Γαλλία – Γερμανία: Φόβοι για πυρηνικό πόλεμο από τους νέους πυραύλους κατά της Ρωσίας

Το Παρίσι πιέζει το Βερολίνο να ξεκαθαρίσει πότε και πώς θα χρησιμοποιεί πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς, προειδοποιώντας ότι ένα συμβατικό πλήγμα σε ρωσικό έδαφος θα μπορούσε να προκαλέσει πυρηνική απάντηση. Στο επίκεντρο η νέα στρατηγική Μακρόν, ο γερμανικός επανεξοπλισμός των 780 δισ. ευρώ και ο ρόλος του ΝΑΤΟ.

Μια νέα, ιδιαίτερα ευαίσθητη αντιπαράθεση αναπτύσσεται στον πυρήνα της ευρωπαϊκής άμυνας, καθώς η Γαλλία ζητεί από τη Γερμανία σαφείς κανόνες για τη χρήση πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς εναντίον της Ρωσίας, προειδοποιώντας ότι ένα στρατιωτικό λάθος ή μια λανθασμένη ερμηνεία από τη Μόσχα θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη πυρηνική κλιμάκωση.

Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα των Financial Times, το Παρίσι πραγματοποιεί διαβουλεύσεις με το Βερολίνο προκειμένου να ευθυγραμμιστεί η γερμανική στρατηγική για πλήγματα ακριβείας σε μεγάλο βάθος με το γαλλικό δόγμα πυρηνικής αποτροπής.

Το ζήτημα αποκτά επείγοντα χαρακτήρα, καθώς η Γερμανία προχωρά στην απόκτηση και ανάπτυξη πυραυλικών συστημάτων με εμβέλεια από 500 έως περισσότερα από 2.000 χιλιόμετρα, αποκτώντας τη δυνατότητα να πλήττει στρατιωτικούς στόχους βαθιά μέσα στη ρωσική επικράτεια.

Η στρατηγική αυτή εντάσσεται στον ευρωπαϊκό επανεξοπλισμό μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αλλά δημιουργεί ένα νέο δίλημμα: πώς μπορεί η Ευρώπη να ενισχύσει την αποτρεπτική της ισχύ χωρίς να αυξήσει τον κίνδυνο πυρηνικής σύγκρουσης;

Η γαλλική προειδοποίηση: «Μπορεί να δεχθείτε πυρηνική απάντηση»

Έξι πρόσωπα με γνώση των συνομιλιών περιέγραψαν στους Financial Times τις ανησυχίες της γαλλικής πλευράς.

Ένας Γάλλος αξιωματούχος προειδοποίησε ότι ακόμη και η χρήση συμβατικών όπλων μπορεί να προκαλέσει αντίδραση δυσανάλογης ισχύος, εφόσον η Μόσχα θεωρήσει ότι απειλούνται ζωτικά στρατηγικά της συμφέροντα.

«Μπορείς να επιτεθείς σε έναν ρωσικό στόχο με συμβατικό όπλο και να δεχθείς πυρηνική απάντηση», ανέφερε.

Και πρόσθεσε:

«Εάν οι Ρώσοι δεν ερμηνεύσουν σωστά το μήνυμα, μπορεί να φτάσεις στο πυρηνικό κατώφλι χωρίς καν να το συνειδητοποιήσεις».

Η προειδοποίηση αποτυπώνει τον βασικό φόβο του Παρισιού: ότι ένα πλήγμα το οποίο το Βερολίνο θα θεωρούσε περιορισμένη συμβατική στρατιωτική επιχείρηση θα μπορούσε να εκληφθεί από τη Ρωσία ως προοίμιο ευρύτερης επίθεσης.

Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τη στρατιωτική ισχύ των πυραύλων, αλλά κυρίως τη στρατηγική επικοινωνία, την επιλογή στόχων και τους κανόνες λήψης αποφάσεων.

Η Γερμανία αποκτά δυνατότητα πληγμάτων βαθιά στη Ρωσία

Η Γερμανία επιχειρεί να καλύψει ένα σημαντικό κενό στις στρατιωτικές δυνατότητές της, αναπτύσσοντας όπλα που θα μπορούν να πλήττουν κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές σε μεγάλες αποστάσεις.

Το Βερολίνο επενδύει σε συστήματα που χαρακτηρίζονται ως Deep Precision Strike (DPS), δηλαδή όπλα για πλήγματα ακριβείας σε μεγάλο επιχειρησιακό βάθος.

Η νέα δυνατότητα θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εναντίον κέντρων διοίκησης, εγκαταστάσεων ανεφοδιασμού, αποθηκών πυρομαχικών και εργοστασίων παραγωγής οπλικών συστημάτων.

Η Γερμανία έχει ήδη κινηθεί προς την αγορά αμερικανικών πυραύλων Tomahawk, ενώ συνεργάζεται με το Ηνωμένο Βασίλειο για την ανάπτυξη νέων ευρωπαϊκών όπλων με εμβέλεια άνω των 2.000 χιλιομέτρων.

Η προσπάθεια αυτή αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης αλλαγής στη γερμανική αμυντική πολιτική, η οποία για δεκαετίες χαρακτηριζόταν από ιδιαίτερη επιφυλακτικότητα απέναντι στην ανάπτυξη επιθετικών στρατιωτικών δυνατοτήτων.

Σύμφωνα με τους Financial Times, οι γερμανικές αμυντικές δαπάνες προβλέπεται να φτάσουν συνολικά τα 780 δισ. ευρώ στην πενταετία έως το τέλος του 2030.

Το μέγεθος των επενδύσεων καθιστά το Βερολίνο κεντρικό παράγοντα στον επανεξοπλισμό της Ευρώπης.

Το πυρηνικό δόγμα Μακρόν αλλάζει τις ισορροπίες

Η γαλλική ανησυχία συνδέεται άμεσα με τη νέα στρατηγική που παρουσίασε τον Μάρτιο ο Εμανουέλ Μακρόν.

Ο Γάλλος πρόεδρος πρότεινε την ενίσχυση της ευρωπαϊκής πυρηνικής αποτροπής μέσω μιας προσέγγισης που ονομάζεται forward deterrence, δηλαδή προωθημένη αποτροπή.

Η στρατηγική προβλέπει στενότερη συνεργασία με ευρωπαϊκές χώρες, συμμετοχή συμμάχων σε ασκήσεις και ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ συμβατικών και πυρηνικών δυνατοτήτων.

Η Γαλλία παραμένει η μοναδική πυρηνική δύναμη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί τη δεύτερη ευρωπαϊκή πυρηνική δύναμη του ΝΑΤΟ.

Η τελική απόφαση για οποιαδήποτε χρήση γαλλικών πυρηνικών όπλων εξακολουθεί να ανήκει αποκλειστικά στον Γάλλο πρόεδρο.

Ωστόσο, η διεύρυνση της συνεργασίας δημιουργεί νέα ερωτήματα για την πολιτική ευθύνη του Παρισιού σε περίπτωση στρατιωτικής σύγκρουσης.

Γάλλοι αξιωματούχοι φοβούνται ότι η Μόσχα θα μπορούσε να θεωρήσει τη Γαλλία συνυπεύθυνη για ένα πλήγμα που θα πραγματοποιούσε κάποιος ευρωπαϊκός εταίρος της.

Ένας αξιωματούχος με γνώση των συνομιλιών χρησιμοποίησε μια χαρακτηριστική παρομοίωση:

«Εάν προσκαλέσεις κάποιον στο σπίτι σου, είσαι υπεύθυνος εάν το βάλει φωτιά».

Η «πυρηνική γραμματική» που ζητεί το Παρίσι

Σύμφωνα με τη γαλλική πλευρά, η πυρηνική αποτροπή δεν βασίζεται αποκλειστικά στον αριθμό των πυρηνικών κεφαλών ή στην ισχύ των οπλικών συστημάτων.

Απαιτεί επίσης ένα σύνολο κανόνων, πρακτικών και μηχανισμών επικοινωνίας που επιτρέπουν στις αντίπαλες δυνάμεις να κατανοούν τα όρια της κλιμάκωσης.

Ένας Γάλλος αξιωματούχος περιέγραψε αυτή την εμπειρία ως «πυρηνική γραμματική και λεξιλόγιο», αναφερόμενος στους άγραφους κανόνες που έχουν αναπτύξει οι πυρηνικές δυνάμεις.

«Υπάρχουν συνήθειες που αναπτύξαμε με την πάροδο του χρόνου. Οι Γερμανοί δεν τις έχουν», υποστήριξε.

Κατά την ίδια πηγή, θα ήταν προτιμότερο να υπάρχει ένα σαφές και σε σημαντικό βαθμό δημόσιο δόγμα, ώστε η Ρωσία να μην παρερμηνεύει τις ευρωπαϊκές κινήσεις.

Η γαλλική προσέγγιση αναδεικνύει τη διαφορά ανάμεσα στην απόκτηση ενός ισχυρού όπλου και στη διαμόρφωση μιας στρατηγικής για την πολιτικά ελεγχόμενη χρήση του.

Το Βερολίνο απαντά: «Χρειαζόμαστε κοινό δόγμα»

Παρά τις γαλλικές ανησυχίες, η γερμανική κυβέρνηση δεν εμφανίζεται να απορρίπτει την ανάγκη συντονισμού.

Ανώτερος Γερμανός αξιωματούχος δήλωσε στους Financial Times ότι το Βερολίνο συμφωνεί με την ανάγκη διαμόρφωσης κοινών κανόνων για τη διαχείριση της στρατιωτικής κλιμάκωσης.

«Δεν θα μπορούσαμε να συμφωνούμε περισσότερο ότι οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες χρειάζονται κοινό δόγμα και κοινή αντίληψη για τα στάδια της κλιμάκωσης», ανέφερε.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι η Γερμανία είχε ήδη αναδείξει, πριν από τρία χρόνια, την ανάγκη ενίσχυσης των συμβατικών αποτρεπτικών δυνατοτήτων της Ευρώπης.

«Δεν είναι κάτι που ζητούν οι Γάλλοι και στο οποίο εμείς αντιστεκόμαστε», διευκρίνισε.

Κατά τη γερμανική πλευρά, οι επίσημες συνομιλίες καθυστέρησαν εξαιτίας των εσωτερικών συζητήσεων στη Γαλλία για το μέλλον της πυρηνικής της στρατηγικής.

Πλέον, όμως, οι επαφές αποκτούν μεγαλύτερη δυναμική.

Ένα πιθανό αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι μια κοινή δήλωση Γαλλίας, Γερμανίας και Ηνωμένου Βασιλείου για τις αρχές χρήσης των νέων όπλων μεγάλου βεληνεκούς.

Δεν έχει, πάντως, επιτευχθεί σχετική συμφωνία.

Το Λονδίνο επιδιώκει να γεφυρώσει τις διαφορές

Το Ηνωμένο Βασίλειο διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις συζητήσεις, καθώς διαθέτει πυρηνικό οπλοστάσιο και αναπτύσσει από κοινού με τη Γερμανία νέες δυνατότητες μεγάλου βεληνεκούς.

Ανώτερος Βρετανός αξιωματούχος εμφανίστηκε λιγότερο ανήσυχος για τη γερμανική στρατηγική.

«Η στρατηγική κουλτούρα της Γερμανίας εξελίσσεται γρήγορα και πιστεύουμε απολύτως ότι πρέπει να αγκαλιάσουμε αυτή την εξέλιξη, αντί να παραμένουμε προσκολλημένοι σε παλιά στερεότυπα», δήλωσε.

Το Λονδίνο υπογραμμίζει ότι οι νέοι πύραυλοι προορίζονται για την αποδυνάμωση της στρατιωτικής ικανότητας ενός αντιπάλου και όχι για την προσβολή πολιτικών ή πυρηνικών στόχων.

Οι προβλεπόμενοι στόχοι περιλαμβάνουν κέντρα διοίκησης, κόμβους εφοδιασμού, αποθήκες πυρομαχικών και εγκαταστάσεις παραγωγής όπλων.

Αντίθετα, κυβερνητικά κτίρια και πυρηνικές εγκαταστάσεις δεν περιλαμβάνονται στις κατηγορίες στόχων που περιέγραψε ο Βρετανός αξιωματούχος.

«Όλοι γνωρίζουμε ότι πρέπει να αποφύγουμε μια κλιμάκωση σε πυρηνικό επίπεδο», τόνισε.

Παράλληλα, Βρετανία και Γερμανία εξετάζουν το ενδεχόμενο συμμετοχής της Γαλλίας στο κοινό πρόγραμμα ανάπτυξης πυραύλων.

ΝΑΤΟ: Ένα γερμανικό πλήγμα μπορεί να θεωρηθεί επίθεση ολόκληρης της Συμμαχίας

Η συζήτηση δεν περιορίζεται στις τρεις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές στρατιωτικές δυνάμεις.

Αφορά συνολικά το ΝΑΤΟ, καθώς ολοένα περισσότερα κράτη αποκτούν δυνατότητες πληγμάτων μεγάλου βεληνεκούς.

Ο Γερμανός στρατηγός Ίνγκο Γκέρχαρτς, επικεφαλής της διοίκησης του ΝΑΤΟ που είναι αρμόδια για την άμυνα της Κεντρικής Ευρώπης και της ανατολικής πτέρυγας, προειδοποίησε ότι η χρήση τέτοιων όπλων δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως αποκλειστικά εθνική υπόθεση.

Μιλώντας στο Berlin Security Conference, υπογράμμισε ότι αρκετές χώρες της πρώτης γραμμής διαθέτουν πλέον τη δυνατότητα πραγματοποίησης πληγμάτων σε μεγάλο βάθος.

Ωστόσο, τέτοιες αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τους συμμάχους.

Η εξήγησή του ήταν χαρακτηριστική: όποια ενέργεια κι αν πραγματοποιήσει ένα κράτος εναντίον της Ρωσίας, η Μόσχα ενδέχεται να την αποδώσει στο σύνολο του ΝΑΤΟ.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μια περιορισμένη εθνική στρατιωτική επιχείρηση θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύτερη κρίση μεταξύ Ρωσίας και Συμμαχίας.

Η αμερικανική αβεβαιότητα και ο ευρωπαϊκός επανεξοπλισμός

Πίσω από τη γαλλογερμανική συζήτηση βρίσκεται η βαθύτερη μεταβολή της ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, σε συνδυασμό με τις αμφιβολίες για τη μελλοντική αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, έχει επιταχύνει την αναζήτηση μεγαλύτερης ευρωπαϊκής αμυντικής αυτονομίας.

Η Γερμανία, η Πολωνία, οι σκανδιναβικές χώρες και τα κράτη της Βαλτικής ενισχύουν τα οπλοστάσιά τους, ενώ η Γαλλία επιδιώκει να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή.

Η νέα πραγματικότητα δημιουργεί όμως και διαφορετικές στρατηγικές προσεγγίσεις.

Η Γερμανία δίνει έμφαση στην ανάπτυξη ισχυρών συμβατικών στρατιωτικών δυνατοτήτων.

Η Γαλλία επιδιώκει να διασφαλίσει ότι οι δυνατότητες αυτές θα ενταχθούν σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αποτροπής που θα λαμβάνει υπόψη και τον πυρηνικό παράγοντα.

Το Ηνωμένο Βασίλειο προσπαθεί να ενισχύσει την επιχειρησιακή συνεργασία, διατηρώντας ταυτόχρονα τον συντονισμό με το ΝΑΤΟ.

Το κρίσιμο ερώτημα: Ποιος αποφασίζει και ποιος αναλαμβάνει τον κίνδυνο;

Ο στρατιωτικός αναλυτής Φραντς-Στέφαν Γκάντι, με έδρα τη Βιέννη, επισημαίνει ότι η Γερμανία χρειάζεται σαφείς προτεραιότητες επιλογής στόχων, κανόνες εξουσιοδότησης και μηχανισμούς διαχείρισης της κλιμάκωσης.

Κατά την εκτίμησή του, η πολιτική ηγεσία του Βερολίνου δεν έχει ακόμη συζητήσει σε επαρκές βάθος τις συνέπειες που θα είχε η εφαρμογή των επιχειρησιακών σχεδίων της Bundeswehr σε μια σύγκρουση με τη Ρωσία.

Η ανάπτυξη πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς μπορεί να ενισχύσει την αποτροπή μόνο εφόσον συνοδεύεται από αξιόπιστη πολιτική στρατηγική.

Διαφορετικά, η ίδια δυνατότητα που σχεδιάζεται για να αποτρέψει έναν πόλεμο θα μπορούσε να αυξήσει τον κίνδυνο λανθασμένων υπολογισμών.

Η γαλλογερμανική διαπραγμάτευση, επομένως, δεν αφορά απλώς την προμήθεια νέων όπλων.

Αφορά το ποιος θα έχει την εξουσία να εγκρίνει ένα πλήγμα, ποιοι στόχοι θα θεωρούνται επιτρεπτοί και πώς θα αποτρέπεται η μετατροπή μιας συμβατικής σύγκρουσης σε πυρηνική κρίση.

Σε μια Ευρώπη που επανεξοπλίζεται με πρωτοφανή ταχύτητα, οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα αποκτούν πλέον την ίδια στρατηγική σημασία με τους ίδιους τους πυραύλους.

Πηγή: pagenews.gr