Η Ευρώπη έχει στραμμένο το βλέμμα της στη Γερμανία μετά τον πολιτικό σεισμό της AfD.
Όμως μια δεύτερη, διαφορετική βόμβα ωριμάζει στη Γαλλία.
Και αυτή τη φορά δεν βρίσκεται πρωτίστως στις δημοσκοπήσεις.
Βρίσκεται στην αγορά ομολόγων.
Οι Financial Times επισημαίνουν μια αλλαγή που πριν από μερικά χρόνια θα φαινόταν σχεδόν αδιανόητη:
οι αγορές αρχίζουν να αντιμετωπίζουν τη Γαλλία λίγο περισσότερο σαν την Ιταλία.
Το γαλλικό ομόλογο έχασε το «προνόμιο»
Τον Αύγουστο, η μέση απόδοση του 30ετούς ιταλικού BTP βρέθηκε κατά 0,01 ποσοστιαία μονάδα χαμηλότερα από το αντίστοιχο γαλλικό OAT.
Η διαφορά είναι ελάχιστη.
Ο συμβολισμός όμως τεράστιος.
Η Ιταλία εξακολουθεί να έχει βαρύτερο δημόσιο χρέος. Παρ’ όλα αυτά, οι επενδυτές ζητούν πλέον από τη Γαλλία premium που δείχνει ότι επαναξιολογούν το γαλλικό πολιτικό ρίσκο.
Το spread στέλνει προειδοποίηση
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η σύγκριση με τη Γερμανία.
Η απόδοση του γαλλικού 10ετούς βρίσκεται περίπου 0,87 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από το γερμανικό Bund.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των FT, αυτό το spread βρίσκεται περίπου 0,4 μονάδες πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου μετά το ιστορικό “whatever it takes” του Μάριο Ντράγκι το 2012.
Στατιστικά βρίσκεται στο 99,8ο εκατοστημόριο των spreads από εκείνη την ομιλία και μετά — δηλαδή σπανίως υπήρξε μεγαλύτερο.
Η Γαλλία παραβιάζει τους κανόνες εδώ και χρόνια
Το πρόβλημα δεν γεννήθηκε τώρα.
Η Γαλλία έχει υπερβεί τον ευρωπαϊκό κανόνα για το έλλειμμα περισσότερες από 20 φορές, ενώ το δημόσιο χρέος της βρίσκεται σταθερά πάνω από το ευρωπαϊκό όριο από το 2003.
Για χρόνια όμως οι αγορές της έδιναν μεγαλύτερο περιθώριο.
Η Γαλλία ήταν πυλώνας της Ευρωζώνης.
Και κυρίως υπήρχε η πεποίθηση ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν θα επέτρεπε μια κρίση σε μια τόσο συστημική οικονομία.
Το πρόβλημα του 2027
Τώρα όμως μπαίνει στην εξίσωση η πολιτική.
Η Γαλλία έχει μπροστά της προεδρικές εκλογές την επόμενη άνοιξη και η αβεβαιότητα γύρω από τη μελλοντική κατεύθυνση της χώρας αυξάνει την ευαισθησία των επενδυτών.
Άρα το γαλλικό spread αρχίζει να λειτουργεί και ως δείκτης πολιτικού ρίσκου.
Και αυτό συμβαίνει ακριβώς όταν η άλλη μεγάλη δύναμη της ΕΕ, η Γερμανία, αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη μεταπολεμική εκλογική έκρηξη της άκρας Δεξιάς σε περιφερειακή ή εθνική αναμέτρηση.
Η αχίλλειος πτέρνα: Πάνω από 60% του χρέους σε ξένους
Υπάρχει ένα στοιχείο που κάνει τη Γαλλία ιδιαίτερα ευάλωτη.
Περισσότερο από 60% του γαλλικού χρέους βρίσκεται σε ξένους επενδυτές.
Στην Ιταλία, αντιθέτως, το αντίστοιχο ποσοστό είναι περίπου το ένα τρίτο.
Γιατί έχει σημασία;
Οι ξένοι επενδυτές μπορούν να αποχωρήσουν ευκολότερα όταν θεωρήσουν ότι το ρίσκο αυξάνεται.
Σύμφωνα με εκτίμηση της ABN Amro που επικαλούνται οι FT, περίπου 35% των κατόχων γαλλικών OAT είναι ευαίσθητοι στις τιμές.
Άρα δεν χρειάζεται απαραίτητα μαζικό sell-off για να αυξηθεί σημαντικά το κόστος δανεισμού.
Η ΕΚΤ έχει «μπαζούκα» — αλλά μπορεί να το χρησιμοποιήσει στη Γαλλία;
Εδώ εμφανίζεται ο Μάριο Ντράγκι.
Μετά την κρίση χρέους, η ΕΚΤ δημιούργησε εργαλεία που επιτρέπουν παρέμβαση στην αγορά ομολόγων.
Υπάρχει το OMT και αργότερα δημιουργήθηκε το Transmission Protection Instrument – TPI.
Το δεύτερο σχεδιάστηκε ακριβώς για να αποτρέπει αδικαιολόγητο κατακερματισμό των αγορών της Ευρωζώνης.
Όμως κανένα από τα δύο εργαλεία δεν έχει χρησιμοποιηθεί στην πράξη.
Και η Γαλλία θα αποτελούσε εξαιρετικά δύσκολη περίπτωση.
Γιατί άλλο πράγμα είναι η ΕΚΤ να προστατεύει μια χώρα από μια δυσλειτουργία των αγορών και άλλο να φαίνεται ότι χρηματοδοτεί ή καλύπτει πολιτικό και δημοσιονομικό ρίσκο σε μία από τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωζώνης.
Γερμανία + Γαλλία: Η εξίσωση που πρέπει να φοβάται η Ευρώπη
Εδώ ενώνονται τα κομμάτια.
Στη Γερμανία:
AfD 44%, CDU σε ιστορική ήττα, Μερτς υπό πίεση.
Στη Γαλλία:
πολιτική αβεβαιότητα, προβληματικά δημόσια οικονομικά και αυξανόμενο risk premium στις αγορές.
Δεν σημαίνει ότι επίκειται νέα κρίση ευρώ.
Ούτε ότι η Γαλλία βρίσκεται σήμερα σε κατάσταση ανάλογη με τις χώρες που βρέθηκαν στο επίκεντρο της κρίσης χρέους της προηγούμενης δεκαετίας.
Σημαίνει όμως ότι οι δύο χώρες που επί δεκαετίες λειτουργούσαν ως πολιτικός κινητήρας της Ευρώπης αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα διαφορετικού τύπου σοβαρές πιέσεις.
Και αυτό ίσως είναι το μεγαλύτερο Political EU story πίσω από όλα τα επιμέρους γεγονότα.
Η AfD, τα γαλλικά OAT, η αναδιάρθρωση της ευρωπαϊκής διπλωματίας και η αμερικανική απομάκρυνση από την Ευρώπη δεν είναι τέσσερις εντελώς ανεξάρτητες ιστορίες.
Είναι τέσσερις διαφορετικές εκφράσεις του ίδιου μεγάλου ερωτήματος:
πόσο ανθεκτική είναι η Ευρώπη όταν ταυτόχρονα πιέζονται η πολιτική της ηγεσία, η οικονομία της και η αρχιτεκτονική ασφαλείας της;
Πηγή: pagenews.gr