Ο Νίκος Ανδρουλάκης ανεβάζει τους τόνους απέναντι στην κυβέρνηση, επιλέγοντας αυτή τη φορά ένα πεδίο πολύ πιο ευαίσθητο από την οικονομία ή τη ΔΕΘ: την εθνική άμυνα.
Από τη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο της συνάντησής του με παραγωγικούς και επιστημονικούς φορείς της Βόρειας Ελλάδας, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ζήτησε από τον Κυριάκο Μητσοτάκη να απαντήσει ευθέως αν η Ελλάδα έχει πράγματι πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα των συστημάτων που εντάσσονται στην «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Το ερώτημα δεν είναι επικοινωνιακή λεπτομέρεια. Αγγίζει τον βαθμό επιχειρησιακής αυτονομίας που θα έχει η χώρα πάνω σε ένα από τα μεγαλύτερα νέα εξοπλιστικά προγράμματα των Ενόπλων Δυνάμεων.
«Καθαρά λόγια. Τελικά, είμαστε ή δεν είμαστε σε ομηρία; Έχουμε πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα, ναι ή όχι;», ήταν η αιχμή του Ανδρουλάκη.
Το σημείο που δίνει βάρος στην επίθεση Ανδρουλάκη
Η κριτική του ΠΑΣΟΚ δεν ξεκινά από το μηδέν.
Στις 23 Ιουλίου, κατά την παρουσίαση των εξοπλιστικών προγραμμάτων που εγκρίθηκαν από το ΚΥΣΕΑ, ο Νίκος Δένδιας είχε καταστήσει σαφές ότι για κάθε σύστημα η πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα αποτελεί βασική παράμετρο και ότι χωρίς αυτήν δεν θα πρέπει να προχωρά μια προμήθεια. Το ίδιο το υπουργείο Εθνικής Άμυνας επανέλαβε στις 30 Αυγούστου ότι δίνει «ιδιαίτερη βαρύτητα» στην πρόσβαση στον source code και στη μεταφορά τεχνογνωσίας προς το ελληνικό αμυντικό οικοσύστημα.
Άρα το θέμα που θέτει σήμερα το ΠΑΣΟΚ δεν είναι θεωρητικό.
Η ίδια η κυβέρνηση είχε ανεβάσει τον πήχη.
Η συμφωνία υπεγράφη – η ασάφεια όμως έμεινε
Στις 31 Αυγούστου υπεγράφη στο Τελ Αβίβ η διακρατική συμφωνία Ελλάδας–Ισραήλ για την ανάπτυξη του αντιαεροπορικού, αντιβαλλιστικού και anti-drone θόλου «Ασπίδα του Αχιλλέα», με ενιαίο σύστημα διοίκησης και ελέγχου. Το ΥΠΕΘΑ ανακοίνωσε ότι η συμφωνία προβλέπει άμεση έναρξη υλοποίησης.
Λίγες ημέρες αργότερα, όμως, συνέντευξη του επικεφαλής της ισραηλινής αντιπυραυλικής άμυνας Moshe Patel στην «Καθημερινή» προκάλεσε νέα πολιτική συζήτηση για το ακριβές καθεστώς του source code. Το ΠΑΣΟΚ αξιοποίησε τη συνέντευξη για να ζητήσει επίσημη διευκρίνιση από την κυβέρνηση.
Και εδώ ακριβώς πατά ο Ανδρουλάκης.
«Δεν μπορεί η κυβέρνηση να μην απαντά»
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κατηγόρησε το Μέγαρο Μαξίμου ότι αποφεύγει να απαντήσει σε ένα ζήτημα που αφορά άμεσα την εθνική ασφάλεια.
«Μου προκαλεί αλγεινή εντύπωση ότι η κυβέρνηση δεν απαντά, παρά την ερώτηση του ΠΑΣΟΚ για ένα πολύ σημαντικό ζήτημα εθνικής ασφάλειας που έχει προκύψει και αφορά στην “Ασπίδα του Αχιλλέα”», ανέφερε.
Και συνέδεσε την κριτική του με τις προηγούμενες δηλώσεις Δένδια:
«Ο υπουργός Άμυνας έλεγε στις 23 Ιουλίου ότι δεν θα γίνει προμήθεια αν δεν έχουμε πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα. Τώρα προκύπτει το ερώτημα: τι ακριβώς έχει συμφωνηθεί;»
Η πολιτική πίεση εδώ είναι εύκολα κατανοητή.
Αν η ελληνική πλευρά έχει εξασφαλίσει την πρόσβαση που είχε θέσει ως προϋπόθεση, η κυβέρνηση μπορεί να κλείσει άμεσα τη συζήτηση δημοσιοποιώντας την ακριβή αρχιτεκτονική της συμφωνίας στο μέτρο που το επιτρέπει το απόρρητο.
Αν δεν την έχει εξασφαλίσει, τότε υπάρχει προφανές πολιτικό ζήτημα συνέπειας.
Τι σημαίνει πραγματικά «source code» σε ένα τέτοιο σύστημα
Το θέμα χρειάζεται πάντως και τεχνική ψυχραιμία.
Η πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα δεν είναι μία δυαδική έννοια τύπου «τον έχεις ή δεν τον έχεις».
Σε σύνθετα αμυντικά συστήματα μπορεί να υπάρχουν διαφορετικά επίπεδα πρόσβασης:
- δικαιώματα συντήρησης και αναβάθμισης,
- δυνατότητα εθνικής παραμετροποίησης,
- πρόσβαση σε interfaces και APIs,
- δικαιώματα ενσωμάτωσης ελληνικών αισθητήρων ή όπλων,
- πρόσβαση σε συγκεκριμένα modules,
- πλήρης ή περιορισμένη πρόσβαση στον πυρήνα του λογισμικού.
Γι’ αυτό και η πραγματική απάντηση που χρειάζεται η ελληνική πλευρά δεν είναι ένα απλό «ναι» ή «όχι».
Είναι αν η Ελλάδα θα μπορεί να λειτουργεί, να αναβαθμίζει και να προσαρμόζει το σύστημα χωρίς να εξαρτάται επιχειρησιακά από τρίτο μέρος.
Αυτό είναι το πραγματικό περιεχόμενο της λέξης «ομηρία».
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» είναι πολύ μεγαλύτερη από ένα αντιαεροπορικό σύστημα
Η ίδια η κυβέρνηση έχει παρουσιάσει την «Ασπίδα του Αχιλλέα» ως κεντρικό πυλώνα της «Ατζέντας 2030».
Το concept περιλαμβάνει πολλαπλά επίπεδα προστασίας: αντιαεροπορική, αντιβαλλιστική και anti-drone άμυνα, ενώ η συνολική φιλοσοφία επεκτείνεται σε θάλασσα, υποθαλάσσιο χώρο, κυβερνοχώρο και διάστημα.
Ακριβώς επειδή πρόκειται για τόσο κρίσιμο σύστημα, το ζήτημα της τεχνολογικής κυριαρχίας αποκτά ιδιαίτερο βάρος.
Δεν αφορά μόνο το εάν η Ελλάδα αγοράζει καλό εξοπλισμό.
Αφορά το εάν μπορεί να τον εξελίξει μόνη της.
Ο Ανδρουλάκης επιχειρεί να χτυπήσει εκεί όπου η κυβέρνηση αισθάνεται ισχυρή
Πολιτικά, η επιλογή του θέματος είναι έξυπνη.
Η Νέα Δημοκρατία θεωρεί την άμυνα και την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων ένα από τα ισχυρότερα πεδία της κυβερνητικής της εικόνας.
Ο Ανδρουλάκης δεν αμφισβητεί την ανάγκη ενίσχυσης της αποτροπής.
Κάνει κάτι διαφορετικό.
Λέει ουσιαστικά:
«Ναι στην ενίσχυση, αλλά με εθνικό έλεγχο και χωρίς τεχνολογική εξάρτηση».
Αυτό του επιτρέπει να ασκεί κριτική χωρίς να εμφανίζεται απέναντι στο εξοπλιστικό πρόγραμμα καθαυτό.
Από την «Ασπίδα» στις δημοσκοπήσεις
Ο Ανδρουλάκης συνέδεσε την αμυντική κριτική με το γενικότερο αφήγημά του για την κυβέρνηση.
Υποστήριξε ότι το Μέγαρο Μαξίμου σχεδιάζει πολιτικές με βάση τη δημοσκοπική πίεση και όχι με μακροπρόθεσμο σχέδιο.
«Δεν μπορεί όλα να σχεδιάζονται βάσει των δημοσκοπήσεων», ανέφερε, προσθέτοντας ότι το ΠΑΣΟΚ διαθέτει διαφορετική κουλτούρα διακυβέρνησης.
Στο στόχαστρο έβαλε και τις εξαγγελίες για μείωση του ενεργειακού κόστους κατά 30%, υποστηρίζοντας ότι παρεμβάσεις όπως τα σταθερά τιμολόγια και η μικρότερη εξάρτηση από το Χρηματιστήριο Ενέργειας θα έπρεπε να είχαν γίνει νωρίτερα.
Η οικονομία παραμένει το δεύτερο μέτωπο
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεν περιορίστηκε στην άμυνα.
Έθεσε ξανά ζητήματα ρευστότητας επιχειρήσεων, υψηλού κόστους υπηρεσιών, τραπεζικών κερδών, αξιοποίησης ευρωπαϊκών πόρων, φορολογίας, πράσινης μετάβασης και στεγαστικού.
Η βασική του θέση είναι ότι η ελληνική ανάπτυξη παραμένει υπερβολικά εξαρτημένη από το Ταμείο Ανάκαμψης και το real estate και ότι απαιτείται μεγαλύτερη στροφή σε παραγωγικές επενδύσεις, καινοτομία και περιφερειακή ανάπτυξη.
«Μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, τι;», ήταν το ερώτημα που έθεσε.
Το ΠΑΣΟΚ θέλει να εμφανιστεί ως «θεσμική αντιπολίτευση»
Ενδιαφέρον έχει και ο τρόπος με τον οποίο έκλεισε την παρέμβασή του.
Ο Ανδρουλάκης επέμεινε σε τρεις έννοιες:
- περισσότερη διαφάνεια,
- περισσότερη λογοδοσία,
- περισσότερο διάλογο.
Επιχειρεί έτσι να διαφοροποιήσει το ΠΑΣΟΚ όχι μόνο προγραμματικά αλλά και ως προς το ύφος διακυβέρνησης που προτείνει.
«Εκπροσωπούμε μία άλλη κουλτούρα διακυβέρνησης», είπε χαρακτηριστικά.
Το πραγματικό ερώτημα προς την κυβέρνηση
Στην περίπτωση της «Ασπίδας του Αχιλλέα», πάντως, η συζήτηση μπορεί να συμπυκνωθεί σε ένα σημείο.
Η κυβέρνηση έχει ήδη δηλώσει επισήμως ότι η πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση.
Η συμφωνία με το Ισραήλ έχει ήδη υπογραφεί.
Άρα το πολιτικό ερώτημα του Ανδρουλάκη είναι συγκεκριμένο και μπορεί να απαντηθεί συγκεκριμένα:
Τι ακριβώς εξασφάλισε η Ελλάδα ως προς τον source code, την παραμετροποίηση και την επιχειρησιακή αυτονομία του συστήματος;
Εάν η απάντηση είναι πλήρης και καθαρή, το θέμα κλείνει.
Εάν παραμείνει θολή, τότε ο Ανδρουλάκης θα έχει βρει ένα σημείο πίεσης σε έναν χώρο όπου μέχρι σήμερα η κυβέρνηση θεωρούσε ότι υπερείχε σχεδόν χωρίς αμφισβήτηση.
Και αυτό είναι το πραγματικό πολιτικό βάρος της υπόθεσης: η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν κρίνεται μόνο από το τι μπορεί να αναχαιτίσει. Κρίνεται και από το πόσο κυρίαρχη θα παραμείνει η Ελλάδα πάνω στο ίδιο το σύστημα που αγοράζει.
Πηγή: pagenews.gr