Η πολιτική θέση του Φρίντριχ Μερτς βρίσκεται σε μία από τις πιο δύσκολες φάσεις από τότε που ανέλαβε την καγκελαρία, με τη δημόσια συζήτηση στη Γερμανία να έχει πλέον μετατοπιστεί από την πορεία της κυβέρνησης στο ίδιο το ερώτημα της παραμονής του στην εξουσία.
Νέα δημοσκόπηση της YouGov, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου σε δείγμα 1.611 ενηλίκων, δείχνει ότι το 48% των ερωτηθέντων θεωρεί πως ο Μερτς δεν θα παραμείνει καγκελάριος μέχρι το τέλος του 2026. Μόλις το 31% πιστεύει ότι θα βρίσκεται ακόμη στη θέση του στο τέλος της χρονιάς, ενώ το 21% δεν εκφράζει συγκεκριμένη άποψη.
Η δημοσκοπική φθορά είναι πλέον προσωπική
Η πίεση στον Μερτς δεν περιορίζεται στις επιδόσεις της CDU.
Τα προσωπικά του ποσοστά έχουν επίσης υποχωρήσει δραματικά. Στον DeutschlandTrend του Σεπτεμβρίου, μόλις 13% των ερωτηθέντων δηλώνει ικανοποιημένο από την πολιτική του παρουσία, έναντι σημαντικά υψηλότερων επιδόσεων στο πρώτο διάστημα της θητείας του. Την ίδια στιγμή, μόλις 15% δηλώνει ικανοποιημένο συνολικά από την πορεία της κυβέρνησης, ενώ το 84% εμφανίζεται δυσαρεστημένο.
Η εικόνα αυτή ενισχύει την εντύπωση ότι το πρόβλημα δεν είναι απλώς μία προσωρινή κυβερνητική φθορά, αλλά μία ευρύτερη κρίση εμπιστοσύνης που αγγίζει και τον ίδιο τον καγκελάριο.
Η CDU πιέζεται και σε εθνικό επίπεδο
Οι δυσκολίες αποτυπώνονται και στην πρόθεση ψήφου.
Στην τελευταία μέτρηση του DeutschlandTrend, η AfD βρίσκεται στο 27%, ενώ CDU/CSU ακολουθούν με 21%. Οι Πράσινοι βρίσκονται στο 15%, το SPD στο 13% και η Αριστερά στο 12%.
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η CDU παραδοσιακά στηρίζεται στην εικόνα της ως βασικής δύναμης σταθερότητας του γερμανικού πολιτικού συστήματος.
Η διατήρηση χαμηλών ποσοστών και η αδυναμία ανάκτησης της πρωτοβουλίας εντείνουν την εσωκομματική συζήτηση για τη στρατηγική αλλά και για την ηγεσία.
Το σοκ στη Σαξονία-Άνχαλτ
Η πίεση στον Μερτς αυξήθηκε ακόμη περισσότερο μετά το ιδιαίτερα αρνητικό αποτέλεσμα της CDU στη Σαξονία-Άνχαλτ.
Η AfD κατέγραψε εκεί 43,8%, ενώ η CDU περιορίστηκε στο 17,2%, σε μία από τις βαρύτερες εκλογικές ήττες της παράταξης στο κρατίδιο.
Το αποτέλεσμα λειτούργησε ως ισχυρό πολιτικό σοκ για το κόμμα και έφερε στο προσκήνιο εσωτερικές αμφισβητήσεις για την ικανότητα της ηγεσίας να περιορίσει την εκλογική άνοδο της AfD.
Κρίσιμες περιφερειακές κάλπες
Η πίεση εντείνεται ακόμη περισσότερο λόγω των εκλογών στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και στο Βερολίνο.
Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, η CDU καταγράφεται σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα, κοντά στο 6%, ενώ βρίσκεται σε απόσταση από το SPD και την AfD. Στο Βερολίνο, η CDU επίσης κινείται χαμηλότερα από τα προηγούμενα εκλογικά της ποσοστά.
Οι συγκεκριμένες εκλογές δεν καθορίζουν αυτομάτως την τύχη του καγκελάριου, ωστόσο μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το εσωτερικό κλίμα στην CDU.
Περαιτέρω απώλειες θα ενίσχυαν τις φωνές που ζητούν αλλαγές στην πολιτική κατεύθυνση του κόμματος και θα μπορούσαν να αυξήσουν την πίεση προς την ηγεσία.
Οι πρωθυπουργοί της CDU εξακολουθούν να τον στηρίζουν
Παρά τη φθορά, ο Μερτς δεν βρίσκεται πολιτικά απομονωμένος.
Οι πρωθυπουργοί των κρατιδίων που προέρχονται από την CDU έχουν μέχρι στιγμής εκφράσει στήριξη προς το πρόσωπό του, ενώ κορυφαία στελέχη αποφεύγουν δημόσια να ζητήσουν αλλαγή ηγεσίας.
Ωστόσο, η στήριξη αυτή δεν θεωρείται δεδομένη σε περίπτωση που οι εκλογικές επιδόσεις του κόμματος συνεχίσουν να επιδεινώνονται.
Η πολιτική συζήτηση στη Γερμανία επικεντρώνεται πλέον όχι μόνο στο αν ο Μερτς μπορεί να ανακτήσει χαμένο έδαφος, αλλά και στο πόσο μεγάλη θα είναι η ανοχή του κόμματος απέναντι σε νέες ήττες.
Η οικονομία και το κόστος ζωής επιβαρύνουν το κλίμα
Η φθορά του καγκελάριου συνδέεται και με τα μεγάλα προβλήματα της γερμανικής οικονομίας.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος, η επιβράδυνση της ανάπτυξης, η πίεση στα νοικοκυριά και οι συζητήσεις για συντάξεις και κοινωνικές δαπάνες έχουν ενισχύσει τη δυσαρέσκεια.
Παράλληλα, η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε δημοσιονομικούς περιορισμούς, αυξημένες αμυντικές δαπάνες και κοινωνικές απαιτήσεις.
Η πολιτική πίεση στον Μερτς, συνεπώς, δεν προκύπτει από ένα μόνο θέμα, αλλά από τη συσσώρευση πολλών διαφορετικών κρίσεων.
Ο Μερτς επιμένει ότι παραμένει
Ο ίδιος ο καγκελάριος έχει απορρίψει τα σενάρια πρόωρης αποχώρησης και έχει ξεκαθαρίσει ότι σκοπεύει να συνεχίσει την κυβερνητική του ατζέντα. Έχει επίσης υποστηρίξει ότι ζητήματα όπως η ευρωπαϊκή ασφάλεια και η εξωτερική πολιτική έχουν μεγαλύτερη σημασία από τις εσωτερικές συζητήσεις για το προσωπικό του μέλλον.
Αυτό σημαίνει ότι, επί του παρόντος, δεν υπάρχει θεσμική διαδικασία αποχώρησης ή επίσημη ανακοίνωση αλλαγής καγκελάριου.
Η δημοσκόπηση αποτυπώνει την εκτίμηση των πολιτών για το τι μπορεί να συμβεί, όχι επιβεβαιωμένη πολιτική εξέλιξη.
Τι θα γινόταν αν αποχωρούσε
Ακόμη και σε περίπτωση παραίτησης ή αντικατάστασης του Μερτς, η Γερμανία δεν θα οδηγούνταν υποχρεωτικά σε πρόωρες εθνικές εκλογές.
Το γερμανικό Σύνταγμα επιτρέπει στην Bundestag να εκλέξει νέο καγκελάριο χωρίς να απαιτείται αυτομάτως νέα προσφυγή στις κάλπες, εφόσον υπάρχει κοινοβουλευτική πλειοψηφία για νέο πρόσωπο.
Επομένως, η συζήτηση γύρω από το μέλλον του Μερτς είναι ταυτόχρονα εσωκομματική και κοινοβουλευτική.
Το 48% είναι πολιτικό μήνυμα, όχι πρόβλεψη
Το σημαντικότερο στοιχείο της νέας δημοσκόπησης είναι το μέγεθος της αμφιβολίας που έχει δημιουργηθεί γύρω από την πολιτική αντοχή του καγκελάριου.
Το 48% που εκτιμά ότι ο Μερτς δεν θα βρίσκεται στην καγκελαρία μέχρι το τέλος του 2026 δεν αποτελεί πρόβλεψη για το τι θα συμβεί. Αποτελεί, όμως, σαφή ένδειξη του βαθμού πολιτικής φθοράς που έχει συσσωρευτεί γύρω από τον ίδιο και την κυβέρνησή του.
Οι επόμενες περιφερειακές εκλογές, οι εσωτερικές ισορροπίες στην CDU και η δυνατότητα της κυβέρνησης να βελτιώσει την οικονομική και κοινωνική εικόνα της χώρας θα καθορίσουν το πόσο ισχυρή θα παραμείνει αυτή η αμφισβήτηση τους επόμενους μήνες.
Πηγή: Pagenews.gr