Τσίπρας σε «τεστ κυβερνησιμότητας»: Οι άνθρωποί του, τα πρώτα αυτογκόλ και ο φόβος της επόμενης γκάφας
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 11 '
Πηγή Φωτογραφίας: eurokinissi//Τσίπρας σε «τεστ κυβερνησιμότητας»: Οι άνθρωποί του, τα πρώτα αυτογκόλ και ο φόβος της επόμενης γκάφας
Ο Αλέξης Τσίπρας ήθελε το νέο του κόμμα να αποτελέσει ρήξη με το παρελθόν του.
Να μην κουβαλά τις εσωτερικές συγκρούσεις του ΣΥΡΙΖΑ, τα «βαρίδια», τις προσωπικές ατζέντες και τις δημόσιες διαφοροποιήσεις που σημάδεψαν την προηγούμενη πολιτική του διαδρομή.
Με την ΕΛ.Α.Σ. έχει πλέον σχεδόν αυτό που ζήτησε: ένα κόμμα διαμορφωμένο από τον ίδιο, με στελέχη που ο ίδιος επέλεξε και με πολιτικό πρόγραμμα που φέρει προσωπικά την υπογραφή του.
Ακριβώς γι’ αυτό όμως η ευθύνη είναι πλέον πολύ μεγαλύτερη.
Δεν υπάρχει «Ομπρέλα». Δεν υπάρχει εσωκομματική αντιπολίτευση που να μπορεί να χρεωθεί μια στρατηγική αποτυχία. Και, κυρίως, δεν υπάρχει πλέον το περιθώριο να εμφανιστεί μια πολιτική γκάφα ως προϊόν ενός κόμματος που ο πρόεδρος δεν μπορούσε να ελέγξει.
Οι πρώτες ημέρες μετά την παρουσίαση του οικονομικού προγράμματος στη Θεσσαλονίκη έδειξαν ακριβώς αυτό το πρόβλημα.
Ο Τσίπρας θέλει να πείσει ότι αυτή τη φορά υπάρχει σχέδιο
Ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε το νέο πρόγραμμα με τη φιλοδοξία να δείξει ότι δεν πρόκειται για ένα απλό πακέτο προεκλογικών εξαγγελιών αλλά για ένα συνολικό σχέδιο αλλαγής οικονομικού μοντέλου.
«Είναι ένα όραμα αλλαγής. Αλλαγής παραδείγματος, αλλαγής μοντέλου παραγωγής και οικονομίας, αλλαγής πυξίδας και πορείας για τη χώρα και τον λαό μας», είπε παρουσιάζοντας το «Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης».
Το σύνθημα που χρησιμοποίησε ήταν επίσης σαφές:
«Παράγουμε περισσότερο, μοιράζουμε δικαιότερα, ζούμε καλύτερα».
Η πολιτική του επιδίωξη είναι εμφανής: να μετακινηθεί από την εικόνα του ηγέτη των υποσχέσεων του 2015 στην εικόνα του ώριμου πρώην πρωθυπουργού που επιστρέφει με κοστολογημένο σχέδιο και επιλεγμένο επιτελείο.
Το πρόβλημα είναι ότι οι πρώτες δημόσιες παρεμβάσεις ορισμένων στελεχών του άνοιξαν ξανά ακριβώς τη συζήτηση που ο ίδιος θέλει να κλείσει.
Το πρώτο μεγάλο αυτογκόλ: Οι θυρίδες του Γιώργου Παππά
Ο αναπληρωτής τομεάρχης Οικονομικών Γιώργος Παππάς ήταν ο πρώτος που δημιούργησε σοβαρό επικοινωνιακό πρόβλημα.
Στην προσπάθειά του να εξηγήσει πώς θα εντοπιστεί η περιουσία του πλουσιότερου 1% για την εφαρμογή της «πατριωτικής εισφοράς», έφερε στη δημόσια συζήτηση ακόμη και αντικείμενα μεγάλης αξίας που βρίσκονται σε τραπεζικές θυρίδες.
Το πρόβλημα ήταν άμεσο.
Μέσα σε λίγες ώρες η συζήτηση έφυγε από τον σχεδιασμό φορολόγησης του πολύ μεγάλου πλούτου και μεταφέρθηκε στις θυρίδες, στα κοσμήματα και στην κινητή περιουσία.
Ο Παππάς αναγκάστηκε να επανέλθει:
«Διευκρινίζω για να αποφευχθούν παρερμηνείες ότι η πατριωτική εισφορά που εξήγγειλε ο Αλέξης Τσίπρας αφορά το 1% των πιο πλούσιων Ελλήνων», ξεκαθαρίζοντας ότι δεν θα βασιστεί στα «κοσμήματα των πλουσίων κυριών», αλλά στην υψηλή κινητή και ακίνητη περιουσία.
Η διόρθωση, όμως, ήρθε αφού το πολιτικό κόστος είχε ήδη δημιουργηθεί.
Νυφούδης και η «Παγκόσμια Βάση Δεδομένων»
Λίγο αργότερα ήρθε δεύτερο πρόβλημα.
Ο αναπληρωτής εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛ.Α.Σ. Νίκος Νυφούδης, ερωτηθείς από πού προκύπτει η εκτίμηση για την περιουσία του πλουσιότερου 1%, επικαλέστηκε μια «Παγκόσμια Βάση Δεδομένων».
«Υπάρχουν οργανισμοί που καταγράφουν πλούτο και ανισότητες», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι από τα στοιχεία αυτά προκύπτει περιουσία περίπου €200 δισ. για τους πλουσιότερους Έλληνες. Όταν οι δημοσιογράφοι εξέφρασαν απορία, επέμεινε ότι τα στοιχεία δεν προκύπτουν αυθαίρετα.
Η ουσία έχει ενδιαφέρον: υπάρχει πράγματι διεθνής βάση δεδομένων για την κατανομή πλούτου, η World Inequality Database, η οποία χρησιμοποιείται από ερευνητές διεθνώς.
Όταν ένα στέλεχος που καλείται να υπερασπιστεί ένα από τα πλέον ευαίσθητα φορολογικά μέτρα δεν μπορεί να κατονομάσει με ακρίβεια την πηγή εκείνη τη στιγμή, η πολιτική συζήτηση χάνει αμέσως τον έλεγχο.
Και τρίτη σύγχυση: Εφάπαξ ή μόνιμη η «πατριωτική εισφορά»;
Ακόμη σοβαρότερο ήταν ότι τα στελέχη της ΕΛ.Α.Σ. έδωσαν διαφορετικές εκδοχές για τη διάρκεια του ίδιου μέτρου.
Ο Νυφούδης είπε ότι η εισφορά θα είναι εφάπαξ, ενώ η εκπρόσωπος Τύπου Θεώνη Κουφονικολάκου μίλησε για μόνιμο μέτρο ανταποδοτικότητας.
Η Κουφονικολάκου επιχείρησε παράλληλα να περιορίσει τη συζήτηση στο 1% των υψηλότερων εισοδημάτων και να διαχωρίσει την εισφορά από τον ήδη διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο.
«Η πατριωτική εισφορά αφορά το 1%, κανέναν παραπάνω και έχει ανταποδοτικότητα για το 100% της κοινωνίας», είπε, ενώ σημείωσε ότι το συγκεκριμένο έσοδο δεν έχει ενσωματωθεί στον δημοσιονομικό χώρο του βασικού προγράμματος.
Αλλά όταν για ένα τόσο κεντρικό μέτρο υπάρχουν διαφορετικές δημόσιες περιγραφές μέσα σε λίγες ώρες, η εντύπωση που δημιουργείται δεν είναι εκείνη του αυστηρά ελεγχόμενου κυβερνητικού επιτελείου που θέλει να προβάλει ο Τσίπρας.
Κουτεντάκης: Το οικονομικό επιτελείο προσπαθεί να ξαναβάλει τάξη
Το βάρος της επαναφοράς της συζήτησης στους αριθμούς έπεσε στον Φραγκίσκο Κουτεντάκη.
Ο Κουτεντάκης τοποθέτησε το συνολικό πρόγραμμα περίπου στα €7,5 δισ., αμφισβητώντας τις κυβερνητικές εκτιμήσεις που ανεβάζουν πολύ περισσότερο το κόστος.
«Το συνολικό νούμερο είναι 7,5 δισ.», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η ΕΛ.Α.Σ. είναι έτοιμη να αποστείλει το πρόγραμμα στο Δημοσιονομικό Συμβούλιο για κοστολόγηση.
Η επιλογή του Δημοσιονομικού Συμβουλίου έχει σαφή πολιτική χρησιμότητα.
Ο Τσίπρας θέλει η σύγκρουση να μεταφερθεί από το «ποιος λέει την αλήθεια» σε έναν θεσμικό έλεγχο των αριθμών.
Για έναν πολιτικό που έχει το 2015 διαρκώς να επιστρέφει ως επιχείρημα εναντίον του, αυτό είναι κρίσιμο.
Ο Τσίπρας έχει τώρα ένα πρόβλημα που δεν μπορεί να χρεώσει αλλού
Ακριβώς εδώ βρίσκεται το πιο δύσκολο κομμάτι.
Η ΕΛ.Α.Σ. είναι προσωπική πολιτική κατασκευή του Τσίπρα σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι ήταν ο ΣΥΡΙΖΑ.
Άρα, κάθε επιλογή στελέχους γίνεται και δική του επιλογή.
Κάθε λάθος σε μια τηλεοπτική εμφάνιση επιστρέφει στον ίδιο.
Κάθε αντίφαση για ένα οικονομικό μέτρο χτυπά την προσπάθειά του να εμφανίσει τη νέα παράταξη ως περισσότερο ώριμη και τεχνοκρατικά προετοιμασμένη από την προηγούμενη εκδοχή της.
Και αυτό εξηγεί γιατί στην Αμαλίας υπάρχει εύλογη ανησυχία για νέα αυτογκόλ.
Η δύσκολη εξίσωση: Παλιοί, έμπειροι και νέα πρόσωπα
Το στενό περιβάλλον του Τσίπρα προσπαθεί να συνδυάσει δύο διαφορετικούς κόσμους.
Από τη μία υπάρχουν συνεργάτες με εμπειρία από κυβέρνηση, θεσμούς και οικονομική διαχείριση, όπως οι Γιώργος Χουλιαράκης, Φραγκίσκος Κουτεντάκης και Δημήτρης Λιάκος, μαζί με πρόσωπα όπως ο Μιχάλης Καλογήρου, ο Κώστας Γαβρόγλου, ο Γιώργος Βασιλειάδης και ο Μίλτος Χατζηγιαννάκης.
Από την άλλη, η νέα ΕΛ.Α.Σ. χρειάζεται πρόσωπα που δεν έχουν συνδεθεί με τον παλιό ΣΥΡΙΖΑ και που μπορούν να συμβολίσουν πολιτική ανανέωση.
Εκεί βρίσκονται στελέχη όπως η Θεώνη Κουφονικολάκου και άλλα νέα πρόσωπα χωρίς μακρά κομματική διαδρομή.
Η εξίσωση είναι δύσκολη:
- πάρα πολλοί παλιοί και ο Τσίπρας μοιάζει να ξαναφτιάχνει τον ΣΥΡΙΖΑ,
- πάρα πολλοί νέοι και το κόμμα κινδυνεύει να εμφανίζει έλλειμμα πολιτικής εμπειρίας,
- πολύ μεγάλη αυτονομία στα στελέχη και αυξάνεται ο κίνδυνος νέων αντιφάσεων.
Ο φόβος του «νέου Κατρούγκαλου»
Αυτός είναι ίσως ο πραγματικός εσωτερικός φόβος.
Ο Τσίπρας γνωρίζει πόσο ακριβό μπορεί να αποδειχθεί ένα λάθος στελέχους σε λάθος στιγμή.
Σήμερα βρίσκεται σε πολύ διαφορετική θέση από το 2023.
Δεν έχει περιθώριο να πει ότι μια δήλωση αποτελεί προσωπική άποψη ενός στελέχους που δεν εκφράζει πλήρως το κόμμα, όταν η νέα παράταξη έχει συγκροτηθεί ακριβώς ως αυστηρότερα ελεγχόμενο πολιτικό σχήμα.
Το πολιτικό μάθημα είναι σκληρό: στην προεκλογική περίοδο μία τηλεοπτική φράση μπορεί να ακυρώσει εβδομάδες προγραμματικής προετοιμασίας.
Η επίθεση από δεξιά: Το πρόγραμμα και ο λογαριασμός
Η κυβέρνηση έχει καταλάβει αυτή την ευαισθησία και χτυπά ακριβώς εκεί.
Η αντιπαράθεση έχει επικεντρωθεί στο εάν το πρόγραμμα κοστίζει περίπου €7,5 δισ., όπως υποστηρίζει η ΕΛ.Α.Σ., ή σημαντικά περισσότερο, όπως υποστηρίζουν κυβερνητικές πηγές.
Η ΝΔ δεν χρειάζεται μάλιστα να αποδομήσει κάθε πολιτική πρόταση ξεχωριστά.
Της αρκεί να δημιουργήσει στον πολίτη το ερώτημα:
«Πού θα βρεθούν τα χρήματα;»
Από τη στιγμή που δίπλα σε αυτό προστίθενται θυρίδες, «παγκόσμιες βάσεις δεδομένων» και διαφορετικές εκδοχές για τον ίδιο φόρο, η επίθεση γίνεται πολύ πιο εύκολη.
Το ΠΑΣΟΚ χτυπά στην αξιοπιστία, όχι στην παροχολογία
Για το ΠΑΣΟΚ το πεδίο είναι διαφορετικό.
Η Χαριλάου Τρικούπη δεν έχει συμφέρον να εμφανιστεί ως δύναμη που απορρίπτει κοινωνικές παρεμβάσεις ή αναδιανομή.
Η βασική της γραμμή είναι ότι ο Τσίπρας παραμένει πολιτικά αναξιόπιστος, ανεξαρτήτως του αν ορισμένες προτάσεις του κινούνται προς κατευθύνσεις που μπορεί να υιοθετεί και η κεντροαριστερά.
Αυτό είναι στρατηγικά πιο επικίνδυνο για τον ίδιο από μια απλή σύγκρουση για τα νούμερα, επειδή αγγίζει το βασικό ερώτημα που προσπαθεί να απαντήσει με την επιστροφή του:
Έχει αλλάξει ο Αλέξης Τσίπρας;
Από τα αριστερά, ο ΣΥΡΙΖΑ πιέζει για περισσότερα
Η κριτική από τον ΣΥΡΙΖΑ έχει άλλη λογική.
Η Ρένα Δούρου, για παράδειγμα, κατηγόρησε την ΕΛ.Α.Σ. ότι δεν υιοθετεί ορισμένες παραδοσιακές αριστερές προτάσεις, όπως τον 13ο μισθό, ενώ έθεσε ερωτήματα για δημόσιο έλεγχο σε κρίσιμες υποδομές και επιχειρήσεις.
Η πίεση αυτή όμως μπορεί ακόμη και να εξυπηρετεί τον Τσίπρα.
Για να διεκδικήσει χώρο πέρα από την παραδοσιακή αριστερή βάση, χρειάζεται να εμφανίζεται ως λιγότερο δογματικός και περισσότερο κυβερνητικός.
Γι’ αυτό η πραγματικά επικίνδυνη επίθεση δεν έρχεται απαραίτητα από τα αριστερά.
Έρχεται εκεί όπου η συζήτηση μετατρέπεται σε αξιοπιστία και επάρκεια.
Η ΕΛ.Α.Σ. περνά από το στάδιο του κόμματος στο τεστ κυβέρνησης
Αυτό είναι και το πιο ενδιαφέρον σημείο των ημερών μετά τη Θεσσαλονίκη.
Ο Τσίπρας δεν κρίνεται πλέον μόνο για το εάν μπορεί να δημιουργήσει δημοσκοπική δυναμική.
Κρίνεται για το αν το νέο κόμμα μπορεί να λειτουργήσει σαν εν αναμονή κυβέρνηση.
Δηλαδή:
να έχει κοινή γραμμή,
να γνωρίζουν τα στελέχη τα ίδια στοιχεία,
να μην υπάρχουν διαφορετικές εκδοχές για την ίδια πολιτική,
να μπορούν οι εκπρόσωποί του να αντέχουν σε δύσκολες τηλεοπτικές ερωτήσεις,
και κυρίως να μην αναγκάζεται ο πρόεδρος να διορθώνει συνεχώς όσα λέγονται από τους ανθρώπους που ο ίδιος επέλεξε.
Οι δημοσκοπήσεις μετά τη ΔΕΘ θα δώσουν την πρώτη απάντηση
Όλη αυτή η συζήτηση έχει τελικά έναν εξαιρετικά απλό κριτή.
Τις επόμενες δημοσκοπήσεις.
Εάν η ΕΛ.Α.Σ. εμφανίσει ισχυρή δυναμική, οι πρώτες αρρυθμίες θα θεωρηθούν παιδικές ασθένειες ενός νέου κόμματος.
Εάν όμως η συζήτηση για το πρόγραμμα επισκιαστεί από τις γκάφες, τις διορθώσεις και τις αντιφάσεις, τότε το πρόβλημα θα γίνει σοβαρότερο.
Γιατί ο Αλέξης Τσίπρας έχει επενδύσει ολόκληρη την πολιτική του επιστροφή σε μία υπόσχεση:
ότι αυτή τη φορά επιστρέφει διαφορετικός, με διαφορετικούς ανθρώπους και με πιο ώριμο σχέδιο.
Από εδώ και πέρα, λοιπόν, κάθε στέλεχος της ΕΛ.Α.Σ. δεν εκπροσωπεί απλώς το κόμμα.
Εξετάζει δημόσια την αξιοπιστία του ίδιου του Τσίπρα.
Και ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο ρίσκο της νέας του αρχής.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
