Σε μια σαφή παρέμβαση για το μέλλον της ευρωπαϊκής τραπεζικής αγοράς, ο Κυριάκος Πιερρακάκης θέτει στο επίκεντρο την ανάγκη να ξεπεραστούν τα εθνικά σύνορα που εξακολουθούν να περιορίζουν τη λειτουργία των τραπεζών στην Ευρωζώνη.
Η βασική κατεύθυνση είναι η δημιουργία ισχυρότερων ευρωπαϊκών τραπεζικών ομίλων, η διευκόλυνση των διασυνοριακών συγχωνεύσεων και εξαγορών και η μεγαλύτερη ελευθερία στη μεταφορά κεφαλαίων και ρευστότητας μέσα στην τραπεζική ένωση.
«Στρατηγική ευπάθεια» ο κατακερματισμός
Ο Πιερρακάκης περιγράφει τον σημερινό κατακερματισμό της ευρωπαϊκής τραπεζικής αγοράς ως «στρατηγική ευπάθεια», υποστηρίζοντας ότι τα εθνικά εμπόδια δυσκολεύουν την Ευρώπη να αξιοποιήσει αποτελεσματικά τις τεράστιες αποταμιεύσεις των πολιτών της.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι η Ευρώπη δεν διαθέτει κεφάλαια, επιχειρηματικές ιδέες ή επιστημονικό δυναμικό. Το ζήτημα είναι ότι μεγάλο μέρος των αποταμιεύσεων δεν καταλήγει στις επενδύσεις που θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν την επόμενη φάση ανάπτυξης.
Η πρόκληση είναι να μετατραπούν οι αποταμιεύσεις σε παραγωγικό κεφάλαιο που θα κατευθυνθεί σε επιχειρήσεις, καινοτομία, άμυνα, υποδομές και στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση.
Οι ευρωπαϊκές τράπεζες πρέπει να μεγαλώσουν
Στο επίκεντρο βρίσκεται και το μέγεθος των ευρωπαϊκών τραπεζικών ομίλων.
Παρά το εύρος της ενιαίας αγοράς, ακόμη και οι μεγαλύτερες τράπεζες της Ευρωζώνης παραμένουν σημαντικά μικρότερες από τους μεγάλους τραπεζικούς ομίλους των ΗΠΑ και της Κίνας.
Η διαφορά δεν αφορά μόνο τους ισολογισμούς. Μεγαλύτερη κλίμακα σημαίνει περισσότερη δυνατότητα για επενδύσεις σε τεχνολογία, τεχνητή νοημοσύνη, κυβερνοασφάλεια και νέα χρηματοπιστωτικά προϊόντα.
Το 2025 καταγράφηκαν 15 συμφωνίες συγχωνεύσεων και εξαγορών στην Ευρωζώνη, ενώ η αξία των τραπεζικών στοιχείων ενεργητικού που άλλαξαν χέρια σχεδόν διπλασιάστηκε σε σχέση με τον αντίστοιχο ιστορικό μέσο όρο.
Διασυνοριακές συμφωνίες ως «κανόνας»
Το μήνυμα είναι ότι οι διασυνοριακές τραπεζικές δραστηριότητες θα πρέπει σταδιακά να πάψουν να αποτελούν εξαίρεση.
Κεφάλαια και ρευστότητα πρέπει να μπορούν να κινούνται πιο εύκολα από μία χώρα της τραπεζικής ένωσης σε μια άλλη, επιτρέποντας στις τράπεζες να χρηματοδοτούν τις πιο αποδοτικές επενδυτικές ευκαιρίες ανεξάρτητα από το πού βρίσκονται.
Παράλληλα, στο Eurogroup έχει ήδη ανοίξει συζήτηση για τα εμπόδια που περιορίζουν την ανάπτυξη μεγαλύτερων πανευρωπαϊκών τραπεζικών σχημάτων.
Αν αυτά τα εμπόδια περιοριστούν, η επόμενη περίοδος μπορεί να χαρακτηρίζεται από περισσότερα μεγάλα deals, εξαγορές και συγχωνεύσεις ανάμεσα σε τραπεζικούς ομίλους διαφορετικών χωρών.
Οι τράπεζες παραμένουν η «καρδιά» της χρηματοδότησης
Παρά την ανάπτυξη των αγορών κεφαλαίου, οι τράπεζες εξακολουθούν να παρέχουν περίπου το 70% της χρηματοδότησης της ευρωπαϊκής οικονομίας και διατηρούν καθοριστικό ρόλο ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Αυτό σημαίνει ότι μια πιο ενοποιημένη και ανταγωνιστική τραπεζική αγορά δεν αφορά μόνο τις ίδιες τις τράπεζες ή τους επενδυτές. Επηρεάζει άμεσα την πρόσβαση των επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση, το κόστος δανεισμού και τελικά τη δυνατότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας να πραγματοποιήσει μεγαλύτερες επενδύσεις.
Λιγότερη γραφειοκρατία χωρίς χαλάρωση της εποπτείας
Ένα δεύτερο βασικό μέτωπο είναι η απλοποίηση των κανόνων.
Η κατεύθυνση δεν είναι η χαλάρωση της τραπεζικής εποπτείας, αλλά η δημιουργία ενός πιο προβλέψιμου και ενιαίου κανονιστικού πλαισίου, ώστε οι ίδιες υποχρεώσεις να μην επαναλαμβάνονται με διαφορετικό τρόπο σε κάθε χώρα ή εποπτική αρχή.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η πρόταση να εφαρμοστεί ένα μοντέλο αντίστοιχο με τη λογική του gov.gr: η πληροφορία να συλλέγεται μία φορά και στη συνέχεια να μπορεί να χρησιμοποιείται, με ασφαλή τρόπο, από τις διαφορετικές ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές.
Ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά το διοικητικό κόστος για τις τράπεζες και ταυτόχρονα να προσφέρει ταχύτερα και ποιοτικότερα δεδομένα στις εποπτικές αρχές.
Τεχνητή νοημοσύνη και εποπτεία
Στο νέο τραπεζικό μοντέλο εντάσσεται και η Τεχνητή Νοημοσύνη.
Προηγμένα εργαλεία ανάλυσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον ταχύτερο εντοπισμό κινδύνων και ασυνήθιστων μεταβολών στους τραπεζικούς ισολογισμούς, χωρίς όμως να αντικαθιστούν την ανθρώπινη κρίση.
Η τεχνολογία μπορεί να κάνει την εποπτεία ταχύτερη και αποτελεσματικότερη, αλλά η τελική ευθύνη πρέπει να παραμένει στον άνθρωπο.
Το ελληνικό μάθημα από τα «κόκκινα» δάνεια
Η ελληνική τραπεζική κρίση χρησιμοποιείται παράλληλα ως παράδειγμα για τη σημασία της πρόληψης.
Οι ισολογισμοί των ελληνικών τραπεζών έχουν βελτιωθεί σημαντικά σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία, ωστόσο το βασικό δίδαγμα είναι ότι το αποτελεσματικότερο μέτρο απέναντι στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια είναι να αποτρέπεται εξαρχής η δημιουργία τους.
Αυτό απαιτεί αυστηρά πιστωτικά κριτήρια και πειθαρχία στις χορηγήσεις ακόμη και σε περιόδους ισχυρής οικονομικής ανάπτυξης.
Μπροστά σε νέα εποχή τραπεζικών συμφωνιών
Η συζήτηση πλέον μεταφέρεται από τη σταθερότητα στην ανταγωνιστικότητα.
Η Ευρώπη κατάφερε μετά τις μεγάλες κρίσεις των προηγούμενων ετών να δημιουργήσει ένα πιο ανθεκτικό τραπεζικό σύστημα. Η επόμενη πρόκληση είναι να το μετατρέψει σε πραγματικό μοχλό ανάπτυξης.
Εάν η τραπεζική ένωση προχωρήσει ουσιαστικά, τα εθνικά σύνορα περιοριστούν και οι συγχωνεύσεις γίνουν ευκολότερες, η Ευρώπη μπορεί να περάσει σε μια νέα εποχή μεγάλων διασυνοριακών τραπεζικών συμφωνιών.
Και αυτό ακριβώς είναι το μήνυμα που στέλνει ο Κυριάκος Πιερρακάκης: μεγαλύτερες τράπεζες, περισσότερες επενδύσεις και μια ευρωπαϊκή τραπεζική αγορά που λειτουργεί πραγματικά ως ενιαία αγορά και όχι ως άθροισμα 27 διαφορετικών συστημάτων.
Πηγή: Pagenews.gr