρων ήδη διαμορφώνεται.
Όμως η επιτυχία δεν θα κριθεί μόνο από το αν στο χαρτί υπάρχουν €49,5 δισ.
Θα κριθεί από το αν αυτά τα κεφάλαια μετατραπούν σε παραγωγικές επενδύσεις, αν φτάσουν στις ΜμΕ και αν δημιουργήσουν μια οικονομία που θα μπορεί σταδιακά να αναπτύσσεται με μικρότερη εξάρτηση από έκτακτους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς.
Το Ταμείο Ανάκαμψης μπορεί να κλείνει έναν μεγάλο κύκλο. Η πραγματική πρόκληση για την Ελλάδα είναι ο επόμενος να είναι ακόμη μεγαλύτερος — και κυρίως πιο παραγωγικός.
Πηγή: pagenews.gr