Μια Ελλάδα που μέσα σε λίγα χρόνια επιχειρεί να περάσει από την ενεργειακή εξάρτηση στον ρόλο του περιφερειακού κόμβου περιέγραψε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος από την 90ή ΔΕΘ.
Μιλώντας στο Hellenic Growth Agora, στη συζήτηση «Ενέργεια και Κρίσιμες Υποδομές», ο Τσάφος έβαλε στο επίκεντρο μια εντυπωσιακή μεταβολή: όπως ανέφερε, το 2019 η Ελλάδα εισήγαγε περίπου το 18% της ηλεκτρικής ενέργειας που χρειαζόταν, ενώ σήμερα έχει εξελιχθεί σε σημαντικό εξαγωγέα ρεύματος.
«Η Ελλάδα έχει αλλάξει πίστα», ήταν η χαρακτηριστική φράση του.
Και η συζήτηση δεν έμεινε στο ηλεκτρικό ρεύμα. Από τις νέες νησιωτικές διασυνδέσεις και την αποθήκευση έως τα δίκτυα φυσικού αερίου, το αεροδρόμιο της Αθήνας και την ανάπλαση της ΔΕΘ, το μήνυμα ήταν ότι η επόμενη φάση ανάπτυξης θα κριθεί στις υποδομές.
Από το 18% των εισαγωγών στις εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας
Η μεταβολή του ηλεκτρικού ισοζυγίου αποτελεί για τον Νίκο Τσάφο ένα από τα πιο χαρακτηριστικά αποτελέσματα του ενεργειακού μετασχηματισμού της τελευταίας επταετίας.
Η μεγάλη ανάπτυξη των ΑΠΕ, η ενίσχυση των δικτύων και οι νέες διασυνδέσεις έχουν αυξήσει την εγχώρια παραγωγική δυνατότητα και έχουν ενισχύσει τον εξαγωγικό χαρακτήρα του συστήματος.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με τον υφυπουργό, βρίσκεται πλέον ανάμεσα στις χώρες που πρωταγωνιστούν στη διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Το επόμενο πρόβλημα, όμως, είναι διαφορετικό: πώς θα αξιοποιείται όλο το πράσινο ρεύμα όταν παράγεται.
Μετά τις ΑΠΕ έρχεται η μεγάλη μάχη της αποθήκευσης
Γι’ αυτό ο Τσάφος έβαλε την αποθήκευση ενέργειας στον πυρήνα της επόμενης φάσης.
Όσο αυξάνεται η παραγωγή από ήλιο και άνεμο, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ανάγκη να αποθηκεύεται η ενέργεια που δεν καταναλώνεται άμεσα, ώστε να αξιοποιείται όταν η ζήτηση είναι υψηλότερη.
Χωρίς περισσότερη αποθήκευση και ισχυρότερα δίκτυα, η περαιτέρω διείσδυση των ΑΠΕ συναντά φυσικά όρια.
Στις άμεσες προτεραιότητες παραμένει επίσης η ολοκλήρωση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων των νησιών. Μετά την Κρήτη, σειρά παίρνουν τα Δωδεκάνησα και το Βόρειο Αιγαίο, παράλληλα με την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του συστήματος.
Η Ελλάδα θέλει να γίνει η ενεργειακή «είσοδος» των Βαλκανίων
Το δεύτερο μεγάλο κεφάλαιο αφορά τη γεωπολιτική θέση της χώρας.
Η Νοτιοανατολική Ευρώπη χρειάζεται περισσότερες εναλλακτικές οδούς και πηγές τροφοδοσίας φυσικού αερίου και, όπως υποστήριξε ο Τσάφος, η Ελλάδα βρίσκεται πλέον «στην πρώτη γραμμή» αυτής της προσπάθειας.
Τερματικοί σταθμοί LNG, αγωγοί και διασυνδέσεις προς τα βόρεια δημιουργούν ένα νέο μοντέλο, στο οποίο η Ελλάδα δεν αποτελεί μόνο τελικό καταναλωτή ενέργειας αλλά σημείο εισόδου και διαμετακόμισης προς τα Βαλκάνια και την ευρύτερη περιοχή.
Στην ίδια στρατηγική ενέταξε ο υφυπουργός και τις έρευνες για πιθανά εμπορικά αξιοποιήσιμα κοιτάσματα φυσικού αερίου.
Τσάφος: Ρεύμα 18% χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο
Ο υφυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα και στο πιο ευαίσθητο ζήτημα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις: τις τιμές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, παρά τα δύο διαδοχικά ενεργειακά σοκ, η Ελλάδα βρίσκεται πλέον μεταξύ των χωρών με τις χαμηλότερες τιμές χονδρικής στην Ευρώπη, ενώ οι οικιακοί καταναλωτές πληρώνουν ηλεκτρική ενέργεια κατά 18% χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η συγκεκριμένη σύγκριση αποτελεί κυβερνητικό επιχείρημα με ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς η ενεργειακή ακρίβεια παραμένει βασική πίεση για τα νοικοκυριά.
ΔΕΣΦΑ: Επενδύσεις €1,5 δισ. και πολλαπλάσια δυνατότητα εξαγωγών
Την εικόνα του ενεργειακού κόμβου ενίσχυσε ο Chief Strategy and Development Officer του ΔΕΣΦΑ, Μιχάλης Θωμαδάκης.
Ο ΔΕΣΦΑ προχωρά, όπως ανέφερε, σε επενδύσεις ύψους €1,5 δισ., οι οποίες ουσιαστικά διπλασιάζουν τις υποδομές που έχουν κατασκευαστεί έως σήμερα.
Παράλληλα, μέσα σε μόλις πέντε χρόνια η δυνατότητα του ελληνικού συστήματος να εξάγει φυσικό αέριο προς τα Βαλκάνια έχει, σύμφωνα με τον ίδιο, τριπλασιαστεί ή ακόμη και τετραπλασιαστεί.
Το ενδιαφέρον είναι ότι οι νέες υποδομές δεν σχεδιάζονται αποκλειστικά για το φυσικό αέριο.
Οι νέοι αγωγοί προβλέπεται να είναι τεχνικά προσανατολισμένοι ώστε μελλοντικά να μπορούν να υποστηρίξουν βιομεθάνιο και υδρογόνο, περιορίζοντας τον κίνδυνο δημιουργίας υποδομών που θα απαξιωθούν κατά την ενεργειακή μετάβαση.
Το επόμενο ενεργειακό στοίχημα των €4-5 δισ.
Ο Θωμαδάκης άνοιξε και ένα νέο επενδυτικό κεφάλαιο: τη δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα.
Εκτίμησε ότι η ανάπτυξη της συγκεκριμένης αγοράς μπορεί να κινητοποιήσει νέες επενδύσεις €4 έως €5 δισ.
Εφόσον αυτό το οικοσύστημα αναπτυχθεί, η Ελλάδα θα επιχειρήσει να συνδυάσει δύο φαινομενικά αντίθετους ρόλους: ενεργειακό κόμβο φυσικού αερίου σήμερα και υποδομή απανθρακοποίησης της βιομηχανίας αύριο.
Σταμπουλίδης: Μεγάλο ενδιαφέρον των κατασκευαστών για τη νέα ΔΕΘ
Στο ίδιο αναπτυξιακό κάδρο, ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου Παναγιώτης Σταμπουλίδης έστρεψε το ενδιαφέρον στο μεγάλο project ανάπλασης της ΔΕΘ-HELEXPO.
Όπως ανέφερε, η κατασκευαστική αγορά εμφανίζει έντονο ενδιαφέρον και η εκτίμησή του είναι ότι θα υπάρξουν πολλοί υποψήφιοι για το έργο.
Η ανάπλαση της ΔΕΘ αποτελεί ένα από τα projects που θα κριθούν όχι μόνο ως κατασκευαστική επένδυση, αλλά ως παρέμβαση που μπορεί να επηρεάσει συνολικά το κέντρο και την οικονομική φυσιογνωμία της Θεσσαλονίκης.
Μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, από πού θα έρθουν τα επόμενα κεφάλαια;
Ο Σταμπουλίδης έβαλε όμως στο τραπέζι και το μεγάλο ερώτημα της ελληνικής οικονομίας για την επόμενη περίοδο: τι συμβαίνει όταν ολοκληρωθεί ο κύκλος του Ταμείου Ανάκαμψης;
Η απάντηση που έδωσε περνά από νέα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, μεταξύ των οποίων το Modernisation Fund και εργαλεία απανθρακοποίησης που συνδέονται με τα έσοδα από δικαιώματα εκπομπών.
Ιδιαίτερα για το Modernisation Fund, υποστήριξε ότι οι επιχορηγήσεις πρέπει να κατευθύνονται κυρίως προς παραγωγικές μονάδες που διατηρούν και δημιουργούν θέσεις εργασίας.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και σε πόρους άνω των €4 δισ. για παρεμβάσεις που περιλαμβάνουν μεταφορές, κοινωνική κατοικία και φοιτητικές εστίες, σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσίασε.
Αεροδρόμιο Αθήνας: Στους πιο διασυνδεδεμένους κόμβους της Ευρώπης
Στο μέτωπο των μεταφορικών υποδομών, ο διευθύνων σύμβουλος του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών Γιώργος Καλλιμασιάς παρουσίασε την επόμενη μεγάλη επενδυτική φάση του «Ελευθέριος Βενιζέλος».
Όπως ανέφερε, η Αθήνα έχει φτάσει να διαθέτει τον 8ο πιο διασυνδεδεμένο αεροπορικό κόμβο στην Ευρώπη και τον δεύτερο στην κατηγορία αεροδρομίων με 25 έως 40 εκατ. επιβάτες.
«Είμαστε μπροστά σε ένα πολύ μεγάλο επενδυτικό σχέδιο για να αναβαθμίσουμε σημαντικά την εμπειρία των επιβατών», σημείωσε.
Στα έργα περιλαμβάνονται πολυώροφο parking, νέος χώρος στάθμευσης αεροσκαφών και νέο VIP Terminal.
Η χρηματοδότηση της επέκτασης έχει, σύμφωνα με τη διοίκηση, εξασφαλιστεί σε μεγάλο βαθμό, ενώ η πρόσφατη έκδοση ομολόγου €500 εκατ. έδειξε τη δυνατότητα του αεροδρομίου να αντλεί σημαντικά κεφάλαια από τις αγορές.
Πειραιώς: Το μεγάλο «αγκάθι» των επενδύσεων παραμένει η ταχύτητα
Και μέσα σε αυτή την εικόνα μεγάλων projects υπάρχει ένας κρίσιμος αστερίσκος.
Ο Chief Corporate & Investment Banking της Τράπεζας Πειραιώς Θεόδωρος Τζούρος ανέδειξε την πολυπλοκότητα των αδειοδοτήσεων και την ταχύτητα της Δικαιοσύνης ως δύο από τα σοβαρότερα εμπόδια για τις μεγάλες επενδύσεις.
Τα έργα υποδομής έχουν υψηλό αρχικό κόστος και χρονικό ορίζοντα απόδοσης που μπορεί να φτάνει τα 15 ή 20 χρόνια. Επομένως, κάθε μεγάλη διοικητική ή δικαστική καθυστέρηση αυξάνει το επενδυτικό ρίσκο.
Ο Τζούρος επικαλέστηκε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία η τελεσιδικία σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις στην Ελλάδα απαιτεί περίπου 630 ημέρες, επισημαίνοντας ότι οι καθυστερήσεις σε ενστάσεις μπορούν να μετακινήσουν ολόκληρα χρονοδιαγράμματα έργων.
Η Ελλάδα από «τελικό σημείο» θέλει να γίνει κόμβος
Από όλες τις παρεμβάσεις στο Hellenic Growth Agora προκύπτει μία κοινή στρατηγική.
Η Ελλάδα επιχειρεί να πάψει να λειτουργεί ως τελικό σημείο των ευρωπαϊκών δικτύων και να μετατραπεί σε κόμβο.
Κόμβο ηλεκτρικής ενέργειας.
Κόμβο φυσικού αερίου για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Κόμβο αεροπορικών συνδέσεων.
Κόμβο μεγάλων επενδύσεων και υποδομών.
Η φράση του Νίκου Τσάφου, «η Ελλάδα έχει αλλάξει πίστα», συνοψίζει αυτή τη φιλοδοξία. Το δύσκολο μέρος, όμως, αρχίζει τώρα.
Γιατί η επόμενη πίστα απαιτεί περισσότερα δίκτυα, αποθήκευση, γρηγορότερες αδειοδοτήσεις, ταχύτερη Δικαιοσύνη και κεφάλαια που θα συνεχίσουν να κινητοποιούνται και μετά το Ταμείο Ανάκαμψης.
Εάν αυτά προχωρήσουν, η γεωγραφική θέση της Ελλάδας μπορεί να μετατραπεί από πλεονέκτημα στον χάρτη σε πραγματική οικονομική και γεωπολιτική ισχύ.
Πηγή: pagenews.gr