Η κυβέρνηση αλλάζει τη φιλοσοφία της φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών.
Δεν καταργεί το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα. Περιορίζει όμως σημαντικά τις πρόσθετες επιβαρύνσεις για όσους αποδεικνύουν ότι είναι συνεπείς απέναντι στη φορολογική διοίκηση.
Από το φορολογικό έτος 2026, οι επαγγελματίες που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια θα απαλλάσσονται από τις δύο προσαυξήσεις που μέχρι σήμερα μπορούσαν να εκτινάξουν το τεκμαρτό εισόδημα: εκείνη που συνδέεται με τη μισθοδοσία και εκείνη που συνδέεται με τον τζίρο πάνω από τον μέσο όρο του ΚΑΔ.
Το νέο μήνυμα είναι σαφές:
η φορολογική συνέπεια μετατρέπεται από υποχρέωση σε οικονομικό πλεονέκτημα.
Τι αλλάζει στο τεκμαρτό
Μέχρι σήμερα, πάνω από το βασικό ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος μπορούσαν να προστίθενται δύο επιβαρύνσεις:
η πρώτη ίση με το 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας και η δεύτερη ίση με το 5% του ποσού κατά το οποίο ο τζίρος ξεπερνά τον μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών του αντίστοιχου ΚΑΔ.
Από το φορολογικό έτος 2026, οι συνεπείς επαγγελματίες απαλλάσσονται από αυτές τις δύο προσαυξήσεις.
Η βασική τεκμαρτή βάση, που συνδέεται με τον κατώτατο μισθό και τις τριετίες, παραμένει.
Αλλά αφαιρείται ακριβώς το κομμάτι που για πολλές ατομικές επιχειρήσεις δημιουργούσε τις μεγαλύτερες αποκλίσεις και τα υψηλότερα φορολογικά «καπέλα».
156.000 επιχειρήσεις στο επίκεντρο
Οι προσαυξήσεις μισθοδοσίας και τζίρου επιβαρύνουν περίπου 156.000 ατομικές επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με την κυβερνητική εξειδίκευση, το δημοσιονομικό κόστος της αλλαγής υπολογίζεται σε 170 εκατ. ευρώ για το πρώτο έτος εφαρμογής.
Η εικόνα δείχνει και το μέγεθος των σημερινών επιβαρύνσεων.
Από τις 156.000 επιχειρήσεις, περίπου 24.000 επιβαρύνονται σήμερα με πρόσθετο τεκμαρτό ποσό άνω των 2.000 ευρώ, ενώ για περίπου 3.000 η προσαύξηση ξεπερνά ακόμη και τις 10.000 ευρώ.
Επομένως, για ένα μέρος της αγοράς η αλλαγή δεν είναι οριακή.
Μπορεί να αλλάξει αισθητά το τελικό φορολογητέο εισόδημα.
Ποιος θεωρείται «συνεπής»
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η απαλλαγή δεν θα δίνεται οριζόντια.
Ο επαγγελματίας πρέπει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια.
Θα πρέπει να έχει διαβιβάσει κανονικά τα απαιτούμενα στοιχεία στο myDATA, να έχει διασυνδέσει POS και ταμειακή όπου υπάρχει υποχρέωση, να μην έχει υποπέσει σε φορολογική ή εργατική παράβαση κατά την τελευταία πενταετία και να έχει υποβάλει τις απαιτούμενες δηλώσεις.
Το σύστημα ουσιαστικά δημιουργεί μια νέα κατηγορία φορολογουμένου:
τον επαγγελματία που αποδεικνύει ψηφιακά και διοικητικά τη συνέπειά του και ανταμείβεται με χαμηλότερη τεκμαρτή φορολογία.
Η μεγάλη αλλαγή φιλοσοφίας
Η λογική πίσω από το μέτρο είναι περισσότερο σημαντική από την ίδια την τεχνική προσαρμογή.
Τα προηγούμενα χρόνια, το κράτος επιχειρούσε να αντιμετωπίσει τη φοροδιαφυγή κυρίως μέσω τεκμηρίων.
Τώρα, καθώς myDATA, POS και ψηφιακή διασύνδεση έχουν διευρύνει την εικόνα της πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας, η κυβέρνηση επιχειρεί να μετακινηθεί σε ένα διαφορετικό μοντέλο.
Όσο περισσότερα πραγματικά στοιχεία έχει η φορολογική διοίκηση, τόσο λιγότερο χρειάζεται να βασίζεται σε οριζόντιες παραδοχές.
Αυτό μπορεί να είναι η αρχή μιας πολύ μεγαλύτερης αλλαγής:
από τη φορολογία με τεκμήρια στη φορολογία με πραγματικά ψηφιακά δεδομένα.
Οι 8 μειώσεις που αλλάζουν την εικόνα
Το πακέτο για τους επαγγελματίες δεν περιορίζεται στις δύο βασικές προσαυξήσεις.
Περιλαμβάνει οκτώ διαφορετικές φορολογικές παρεμβάσεις.
Πρώτον, καταργούνται οι προσαυξήσεις τζίρου και μισθοδοσίας για τους συνεπείς.
Δεύτερον, επεκτείνεται κατά 50% η μείωση του τεκμαρτού σε μικρούς οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, με ειδικότερο όριο για τη Δυτική Μακεδονία.
Τρίτον, προχωρά η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, η οποία εντάσσεται στις συνολικά 91 μειώσεις φόρων και εισφορών που η κυβέρνηση υπολογίζει ότι θα έχουν εφαρμοστεί έως την άνοιξη του 2027.
Τέταρτον, από το φορολογικό έτος 2027 μειώνεται η προκαταβολή φόρου των ατομικών επιχειρήσεων από 55% σε 50%.
Πέμπτον, οι τρίτεκνοι επαγγελματίες εντάσσονται στις νέες μειώσεις της φορολογικής κλίμακας.
Έκτον, προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις στα τεκμήρια για εκμεταλλευτές ταξί ανάλογα με το ποσοστό συνιδιοκτησίας.
Έβδομον, θεσπίζονται επιταχυνόμενες αποσβέσεις σε 6 αντί για 10 έτη για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό.
Όγδοον, οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα δουν στις δηλώσεις των επόμενων ετών και το όφελος από τη νέα φορολογική κλίμακα.
€402 εκατ. από τη νέα κλίμακα
Η αλλαγή στα τεκμήρια είναι μόνο ένα κομμάτι της συνολικής ελάφρυνσης.
Η επίσημη εξειδίκευση προβλέπει επιπλέον μείωση φόρου εισοδήματος για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες ύψους περίπου 402 εκατ. ευρώ, η οποία θα αποτυπωθεί στις φορολογικές δηλώσεις του 2027 και των επόμενων ετών.
Αυτό σημαίνει ότι για έναν μεγάλο αριθμό επαγγελματιών θα λειτουργήσουν ταυτόχρονα δύο μηχανισμοί:
χαμηλότερη φορολογική κλίμακα και μικρότερο τεκμαρτό εισόδημα.
Το αποτέλεσμα δεν θα είναι ίδιο για όλους.
Θα εξαρτάται από εισόδημα, οικογενειακή κατάσταση, αριθμό τέκνων, μισθοδοσία, τζίρο και τόπο δραστηριότητας.
Ποιοι κερδίζουν περισσότερο
Οι μεγαλύτεροι κερδισμένοι είναι κατά κανόνα οι ατομικές επιχειρήσεις που είχαν προσωπικό και σημαντικό μισθολογικό κόστος ή τζίρο αισθητά υψηλότερο από τον μέσο όρο του κλάδου τους.
Εκεί οι δύο προσαυξήσεις μπορούσαν να αυξάνουν σημαντικά το τεκμαρτό εισόδημα.
Η κατάργησή τους περιορίζει αυτή την επιβάρυνση χωρίς να καταργεί το βασικό ελάχιστο εισόδημα.
Αυτό σημαίνει ότι το σύστημα διατηρεί έναν μηχανισμό ελάχιστης φορολόγησης, αλλά αφαιρεί μέρος των πολλαπλασιαστών που είχαν προκαλέσει τις εντονότερες αντιδράσεις.
Το νέο deal κράτους – επαγγελματία
Η πολιτική λογική πίσω από τις αλλαγές μπορεί να συνοψιστεί σε μια νέα συμφωνία:
ο επαγγελματίας δίνει περισσότερη διαφάνεια,
το κράτος περιορίζει τα τεκμήρια.
Ο επαγγελματίας διαβιβάζει πραγματικά δεδομένα μέσω myDATA,
το κράτος μειώνει την ανάγκη να «μαντεύει» το εισόδημα.
Ο επαγγελματίας είναι συνεπής σε POS, δηλώσεις και υποχρεώσεις,
το κράτος του δίνει φορολογικό πλεονέκτημα.
Αυτό είναι πολύ πιο ενδιαφέρον από μια απλή φοροελάφρυνση.
Είναι μια προσπάθεια να συνδεθεί η ψηφιοποίηση της φορολογικής διοίκησης με συγκεκριμένο οικονομικό όφελος για τον φορολογούμενο.
Οι 91 μειώσεις και το πολιτικό μήνυμα
Η κυβέρνηση υπολογίζει ότι έως την άνοιξη του 2027 θα έχουν μειωθεί συνολικά 91 φόροι και εισφορές από το 2019, με συνολικό ετήσιο δημοσιονομικό κόστος περίπου 10 δισ. ευρώ με βάση την αποτίμηση των μέτρων κατά τον χρόνο εφαρμογής τους.
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, όμως, η πραγματική πολιτική δοκιμασία δεν είναι ο αριθμός «91».
Είναι αν οι αλλαγές θα γίνουν αισθητές στο εκκαθαριστικό.
Και ειδικά αν το νέο μοντέλο αποδείξει ότι η φορολογική συνέπεια μπορεί πράγματι να ανταμείβεται με χαμηλότερη επιβάρυνση.
Από το «όλοι τεκμαρτά» στο «ο συνεπής πληρώνει λιγότερα»
Αυτό είναι τελικά το σημαντικότερο στοιχείο των νέων μέτρων.
Η κυβέρνηση δεν εγκαταλείπει το τεκμαρτό σύστημα.
Το διαφοροποιεί.
Και για πρώτη φορά δημιουργεί τόσο καθαρά ένα φορολογικό premium υπέρ του επαγγελματία που είναι ψηφιακά ορατός και διοικητικά συνεπής.
Αν το μοντέλο λειτουργήσει, το πραγματικό στοίχημα δεν θα είναι απλώς να μειωθεί ο φόρος σε 156.000 επιχειρήσεις. Θα είναι να μετατραπεί η συνέπεια σε συμφέρουσα οικονομική συμπεριφορά.
Πηγή: pagenews.gr