Μια ψηφιακή «ασπίδα» για τον ασθενή ετοιμάζεται να ενεργοποιήσει το Υπουργείο Υγείας, στον απόηχο της μεγάλης συζήτησης που έχει ανοίξει για τις άδειες των ιδιωτικών ιατρείων, τις μη συμβατικές θεραπείες και τις παραπλανητικές διαφημίσεις υπηρεσιών Υγείας.
Ο Άδωνις Γεωργιάδης, μιλώντας το πρωί της Πέμπτης στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ και στον Άρη Πορτοσάλτε, αποκάλυψε ότι η εφαρμογή που είχε προαναγγείλει το Υπουργείο είναι πλέον τεχνικά έτοιμη.
Και περιέγραψε ένα σύστημα με πολύ απλή λογική: πριν περάσει την πόρτα ενός ιατρείου, ο πολίτης θα μπορεί να γνωρίζει από το κινητό του ποιος είναι ο γιατρός, ποια άδεια διαθέτει και ποιες ιατρικές πράξεις επιτρέπεται να πραγματοποιεί.
«Το έχουμε φτιάξει»
Ο υπουργός Υγείας ήταν κατηγορηματικός για το στάδιο στο οποίο βρίσκεται το εγχείρημα.
«Το έχουμε φτιάξει. Το φτιάξαμε.»
Και εξήγησε πώς σχεδιάζεται να λειτουργεί:
«Θα πατάς το app αυτό και θα γράφεις το ονοματεπώνυμο του γιατρού που θες να πας και τη διεύθυνσή του. Αυτό συνδέεται με όλες τις διαθέσιμες βάσεις δεδομένων, τις ιατρικές, με όλα τα μητρώα. Σου λέει αυτομάτως τι άδεια έχει αυτός ο γιατρός και τι ιατρικές πράξεις επιτρέπεται να κάνει αυτός ο γιατρός.»
Η φιλοσοφία της εφαρμογής είναι ουσιαστικά να μεταφέρει ένα μέρος του ελέγχου απευθείας στα χέρια του ασθενούς.
«Πριν πας στον γιατρό, θα βλέπεις την άδειά του στο κινητό»
Ο Γεωργιάδης έδωσε μάλιστα συγκεκριμένο παράδειγμα για το πώς θα χρησιμοποιείται στην πράξη:
«Πριν πας σε έναν γιατρό, θα υπάρχει στο κινητό, θα βλέπεις την άδεια αυτού του γιατρού. Άμα γράφει η άδεια στο app σου ότι κάνει και οζωνοθεραπεία, μπορεί να σου κάνει και οζωνοθεραπεία. Άμα δεν γράφει στο app οζωνοθεραπεία, δεν μπορεί να σου κάνει και οζωνοθεραπεία.»
Πρόκειται για μία από τις πιο ουσιαστικές αλλαγές που επιχειρεί το Υπουργείο μετά τη συζήτηση των τελευταίων ημερών για το ποιος ελέγχει τα ιδιωτικά ιατρεία και πώς μπορεί ένας ασθενής να γνωρίζει εάν η πράξη που του προτείνεται καλύπτεται πράγματι από την άδεια του επαγγελματία Υγείας.
Το υφιστάμενο πλαίσιο προβλέπει ότι οι κατά τόπους Ιατρικοί Σύλλογοι έχουν αρμοδιότητα για την αδειοδότηση και την εποπτεία των ιατρείων στην περιοχή ευθύνης τους.
Και τα ιδιωτικά κέντρα; «Τα πάντα. Τα πάντα»
Ο Άρης Πορτοσάλτε έθεσε στον υπουργό το κρίσιμο ερώτημα: εάν το νέο ψηφιακό σύστημα θα καλύπτει και τα ιδιωτικά κέντρα.
Η απάντηση του Γεωργιάδη ήταν άμεση:
«Τα πάντα. Τα πάντα.»
Στόχος, σύμφωνα με όσα περιέγραψε, είναι ο πολίτης να μη χρειάζεται να γνωρίζει τη γραφειοκρατία ή να αναζητεί μόνος του ποιος φορέας έχει εκδώσει ποια άδεια.
Το κινητό θα γίνεται ουσιαστικά το σημείο πρόσβασης στην πληροφορία.
Το επόμενο όπλο: AI agents που «σαρώνουν» το διαδίκτυο
Εδώ όμως βρίσκεται και η δεύτερη αποκάλυψη της συνέντευξης.
Το Υπουργείο δεν θέλει να περιορίσει τη χρήση της εφαρμογής στην απλή αναζήτηση αδειών.
Ο Γεωργιάδης αποκάλυψε ότι στο σύστημα έχουν ενσωματωθεί AI agents που θα αναζητούν στο διαδίκτυο πιθανές παραπλανητικές διαφημίσεις ιατρικών υπηρεσιών.
«Μέσα από το app έχουμε βάλει AI agents, οι οποίοι ψάχνουν το διαδίκτυο [για] παραπλανητικές διαφημίσεις, μας τις στέλνουν σε εμάς για να κάνουμε ελέγχους.»
Εφόσον εφαρμοστεί όπως περιγράφηκε, το μοντέλο αλλάζει τη λογική της εποπτείας: το κράτος δεν θα περιμένει αποκλειστικά μια καταγγελία, αλλά θα αποκτήσει ένα επιπλέον ψηφιακό εργαλείο για να εντοπίζει περιεχόμενο που χρειάζεται έλεγχο.
Γιατί δεν ανοίγει ακόμη το app
Παρότι τεχνικά είναι έτοιμο, υπάρχει ένα τελευταίο —και κρίσιμο— εμπόδιο: τα προσωπικά δεδομένα.
Ο υπουργός αποκάλυψε ότι η εφαρμογή βρίσκεται τώρα στα χέρια του Data Protection Officer του Υπουργείου Υγείας.
«Το έχω φτιάξει. Το περιμένω τώρα να το δει ο DPO του Υπουργείου Υγείας για να μας πει τι από αυτά μπορούμε πράγματι να έχουμε και τι όχι.»
Και άφησε ανοικτό ακόμη και το ενδεχόμενο νομοθετικής παρέμβασης:
«Αν θα χρειαστεί κάποια νομοθετική ρύθμιση, να γίνει τροπολογία, γιατί για κάποια μπορεί να μην έχουμε σχετική νομοθετική εξουσιοδότηση. Υπάρχουν και αυτά τα θέματα που είναι να ελέγξουμε. Αναγκαστικά, κράτος είμαστε. Σε κάθε περίπτωση θα είναι έτοιμο πάρα πολύ γρήγορα, αν δεν είναι από αύριο.»
Άρα, το τεχνικό κομμάτι έχει ολοκληρωθεί κατά τον υπουργό. Αυτό που απομένει είναι να καθοριστεί ποια ακριβώς δεδομένα μπορεί νομίμως να εμφανίζει η εφαρμογή.
Γεωργιάδης: «Οι διαφημίσεις ήδη απαγορεύονται»
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε ο υπουργός και στην εμπορική προβολή ιατρικών υπηρεσιών.
«Οι διαφημίσεις απαγορεύονται. Δεν χρειάζεται εγώ να τις απαγορεύσω. Ήδη απαγορεύονται. Το μόνο που επιτρέπεται είναι η ενημέρωση του κοινού για επιστημονικά θέματα.»
Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι στην πράξη η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην επιστημονική ενημέρωση και στην εμπορική προβολή μπορεί να γίνεται θολή.
«Τώρα, προφανώς, ίσως από την ενημέρωση του κοινού για επιστημονικά θέματα περνάει συγκεκριμένη διαφήμιση. Για να μην κοροϊδευόμαστε.»
Το θέμα βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης. Ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος έχει ζητήσει αυστηρότερη εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου απέναντι στην παραπλανητική διαφήμιση ιατρικών πράξεων, θεραπειών και υπηρεσιών.
Η πρόταση Άδωνι: Έγκριση πριν βγει ο γιατρός στην τηλεόραση
Ο Γεωργιάδης αποκάλυψε και μία ακόμη σκέψη που πρόκειται να θέσει στη συζήτηση με τους αρμόδιους φορείς.
Έφερε ως παράδειγμα τηλεοπτική παρουσίαση στην οποία ένας χειρουργός εμφανίζεται για αρκετά λεπτά παρουσιάζοντας ένα νέο μηχάνημα ή μια νέα τεχνική.
«Η σκέψη αρχική που έχω να προτείνω σε αυτή την Επιτροπή που θα συζητήσουμε μέχρι αύριο είναι η εξής. Αυτή είναι όμως δική μου σκέψη.»
Και συνέχισε:
«Μήπως πρέπει πριν ένα κανάλι δημοσιεύσει τον χειρουργό που παρουσιάζει το πεντάλεπτο με το νέο μηχάνημα και τη νέα τεχνική, αυτό πρέπει να πάρει και την έγκριση του οικείου Ιατρικού Συλλόγου, ο οποίος θα κρίνει αν πράγματι αυτό είναι ενημερωτικό ή αν είναι διαφημιστικό.»
Πρόκειται, προς το παρόν, για πρόταση του υπουργού και όχι για θεσπισμένο μέτρο.
«Μην ψάχνουμε ξαφνικά έναν ένοχο»
Ο Γεωργιάδης υπερασπίστηκε παράλληλα τη λογική του υφιστάμενου συστήματος ως προς ένα βασικό σημείο: το κράτος δεν μπορεί πρακτικά να πραγματοποιεί διαρκείς επιτόπιους ελέγχους σε δεκάδες χιλιάδες ιατρεία.
«Δεν μπορείς να φτιάξεις κεντρικό ελεγκτικό μηχανισμό που θα πηγαίνει σε δεκάδες χιλιάδες ιατρεία σε όλη τη χώρα, γιατί δεν γίνεται. Έχεις έναν πιο σοβαρό μηχανισμό που πηγαίνει κατόπιν καταγγελίας.»
Απέρριψε ταυτόχρονα την προσπάθεια να αποδοθεί συνολικά η ευθύνη στον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών και στον Γιώργο Πατούλη.
«Μην κοιτάμε όλοι τον Πατούλη ξαφνικά. Δεν βρήκαμε τον ένοχο.»
Υπενθυμίζεται ότι ο ΙΣΑ ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα στοιχεία για τους ελέγχους που είχε πραγματοποιήσει στο συγκεκριμένο ιατρείο του Κολωνακίου, ενώ αναφέρει ότι από την ευρύτερη ελεγκτική δραστηριότητά του έχουν επιβληθεί πρόστιμα άνω του 1,3 εκατ. ευρώ σε 40 φορείς Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.
Από τον έλεγχο μετά την καταγγελία στον έλεγχο πριν μπει ο ασθενής
Εδώ βρίσκεται και η ουσία της παρέμβασης Γεωργιάδη.
Δεν υπόσχεται ότι ένας κρατικός ελεγκτής θα βρίσκεται έξω από κάθε ιδιωτικό ιατρείο. Επιχειρεί να βάλει την πληροφορία στα χέρια του ίδιου του πολίτη και παράλληλα να χρησιμοποιήσει την τεχνολογία για να ενισχύσει την εποπτεία.
Άδεια γιατρού, επιτρεπόμενες πράξεις και ιδιωτικοί πάροχοι συγκεντρώνονται σε μία εφαρμογή. Οι AI agents αναλαμβάνουν να αναζητούν ύποπτες διαφημιστικές πρακτικές. Και το Υπουργείο εξετάζει νέο φίλτρο για την προβολή ιατρικών υπηρεσιών στα μέσα ενημέρωσης.
Η εφαρμογή από μόνη της δεν μπορεί να εξαφανίσει τις παράνομες πρακτικές ούτε να υποκαταστήσει τον θεσμικό έλεγχο.
Μπορεί όμως να αλλάξει κάτι πολύ βασικό: ο ασθενής να γνωρίζει, πριν εμπιστευθεί την υγεία του σε κάποιον, τι ακριβώς επιτρέπεται σε αυτόν τον επαγγελματία ή πάροχο να κάνει.
