Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δύσκολο εσωτερικό παζάρι γύρω από τις κυρώσεις σε φυσικά πρόσωπα και οντότητες που έχουν συνδεθεί με τη ρωσική πολιτική έναντι της Ουκρανίας.
Η ανανέωση των συγκεκριμένων περιοριστικών μέτρων απαιτεί ομοφωνία των 27 κρατών-μελών, κάτι που δίνει σε κάθε πρωτεύουσα τη δυνατότητα να εμποδίσει την απόφαση ή να συνδέσει τη συναίνεσή της με επιμέρους αιτήματα. Οι κυρώσεις περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων και ταξιδιωτικούς περιορισμούς.
Στο επίκεντρο ο Αλίσερ Ουσμάνοφ
Η νέα διαφωνία ξεκίνησε όταν η Γαλλία, μαζί με τη Σλοβακία, ζήτησε την αφαίρεση του Ρώσου-Ουζμπέκου επιχειρηματία Αλίσερ Ουσμάνοφ από τη λίστα κυρώσεων.
Ο Ουσμάνοφ έχει συμπεριληφθεί στις ευρωπαϊκές κυρώσεις λόγω των δεσμών που οι ευρωπαϊκές αρχές αποδίδουν στον ίδιο με το Κρεμλίνο. Ο επιχειρηματίας έχει αμφισβητήσει τη βάση των κυρώσεων και έχει προσφύγει δικαστικά κατά των σχετικών αποφάσεων.
Το γαλλικό αίτημα προκάλεσε αντιδράσεις μεταξύ άλλων κρατών-μελών, καθώς η συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνο έναν συγκεκριμένο επιχειρηματία αλλά και το κατά πόσο εθνικά συμφέροντα μπορούν να καθορίζουν ποιοι παραμένουν ή αφαιρούνται από τις ευρωπαϊκές λίστες κυρώσεων.
Το Λουξεμβούργο βάζει στο τραπέζι τον Μιχαήλ Φρίντμαν
Η κατάσταση έγινε ακόμη πιο περίπλοκη όταν το Λουξεμβούργο γνωστοποίησε στους πρεσβευτές της ΕΕ ότι, εφόσον αφαιρεθεί ο Ουσμάνοφ, θα πρέπει να υπάρξει αντίστοιχη μεταχείριση για τον Μιχαήλ Φρίντμαν.
Ο Φρίντμαν βρίσκεται επίσης υπό ευρωπαϊκές κυρώσεις και έχει αμφισβητήσει δικαστικά τα μέτρα που έχουν ληφθεί εναντίον του. Παράλληλα βρίσκεται σε διαμάχη με το Λουξεμβούργο σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής των κυρώσεων και τα δεσμευμένα περιουσιακά του στοιχεία στη χώρα.
Η αξία αυτών των περιουσιακών στοιχείων εκτιμάται σε περίπου 16 δισ. δολάρια, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, ενώ ο ίδιος έχει προσφύγει και ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Σλοβακία ζητά την αφαίρεση και των δύο
Η Μπρατισλάβα είχε ήδη ταχθεί υπέρ της αφαίρεσης τόσο του Ουσμάνοφ όσο και του Φρίντμαν.
Έτσι, η υπόθεση έχει μετατραπεί πλέον σε σύνθετη διαπραγμάτευση μεταξύ αρκετών κρατών-μελών, τη στιγμή που άλλες κυβερνήσεις θεωρούν ότι η απομάκρυνση προσώπων από τη λίστα για λόγους που συνδέονται με διμερή συμφέροντα μπορεί να αποδυναμώσει την κοινή ευρωπαϊκή γραμμή.
Και οι δύο επιχειρηματίες αμφισβητούν τις αιτιάσεις που έχουν χρησιμοποιηθεί για την ένταξή τους στο καθεστώς κυρώσεων.
Φόβοι για «ντόμινο» αιτημάτων
Αυτό ακριβώς είναι και το μεγαλύτερο πρόβλημα για αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Εάν μία χώρα καταφέρει να εξαιρέσει συγκεκριμένο πρόσωπο επικαλούμενη ένα ιδιαίτερο εθνικό συμφέρον, άλλες χώρες ενδέχεται να ακολουθήσουν με δικά τους αιτήματα.
Ευρωπαίος διπλωμάτης προειδοποίησε ότι η κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε μια «κούρσα προς τα κάτω», καθώς κάθε κράτος θα μπορούσε να επιχειρεί να συνδέει την ανανέωση των κυρώσεων με διαφορετικές διμερείς επιδιώξεις. Η συγκεκριμένη εκτίμηση αποτελεί θέση του διπλωμάτη και όχι επίσημη απόφαση της ΕΕ.
Η γαλλική υπόθεση και οι δύο κρατούμενοι στο Αζερμπαϊτζάν
Ιδιαίτερη διάσταση στην υπόθεση δίνει η πληροφορία ότι το γαλλικό αίτημα για τον Ουσμάνοφ συνδέεται με δύο Γάλλους πολίτες που κρατούνται στο Αζερμπαϊτζάν.
Σύμφωνα με Ευρωπαίους διπλωμάτες, η διαγραφή του Ουσμάνοφ εξετάστηκε ως μέρος μιας προσπάθειας για την απελευθέρωσή τους, έπειτα από πίεση που φέρεται να ασκήθηκε προς το Παρίσι από το Μπακού. Η γαλλική πλευρά έχει επικαλεστεί λόγους εθνικής ασφάλειας και πιέσεις από διεθνείς εταίρους για τη στάση της.
Η σύνδεση ενός ευρωπαϊκού καθεστώτος κυρώσεων με μια διμερή υπόθεση κρατουμένων προκάλεσε δυσφορία σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς δημιουργεί ερωτήματα για το κατά πόσο η κοινή πολιτική μπορεί να επηρεάζεται από ξεχωριστές εθνικές διαπραγματεύσεις.
Η προθεσμία παρατάθηκε
Η προηγούμενη εξάμηνη παράταση των ατομικών κυρώσεων είχε αποφασιστεί τον Μάρτιο και ίσχυε έως τα μέσα Σεπτεμβρίου 2026. Τα μέτρα αφορούν χιλιάδες φυσικά πρόσωπα και οντότητες και περιλαμβάνουν πάγωμα περιουσιακών στοιχείων, ταξιδιωτικούς περιορισμούς και απαγόρευση διάθεσης οικονομικών πόρων προς τους καταχωρισμένους.
Καθώς δεν υπήρξε συμφωνία για την επόμενη εξάμηνη ανανέωση, οι πρεσβευτές των κρατών-μελών συμφώνησαν σε επταήμερη παράταση, ώστε να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις και να αποφευχθεί η άμεση λήξη των μέτρων.
Νέα συνεδρίαση των πρεσβευτών της ΕΕ έχει προγραμματιστεί για τη Δευτέρα, με στόχο την εξεύρεση συμβιβασμού.
Άλλο οι ατομικές, άλλο οι οικονομικές κυρώσεις
Η συγκεκριμένη διαφωνία δεν πρέπει να συγχέεται με το συνολικό οικονομικό καθεστώς κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της Ρωσίας.
Οι ευρύτερες οικονομικές κυρώσεις, που αφορούν τομείς όπως το εμπόριο, η ενέργεια, οι χρηματοπιστωτικές συναλλαγές και οι τεχνολογίες διπλής χρήσης, έχουν ήδη ανανεωθεί έως τις 31 Ιουλίου 2027.
Το σημερινό αδιέξοδο αφορά κυρίως την ξεχωριστή λίστα φυσικών προσώπων και οντοτήτων, η οποία υπόκειται σε περιοδική ανανέωση και απαιτεί επίσης ομόφωνη απόφαση.
Δοκιμασία για την ενότητα της ΕΕ
Πέρα από τις περιπτώσεις Ουσμάνοφ και Φρίντμαν, η διαμάχη αναδεικνύει το μόνιμο θεσμικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής κυρώσεων: την ανάγκη επίτευξης ομοφωνίας.
Από τη μία πλευρά, η απαίτηση αυτή εξασφαλίζει ότι τόσο σημαντικές αποφάσεις έχουν τη στήριξη όλων των κρατών-μελών. Από την άλλη, δίνει σε κάθε κυβέρνηση σημαντική διαπραγματευτική ισχύ όταν πλησιάζει η ημερομηνία ανανέωσης.
Η σημερινή κρίση δείχνει πόσο γρήγορα μια συζήτηση για ένα συγκεκριμένο όνομα μπορεί να εξελιχθεί σε ευρύτερη σύγκρουση εθνικών συμφερόντων.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι αν οι 27 θα καταφέρουν να διαχωρίσουν τις διμερείς απαιτήσεις από την κοινή πολιτική κυρώσεων. Η Γαλλία επιμένει στην περίπτωση Ουσμάνοφ, το Λουξεμβούργο συνδέει την υπόθεση με τον Φρίντμαν και η Σλοβακία υποστηρίζει την αφαίρεση και των δύο, με τις επόμενες διαβουλεύσεις να είναι καθοριστικές για την αποφυγή ενός ευρύτερου «ντόμινο» στις ευρωπαϊκές κυρώσεις.
Πηγή: Pagenews.gr