Η Ουάσιγκτον ανεβάζει την Ελλάδα επίπεδο: Ρούμπιο στην Αθήνα και νέος άξονας μέχρι την Ουκρανία

Η Γκίλφοϊλ χαρακτηρίζει την Ελλάδα στρατηγικό σύμμαχο πρώτης γραμμής – LNG, Κάθετος Διάδρομος και Βαλκάνια μετατρέπουν την Αθήνα σε κρίσιμο κρίκο της αμερικανικής αρχιτεκτονικής στη ΝΑ Ευρώπη

Η επικείμενη άφιξη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα μπορεί να αποδειχθεί πολύ περισσότερο από ακόμη μία επίσκεψη υψηλού επιπέδου στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις.

Η ανακοίνωση της Αμερικανίδας πρέσβη Κίμπερλι Γκίλφοϊλ ότι ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας θα βρίσκεται στην Ελλάδα «σε λίγες μόλις εβδομάδες» έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία η Ουάσιγκτον επανασχεδιάζει την ενεργειακή και γεωπολιτική αρχιτεκτονική της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Και η Ελλάδα αποκτά ολοένα κεντρικότερο ρόλο σε αυτόν τον σχεδιασμό.

Το μήνυμα που εξέπεμψε η Γκίλφοϊλ από το 10ο Southeast Europe Energy Forum στη Θεσσαλονίκη ήταν σαφές: για τις Ηνωμένες Πολιτείες η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως ένας σταθερός σύμμαχος στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αντιμετωπίζεται ως πύλη μέσω της οποίας ενέργεια, επενδύσεις και αμερικανική γεωπολιτική επιρροή μπορούν να κινηθούν προς τα Βαλκάνια και βαθύτερα στην ευρωπαϊκή ενδοχώρα.

«Η ενεργειακή ασφάλεια είναι εθνική ασφάλεια»

Η φράση της Αμερικανίδας πρέσβη συμπυκνώνει ουσιαστικά ολόκληρο το νέο δόγμα.

«Η ενεργειακή ασφάλεια είναι εθνική ασφάλεια», υπογράμμισε η Γκίλφοϊλ, παρουσιάζοντας την Ελλάδα ως έναν από τους βασικούς κόμβους του Κάθετου Διαδρόμου.

Η σύνδεση των δύο εννοιών έχει ιδιαίτερη σημασία.

Για την Ουάσιγκτον, οι αγωγοί, οι τερματικοί σταθμοί LNG, τα λιμάνια και οι διασυνδέσεις δεν είναι πλέον απλώς εμπορικές υποδομές.

Αποτελούν εργαλεία στρατηγικής επιρροής.

Η ίδια λογική βρίσκεται εδώ και χρόνια στον πυρήνα της αμερικανικής πολιτικής στη Νοτιοανατολική Ευρώπη: διαφοροποίηση πηγών και οδεύσεων ώστε η ενεργειακή εξάρτηση να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο πολιτικής πίεσης.

Ο Κάθετος Διάδρομος αλλάζει τον χάρτη

Η πιο σημαντική εξέλιξη της ημέρας ίσως βρίσκεται ακριβώς εδώ.

Στη Θεσσαλονίκη προωθείται η επέκταση του Vertical Corridor προς τη Βόρεια Μακεδονία και τη Σερβία, διευρύνοντας τη γεωγραφική εμβέλεια ενός συστήματος που επιτρέπει τη μεταφορά φυσικού αερίου από τον ελληνικό Νότο προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

Αυτό αλλάζει την αξία της Ελλάδας.

Η Αλεξανδρούπολη, η Ρεβυθούσα, τα δίκτυα του ΔΕΣΦΑ και οι διασυνδέσεις με τις γειτονικές χώρες μπορούν να αποτελέσουν τμήματα μιας βόρειας ενεργειακής αρτηρίας.

Και όσο αυτή η αρτηρία επεκτείνεται, τόσο περισσότερο η Ελλάδα μετατρέπεται από τελικό καταναλωτή σε χώρα εισόδου και διαμετακόμισης ενέργειας για τρίτες αγορές.

Αυτό ακριβώς είναι το νόημα της φράσης Γκίλφοϊλ ότι η Ελλάδα μετατρέπεται «από καταναλωτή σε προμηθευτή» της περιοχής.

Από το Αιγαίο στα Βαλκάνια και από εκεί στην Ουκρανία

Εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη γεωπολιτική εικόνα.

Η κατεύθυνση του Κάθετου Διαδρόμου είναι από Νότο προς Βορρά.

Αμερικανικό LNG μπορεί να εισέρχεται στο ευρωπαϊκό σύστημα μέσω ελληνικών υποδομών και να κινείται προς Βουλγαρία, Ρουμανία και ευρύτερα προς τις αγορές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.

Με την προσθήκη Σερβίας και Βόρειας Μακεδονίας, δημιουργείται παράλληλα ένας ευρύτερος βαλκανικός κλάδος. Οι διοργανωτές του SEEF περιγράφουν άλλωστε την επέκταση ως μέρος της νέας ενεργειακής γεωγραφίας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Στρατηγικά, λοιπόν, η Ελλάδα αποκτά σημασία όχι επειδή διαθέτει απλώς LNG terminals.

Αλλά επειδή βρίσκεται στο νότιο άκρο ενός δικτύου που μπορεί να μειώσει την εξάρτηση ολόκληρης της περιοχής από τις παραδοσιακές ανατολικές ενεργειακές οδούς.

Το αμερικανικό LNG είναι και γεωπολιτικό προϊόν

Η Γκίλφοϊλ ήταν ιδιαίτερα σαφής ως προς τον στόχο περιορισμού της ρωσικής ενεργειακής επιρροής.

Κάλεσε τις χώρες της περιοχής να σχεδιάσουν μακροπρόθεσμα την ενεργειακή τους ασφάλεια ώστε να μη βρίσκονται εξαρτημένες από τη Μόσχα.

Εδώ βρίσκεται και η γεωπολιτική αξία του αμερικανικού LNG.

Για την Ουάσιγκτον δεν αποτελεί απλώς εξαγωγικό προϊόν.

Είναι μέρος μιας στρατηγικής που επιδιώκει να αντικαταστήσει τη σχέση ενεργειακής εξάρτησης από τη Ρωσία με ένα διαφοροποιημένο σύστημα προμηθευτών και διαδρομών.

Και η Ελλάδα προσφέρει κάτι εξαιρετικά χρήσιμο σε αυτό το σχέδιο:

γεωγραφία.

Βρίσκεται ανάμεσα στην Ανατολική Μεσόγειο, τα Βαλκάνια και τη Μαύρη Θάλασσα και ταυτόχρονα διαθέτει πρόσβαση στις διεθνείς θαλάσσιες αγορές LNG.

ExxonMobil και Chevron: Το δεύτερο κομμάτι του αμερικανικού σχεδίου

Υπάρχει όμως και μια δεύτερη διάσταση.

Η ελληνοαμερικανική ενεργειακή σχέση δεν περιορίζεται στην εισαγωγή αμερικανικού φυσικού αερίου.

Αμερικανικές εταιρείες έχουν ισχυρή παρουσία και στο ελληνικό πρόγραμμα έρευνας υδρογονανθράκων. Η ενεργειακή συνεργασία και η συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών στις ελληνικές έρευνες ήταν μάλιστα μεταξύ των θεμάτων που συζητήθηκαν αυτή την εβδομάδα σε κυβερνητικό επίπεδο στην Αθήνα.

Η Γκίλφοϊλ συνέδεσε αυτή την παρουσία με τις προοπτικές υπεράκτιων ερευνών.

Έτσι δημιουργείται ένα ενδιαφέρον στρατηγικό μοντέλο:

η Ελλάδα μπορεί να λειτουργεί ταυτόχρονα ως εισαγωγική πύλη αμερικανικού LNG, διαμετακομιστικό κέντρο προς την Ευρώπη και δυνητικός παραγωγός εγχώριων υδρογονανθράκων.

Και τα λιμάνια μπαίνουν στο παιχνίδι

Το ενδιαφέρον των ΗΠΑ για τις ελληνικές υποδομές δεν σταματά στην ενέργεια.

Η Γκίλφοϊλ αναφέρθηκε και στις επενδύσεις σε λιμάνια, στη ναυτιλία και στις υποδομές.

Αυτό είναι κρίσιμο επειδή η γεωπολιτική αξία της Ελλάδας προκύπτει ακριβώς από τη δυνατότητα σύνδεσης διαφορετικών δικτύων:

θαλάσσιων μεταφορών, LNG, αγωγών, ηλεκτρικών διασυνδέσεων και χερσαίων μεταφορικών αξόνων.

Με άλλα λόγια, η Ουάσιγκτον δεν βλέπει πλέον μόνο μεμονωμένα ελληνικά assets.

Βλέπει ένα γεωγραφικό σύστημα.

Γιατί έχει σημασία ότι έρχεται ο Ρούμπιο

Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να διαβαστεί και η ανακοίνωση για την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών.

«Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο θα βρίσκεται εδώ σε λίγες μόλις εβδομάδες», ανέφερε η Γκίλφοϊλ.

Και πρόσθεσε ότι, παρά τις πολλαπλές διεθνείς κρίσεις που απαιτούν την προσοχή του, η Ελλάδα αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό σύμμαχο και ενεργειακό εταίρο των ΗΠΑ.

Εφόσον η επίσκεψη πραγματοποιηθεί στο χρονικό πλαίσιο που ανακοίνωσε η πρέσβης, θα αποκτήσει σημασία πολύ πέρα από τα ενεργειακά.

Ο Ρούμπιο είναι ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας.

Άρα στην Αθήνα το τραπέζι δυνητικά περιλαμβάνει ολόκληρο το γεωπολιτικό τόξο: Ανατολική Μεσόγειο, Τουρκία, Βαλκάνια, Ουκρανία, ενεργειακή ασφάλεια και αμερικανικές επενδύσεις.

Η Αθήνα αποκτά μεγαλύτερη αξία — και μεγαλύτερες απαιτήσεις

Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά της εξίσωσης.

Όσο μεγαλύτερη γίνεται η στρατηγική αξία της Ελλάδας για τις ΗΠΑ, τόσο μεγαλύτερες γίνονται και οι προσδοκίες της Ουάσιγκτον.

Σε ενεργειακά δίκτυα.

Σε περιφερειακή σταθερότητα.

Σε άμυνα και ασφάλεια.

Σε υποδομές.

Σε σχέσεις με τα Βαλκάνια.

Και στη διατήρηση ενός σταθερού δυτικού διαδρόμου προς την Ανατολική Ευρώπη.

Η αναβάθμιση επομένως δεν είναι μόνο διπλωματικό κέρδος.

Δημιουργεί και ευθύνη.

Η μεγάλη εικόνα: Η Ελλάδα από σύνορο γίνεται διάδρομος

Για δεκαετίες η γεωπολιτική αξία της Ελλάδας περιγραφόταν κυρίως με όρους συνόρων: νοτιοανατολικό άκρο του ΝΑΤΟ, σύνορο της Ευρώπης, πύλη προς την Ανατολική Μεσόγειο.

Αυτό αλλάζει.

Η νέα αξία της χώρας βρίσκεται όλο και περισσότερο στη διασύνδεση.

Από τα ελληνικά λιμάνια προς τα Βαλκάνια.

Από το LNG προς την Κεντρική Ευρώπη.

Από την Ανατολική Μεσόγειο προς τις ευρωπαϊκές αγορές.

Και από τις αμερικανικές ενεργειακές εξαγωγές προς χώρες που επιχειρούν να αποδεσμευθούν από τη ρωσική επιρροή.

Γι’ αυτό η επικείμενη επίσκεψη Ρούμπιο πρέπει να διαβαστεί ως κάτι περισσότερο από ένα ακόμη επεισόδιο στις καλές ελληνοαμερικανικές σχέσεις.

Η Ουάσιγκτον φαίνεται να βλέπει πλέον την Ελλάδα όχι απλώς ως σύμμαχο στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά ως τον νότιο κόμβο μιας νέας γεωπολιτικής γραμμής που ξεκινά από τη θάλασσα, περνά από τα Βαλκάνια και φτάνει μέχρι την Ανατολική Ευρώπη.

Και εάν αυτό το σχέδιο αποκτήσει πλήρη επιχειρησιακή διάσταση, τότε το πραγματικό ελληνικό «asset» δεν θα είναι μόνο το φυσικό αέριο.

Θα είναι ο ίδιος ο χάρτης.

Πηγή: pagenews.gr