Η εικόνα θα έμοιαζε σχεδόν αδιανόητη πριν από μερικούς μήνες: ο Ντόναλντ Τραμπ δίπλα στην Ντέλσι Ροντρίγκες, πρώην αντιπρόεδρο του Νικολάς Μαδούρο και σήμερα μεταβατική πρόεδρο της Βενεζουέλας, σε μια συνάντηση που σηματοδοτεί πόσο γρήγορα έχει αλλάξει η σχέση Ουάσινγκτον–Καράκας.
Οι δύο συναντήθηκαν για περίπου 15 λεπτά στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Ήταν η πρώτη προσωπική τους συνάντηση μετά την αμερικανική επιχείρηση της 3ης Ιανουαρίου, κατά την οποία συνελήφθη και απομακρύνθηκε από την εξουσία ο Μαδούρο.
Το κεντρικό μήνυμα του Τραμπ, σύμφωνα με πηγές του Λευκού Οίκου που επικαλείται το Axios, ήταν σαφές:
«Στο τέλος της ημέρας, πρέπει να γίνουν εκλογές».
Δεν έβαλε ημερομηνία ο Τραμπ
Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι όσα ο Αμερικανός πρόεδρος δεν είπε.
Δεν ζήτησε από τη Ροντρίγκες να δεσμευθεί σε συγκεκριμένη ημερομηνία προεδρικών εκλογών.
Κατά το Axios, ο Τραμπ παρουσίασε τις εκλογές ως αναγκαίο τελικό στάδιο της πολιτικής μετάβασης της Βενεζουέλας, αλλά άφησε ανοιχτό το χρονοδιάγραμμα.
Αυτό δημιουργεί μια λεπτή ισορροπία στην αμερικανική πολιτική: η Ουάσινγκτον θέλει να διατηρήσει τη συνεργασία με τη σημερινή κυβέρνηση του Καράκας, ιδιαίτερα στους τομείς της ενέργειας και της οικονομίας, ενώ ταυτόχρονα δηλώνει ότι η διαδικασία πρέπει τελικά να οδηγήσει σε εκλογές.
Το αμερικανικό Στέιτ Ντιπάρτμεντ μάλιστα διευκρίνισε μετά τη συνάντηση ότι η επαφή Τραμπ–Ροντρίγκες δεν συνιστά πολιτική νομιμοποίηση της κυβέρνησής της, σημειώνοντας ότι η Ροντρίγκες δεν έχει εκλεγεί από τον λαό της Βενεζουέλας.
Ροντρίγκες στον ΟΗΕ: «Θα γίνουν εκλογές»
Λίγες ώρες αργότερα, η ίδια η Ροντρίγκες χρησιμοποίησε το βήμα της Γενικής Συνέλευσης για να δώσει τη δική της απάντηση.
«Θα γίνουν εκλογές στη Βενεζουέλα», δήλωσε, χωρίς όμως να ανακοινώσει ημερομηνία.
Υποστήριξε επίσης ότι η κυβέρνησή της έχει ανοίξει πολιτικό διάλογο με δυνάμεις της αντιπολίτευσης, με στόχο μια διαδικασία που θα προσφέρει ίσους όρους συμμετοχής.
Η δήλωση αποτελεί πολιτική δέσμευση της μεταβατικής κυβέρνησης, όχι ακόμη συγκεκριμένο εκλογικό χρονοδιάγραμμα.
Το σχέδιο των τριών βημάτων
Σύμφωνα με το Axios, η αμερικανική πλευρά θέλει η διαδικασία να προχωρήσει μέσα από ένα μοντέλο τριών σταδίων, με σημαντικό ρόλο για το νέο Εθνικό Συμβούλιο Συμφιλίωσης της Βενεζουέλας.
Πρώτα, αλλαγές στη σύνθεση του Ανώτατου Δικαστηρίου ώστε, κατά την αμερικανική πρόταση, να αποκτήσει μεγαλύτερη θεσμική αντιπροσωπευτικότητα και η αντιπολίτευση να συμμετάσχει στην επιλογή δικαστών. Στη συνέχεια, μεταρρύθμιση της εκλογικής αρχής. Και μόνο μετά, ανακοίνωση ημερομηνίας για νέες εκλογές.
Η αναφορά στις εκλογικές μεταρρυθμίσεις συνδέεται άμεσα με τη διαμάχη του 2024. Η αντιπολίτευση και πολλές ξένες κυβερνήσεις αμφισβήτησαν το επίσημο αποτέλεσμα που εμφάνισε νικητή τον Μαδούρο, ενώ η αντιπολίτευση υποστήριξε ότι τα δικά της εκλογικά στοιχεία έδειχναν επικράτηση του Εντμούντο Γκονσάλες.
Το μεγάλο αγκάθι των 300 δισ. δολαρίων
Πίσω από τη συζήτηση για τις εκλογές υπάρχει όμως και μια τεράστια οικονομική εκκρεμότητα.
Το Axios αναφέρει, επικαλούμενο Αμερικανούς αξιωματούχους, ότι το συνολικό κρατικό χρέος της Βενεζουέλας υπολογίζεται περίπου στα 300 δισ. δολάρια, ποσό μεγαλύτερο από το ΑΕΠ της χώρας.
Η θέση αυτών των Αμερικανών αξιωματούχων είναι ότι απαιτείται ουσιαστική αναδιάρθρωση πριν η χώρα περάσει σε εκλογές και σε νέα, πλήρως εκλεγμένη κυβέρνηση.
«Η χώρα δεν μπορεί να επιτύχει μέχρι να λυθεί αυτό», δήλωσε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου στο Axios.
Το επιχείρημα της αμερικανικής πλευράς είναι ότι μια νέα κυβέρνηση που θα κληρονομήσει αμέσως υψηλό χρέος, πληθωριστικές πιέσεις και εύθραυστη οικονομία θα μπορούσε γρήγορα να βρεθεί αντιμέτωπη με κοινωνική αναταραχή.
Πρόκειται, πάντως, για τη θέση της κυβέρνησης Τραμπ σχετικά με την αλληλουχία οικονομικής σταθεροποίησης και εκλογών — όχι για θεσμικά συμφωνημένο χρονοδιάγραμμα της Βενεζουέλας.
Το πετρέλαιο βρίσκεται στο κέντρο
Και εδώ βρίσκεται το δεύτερο μεγάλο κεφάλαιο της νέας σχέσης.
Μετά την απομάκρυνση Μαδούρο, η κυβέρνηση Τραμπ έχει προχωρήσει σε συμφωνίες με το Καράκας στους τομείς του πετρελαίου και της εξόρυξης. Η αντιπροσωπεία της Βενεζουέλας στη Νέα Υόρκη, σύμφωνα με πηγές του Reuters, είχε ως βασικό στόχο να παρουσιάσει τη χώρα ως ξανά ελκυστική για επενδύσεις.
Η ίδια η Ροντρίγκες χαρακτήρισε τη συνάντηση με τον Τραμπ «ιστορική» και ανέφερε ότι συζητήθηκε η ενίσχυση των διμερών σχέσεων και μια ατζέντα συνεργασίας σε ενέργεια, εξορύξεις και ασφάλεια.
Έτσι διαμορφώνεται ένα πολύ διαφορετικό αμερικανοβενεζουελάνικο μοντέλο από εκείνο των προηγούμενων ετών: από την απομόνωση και τις κυρώσεις, σε στενή οικονομική διαπραγμάτευση με την κυβέρνηση που διαδέχθηκε τον Μαδούρο.
Η αντιπολίτευση πιέζει για τη Μασάδο
Η προσέγγιση Τραμπ–Ροντρίγκες προκαλεί, ωστόσο, αντιδράσεις.
Υποστηρικτές της αντιπολίτευσης πιέζουν για σαφέστερο εκλογικό χρονοδιάγραμμα, ενώ το Axios σημειώνει ότι δεν έχει ακόμη οριστεί ημερομηνία προεδρικών εκλογών.
Στο πολιτικό παρασκήνιο βρίσκεται και η Μαρία Κορίνα Μασάδο. Οι σύμμαχοί της καταγγέλλουν ότι εμποδίζεται να επιστρέψει στη Βενεζουέλα, την ώρα που η Ουάσινγκτον έχει επιλέξει να συνεργάζεται με τη Ροντρίγκες κατά τη μεταβατική περίοδο.
Η φωτογραφία Τραμπ–Ροντρίγκες προκάλεσε επίσης αντιδράσεις σε τμήμα της βενεζουελάνικης διασποράς στις ΗΠΑ, όπου υπάρχουν πιέσεις ώστε η δημοκρατική μετάβαση και οι εκλογές να έχουν μεγαλύτερη προτεραιότητα από τις οικονομικές συμφωνίες.
2027 ή 2028;
Εδώ βρίσκεται και το μεγάλο ερωτηματικό.
Το Axios αναφέρει ότι, στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης και μεταξύ προσώπων που παρακολουθούν τη διαδικασία, συζητούνται διαφορετικά πιθανά χρονοδιαγράμματα.
Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Bernie Moreno έχει προτείνει εκλογές στις 24 Ιουλίου 2027. Άλλες εκτιμήσεις που μεταφέρει το Axios θεωρούν πιο ρεαλιστικό το καλοκαίρι ή το φθινόπωρο του 2028, ώστε να προηγηθούν οικονομική αναδιάρθρωση και θεσμικές αλλαγές.
Καμία από αυτές τις ημερομηνίες δεν αποτελεί επίσημη απόφαση.
Και ο Τραμπ απέφυγε συνειδητά να θέσει συγκεκριμένη προθεσμία στη συνάντηση με τη Ροντρίγκες.
Από τον Μαδούρο στη νέα σχέση Ουάσινγκτον–Καράκας
Η συνάντηση στη Νέα Υόρκη δείχνει πόσο δραματικά έχει αλλάξει η γεωπολιτική θέση της Βενεζουέλας μέσα σε εννέα μήνες.
Η κυβέρνηση Μαδούρο απομακρύνθηκε μετά την αμερικανική στρατιωτική επέμβαση του Ιανουαρίου. Η Ροντρίγκες, πρώην κορυφαίο στέλεχος εκείνης της κυβέρνησης, βρίσκεται σήμερα σε στενή συνεννόηση με την Ουάσινγκτον. Οι δύο χώρες συζητούν πετρέλαιο, ορυκτά και ασφάλεια, ενώ οι ΗΠΑ ζητούν η μετάβαση να καταλήξει τελικά σε εκλογές.
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η συμφωνία για την ανάγκη εκλογών δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε συμφωνία για το πότε και υπό ποιες ακριβώς συνθήκες θα πραγματοποιηθούν.
Ο Τραμπ έβαλε τον τελικό στόχο στο τραπέζι.
Η Ροντρίγκες απάντησε δημόσια ότι οι εκλογές θα γίνουν.
Από εδώ και πέρα, η πραγματική δοκιμασία θα είναι εάν η οικονομική συνεργασία ΗΠΑ–Βενεζουέλας, η αναδιάρθρωση του χρέους και οι θεσμικές μεταρρυθμίσεις θα οδηγήσουν σε ένα συγκεκριμένο και συμφωνημένο εκλογικό χρονοδιάγραμμα — ή εάν η μεταβατική περίοδος θα παραταθεί χωρίς σαφή ημερομηνία.
Πηγή: pagenews.gr