Η ενεργειακή αγορά στέλνει ξανά προειδοποιητικά σήματα στην ευρωπαϊκή οικονομία, με δύο κρίσιμα μέτωπα να κινούνται ταυτόχρονα ανοδικά: φυσικό αέριο και πετρέλαιο.
Στις 7 Σεπτεμβρίου, το φυσικό αέριο διαμορφώνεται στα 74 ευρώ ανά μεγαβατώρα, επίπεδο που σύμφωνα με την ΕΡΤ αποτελεί υψηλό περίπου τριάμισι ετών, ενώ το Brent έχει ξεπεράσει τα 97 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας υψηλό επτά εβδομάδων.
Η πίεση έχει ήδη περάσει στην ελληνική αγορά καυσίμων. Η αμόλυβδη κινείται περίπου στα 2 ευρώ το λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης φτάνει τα 2,05 ευρώ, με το φράγμα των δύο ευρώ να έχει πλέον ξεπεραστεί σε μεγάλο μέρος της χώρας.
Από τα €66 στα €74: Νέο άλμα στο φυσικό αέριο
Η ταχύτητα της μεταβολής είναι ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο.
Στις 24 Αυγούστου το φυσικό αέριο βρισκόταν περίπου στα 66 ευρώ/MWh, έχοντας ήδη καταγράψει ετήσια άνοδο 94%. Στις 7 Σεπτεμβρίου βρίσκεται πλέον στα 74 ευρώ/MWh.
Πρόκειται για πρόσθετη αύξηση περίπου 12% μέσα σε δύο εβδομάδες.
Η εξέλιξη συνδέεται με έναν συνδυασμό παραγόντων: τις γεωπολιτικές εντάσεις, τις περιορισμένες ροές LNG από τη Μέση Ανατολή και τα χαμηλότερα ευρωπαϊκά αποθέματα καθώς η Ευρώπη πλησιάζει στον χειμώνα.
Και ακριβώς εδώ βρίσκεται ο μεγαλύτερος κίνδυνος: το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το κόστος θέρμανσης. Οι υψηλές τιμές φυσικού αερίου μπορούν να μεταφερθούν στην ηλεκτρική ενέργεια και από εκεί στο συνολικό κόστος παραγωγής της οικονομίας.
Brent πάνω από $97 – Η Μέση Ανατολή κρατά τις αγορές σε συναγερμό
Ανοδικά κινείται παράλληλα και το πετρέλαιο.
Το Brent έχει πλέον περάσει τα 97 δολάρια, όταν στις 24 Αυγούστου κινούνταν κοντά στα 93 δολάρια.
Η αγορά εξακολουθεί να τιμολογεί ένα σημαντικό γεωπολιτικό premium λόγω της αβεβαιότητας στη Μέση Ανατολή και των φόβων για την προσφορά.
Και όσο το πετρέλαιο παραμένει σε αυτά τα επίπεδα, η Ελλάδα —ως καθαρός εισαγωγέας ενεργειακών προϊόντων— δέχεται την πίεση σχετικά γρήγορα στη χονδρική και στη συνέχεια στην αντλία.
Το ντίζελ πάνω από την αμόλυβδη
Στην ελληνική αγορά έχει ήδη συντελεστεί μια ιδιαίτερα αισθητή μεταβολή.
Στις 24 Αυγούστου η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης βρισκόταν στα 2,02 ευρώ/λίτρο και του πετρελαίου κίνησης στα 2,035 ευρώ/λίτρο.
Η νεότερη εικόνα της ΕΡΤ τοποθετεί την αμόλυβδη περίπου στα 2 ευρώ και το ντίζελ στα 2,05 ευρώ, με τιμές άνω των δύο ευρώ σχεδόν σε ολόκληρη τη χώρα.
Το ντίζελ αποκτά ιδιαίτερη οικονομική σημασία, επειδή δεν αφορά μόνο τον ιδιώτη οδηγό. Επηρεάζει άμεσα μεταφορές, logistics, αγροτική παραγωγή και διανομή προϊόντων.
Επομένως, η παραμονή του πάνω από τα δύο ευρώ μπορεί να δημιουργήσει δεύτερο γύρο πιέσεων σε μια σειρά αγαθών και υπηρεσιών.
Οι επιδοτήσεις κρατούν ένα μέρος της αύξησης μακριά από την αντλία
Οι παρεμβάσεις που έχουν εφαρμοστεί λειτουργούν μέχρι στιγμής ως ανάχωμα στις διεθνείς ανατιμήσεις.
Ήδη στα τέλη Αυγούστου, το ντίζελ είχε συνολική ελάφρυνση περίπου 15 λεπτών ανά λίτρο, αποτελούμενη από κρατική ενίσχυση 10 λεπτών και έκπτωση 5 λεπτών από τα διυλιστήρια, ενώ στην αμόλυβδη η έκπτωση των διυλιστηρίων ανερχόταν σε 10 λεπτά.
Το γεγονός ότι οι τιμές παραμένουν πάνω από τα δύο ευρώ παρά τις παρεμβάσεις δείχνει το μέγεθος της εξωτερικής ενεργειακής πίεσης.
Ο πραγματικός φόβος είναι ο πληθωρισμός «δεύτερου γύρου»
Το κρίσιμο οικονομικό ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο πόσο θα πληρώνει ο οδηγός για να γεμίσει το ρεζερβουάρ.
Είναι πόσο από αυτή την ενεργειακή αύξηση θα περάσει στην υπόλοιπη οικονομία.
Ακριβότερο πετρέλαιο σημαίνει ακριβότερες μεταφορές. Ακριβότερο φυσικό αέριο μπορεί να σημαίνει υψηλότερο ενεργειακό κόστος για βιομηχανίες και επιχειρήσεις. Και η συνδυασμένη αύξηση μπορεί να περάσει τελικά στις τιμές προϊόντων.
Ήδη από τα τέλη Αυγούστου είχε επισημανθεί ότι η άνοδος του ενεργειακού κόστους μπορεί να επιβαρύνει τις μεταφορές και να τροφοδοτήσει νέες ανατιμήσεις στα τρόφιμα.
Το δύσκολο στοίχημα του χειμώνα
Η χρονική συγκυρία κάνει την άνοδο του φυσικού αερίου ακόμη πιο σημαντική.
Η Ευρώπη πλησιάζει στην περίοδο αυξημένης χειμερινής κατανάλωσης με χαμηλότερα αποθέματα, ενώ οι ροές LNG από τη Μέση Ανατολή βρίσκονται υπό πίεση
Αυτό σημαίνει ότι το ενεργειακό μέτωπο επιστρέφει ως μακροοικονομικός κίνδυνος: για τον πληθωρισμό, την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας, τα πραγματικά εισοδήματα των νοικοκυριών και τελικά τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο των κυβερνήσεων.
Η Ελλάδα μπαίνει έτσι στο φθινόπωρο αντιμέτωπη με μια νέα εξίσωση: οι διεθνείς τιμές ανεβαίνουν, οι παρεμβάσεις περιορίζουν μέρος του σοκ, αλλά η αντλία έχει ήδη περάσει ξανά το ψυχολογικό όριο των δύο ευρώ.
Και αν το φυσικό αέριο συνεχίσει την πορεία από τα 66 στα 74 ευρώ/MWh και το Brent παραμείνει κοντά ή πάνω από τα 100 δολάρια, η επόμενη μάχη δεν θα δοθεί μόνο στα πρατήρια. Θα δοθεί στο ρεύμα, στις μεταφορές, στα τρόφιμα και τελικά στον πληθωρισμό του χειμώνα.
Πηγή: pagenews.gr