Ο υπουργός Οικονομικών του Ισραήλ Μπεζαλέλ Σμότριτς βάζει στο τραπέζι μια δραματική διεύρυνση της ισραηλινής στρατηγικής: «πόλεμο» στη Δυτική Όχθη, διάλυση της Παλαιστινιακής Αρχής και προσάρτηση εδαφών που ελέγχει το Ισραήλ στη Γάζα και στον νότιο Λίβανο έως τον ποταμό Λιτάνι. Οι δηλώσεις γίνονται περίπου έναν μήνα πριν από τις ισραηλινές εκλογές και δεν αποτελούν ανακοινωμένη κυβερνητική απόφαση.
Από τη Γάζα στη Δυτική Όχθη.
Και από εκεί στον νότιο Λίβανο.
Ο Μπεζαλέλ Σμότριτς παρουσίασε σε συνέντευξή του στο Ynet μια από τις πιο εκτεταμένες προτάσεις που έχουν διατυπωθεί από εν ενεργεία υπουργό της ισραηλινής κυβέρνησης για την επόμενη ημέρα στη Μέση Ανατολή.
Ο ηγέτης του Θρησκευτικού Σιωνισμού και υπουργός Οικονομικών ζήτησε ουσιαστικά μεταφορά του πολεμικού μοντέλου της Γάζας στη Δυτική Όχθη, διάλυση της Παλαιστινιακής Αρχής και μόνιμη εδαφική αλλαγή τόσο στη Γάζα όσο και στον Λίβανο.
Το πιο χαρακτηριστικό απόσπασμα της συνέντευξης δεν αφήνει μεγάλο περιθώριο παρερμηνείας.
«Νομίζω ότι πρέπει να πάμε σε πόλεμο στην Ιουδαία και τη Σαμάρεια. Να κάνουμε εκεί ό,τι κάναμε στη Γάζα», δήλωσε.
«Να διαλύσουμε την Παλαιστινιακή Αρχή»
Ο Σμότριτς δεν περιορίστηκε σε έκκληση για αυστηρότερες στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Έβαλε στο στόχαστρο την ίδια την Παλαιστινιακή Αρχή.
«Να διαλύσουμε την Παλαιστινιακή Αρχή», είπε, χαρακτηρίζοντάς την «τρομοκρατική αρχή».
Η Παλαιστινιακή Αρχή ασκεί περιορισμένη αυτοδιοίκηση σε τμήματα της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης στο πλαίσιο που δημιουργήθηκε από τις Συμφωνίες του Όσλο.
Η διάλυσή της δεν θα αποτελούσε επομένως απλώς μία ακόμη στρατιωτική επιχείρηση.
Θα άγγιζε τον ίδιο τον θεσμικό μηχανισμό πάνω στον οποίο στηρίχθηκε επί δεκαετίες η διαχείριση του παλαιστινιακού ζητήματος στη Δυτική Όχθη.
«Ούτε τρομοκράτες, ούτε όπλα, ούτε τούνελ»
Ο Σμότριτς περιέγραψε και τι εννοεί όταν μιλά για εφαρμογή του μοντέλου της Γάζας.
«Όπως διαλύσατε τη Χαμάς στη Γάζα, δεν θα υπάρχει τρομοκρατική υποδομή στην Ιουδαία και τη Σαμάρεια – ούτε τρομοκράτες, ούτε όπλα, ούτε τούνελ», είπε απευθυνόμενος ουσιαστικά στον ισραηλινό στρατό.
Στη συνέντευξη επικαλέστηκε επίσης επιχειρήσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί σε προσφυγικούς καταυλισμούς της Δυτικής Όχθης, υποστηρίζοντας ότι κάτοικοι απομακρύνθηκαν για την προστασία τους και ότι οι στρατιωτικές δυνάμεις εκκαθάρισαν υποδομές που το Ισραήλ χαρακτηρίζει τρομοκρατικές.
Η Δυτική Όχθη ήδη βρίσκεται σε βαθιά κρίση
Οι δηλώσεις δεν γίνονται σε πολιτικό κενό.
Η Δυτική Όχθη βρίσκεται ήδη σε περίοδο υψηλής έντασης, με ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις, παλαιστινιακές επιθέσεις, συλλήψεις και αυξανόμενη βία εποίκων.
Ισραηλινοί στρατιωτικοί και αξιωματούχοι ασφαλείας έχουν επίσης προειδοποιήσει για κίνδυνο περαιτέρω επιδείνωσης της κατάστασης.
Ο Σμότριτς απέρριψε στη συνέντευξη τη λογική των απλών «προειδοποιήσεων» από τις υπηρεσίες ασφαλείας και ζήτησε συγκεκριμένο στρατιωτικό σχέδιο.
Από τη Δυτική Όχθη στη Γάζα
Αλλά η πραγματική έκπληξη της συνέντευξης βρίσκεται ίσως αλλού.
Ο Σμότριτς ζήτησε να προσαρτήσει το Ισραήλ την περιοχή της Γάζας που βρίσκεται υπό ισραηλινό στρατιωτικό έλεγχο έως τη λεγόμενη Yellow Line.
«Θα ήθελα πολύ να προσαρτήσουμε τουλάχιστον μέχρι την Κίτρινη Γραμμή στη Γάζα», δήλωσε.
Σύμφωνα με το Times of Israel, η γραμμή αυτή χωρίζει σήμερα τις περιοχές ισραηλινού και παλαιστινιακού ελέγχου, με τον ισραηλινό στρατό να ελέγχει περισσότερο από το 60% της Λωρίδας.
Η θέση Σμότριτς όμως δεν αποτελεί ανακοινωμένη πολιτική της κυβέρνησης Νετανιάχου.
Και έρχεται σε αντίθεση με το μεταπολεμικό σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ, το οποίο προβλέπει ισραηλινή αποχώρηση από τη Γάζα.
Και μετά είπε «μέχρι τον Λιτάνι»
Ακόμη μεγαλύτερη γεωπολιτική σημασία έχει η αναφορά του στον Λίβανο.
Ο Σμότριτς δήλωσε ότι θα ήθελε το Ισραήλ να προσαρτήσει εδάφη:
«μέχρι τον ποταμό Λιτάνι στον Λίβανο».
Ο Λιτάνι δεν είναι μια τυχαία γεωγραφική αναφορά.
Είναι βαθιά συνδεδεμένος με την ιστορία της ισραηλινολιβανέζικης σύγκρουσης και βρίσκεται βόρεια των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων Ισραήλ–Λιβάνου.
Γιατί ο Λιτάνι είναι κόκκινη γραμμή
Η Απόφαση 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, που υιοθετήθηκε μετά τον πόλεμο του 2006, συνδέει την περιοχή μεταξύ της Blue Line και του ποταμού Λιτάνι με ειδικό καθεστώς ασφαλείας.
Η πρόταση Σμότριτς είναι διαφορετικής τάξης μεγέθους.
Δεν μιλά για προσωρινή στρατιωτική ζώνη ασφαλείας.
Μιλά για προσάρτηση.
Και αυτό θα σήμαινε διεκδίκηση μόνιμης ισραηλινής κυριαρχίας σε αναγνωρισμένο λιβανέζικο έδαφος.
«Ο εχθρός πρέπει να πληρώσει τίμημα»
Ο ίδιος εξήγησε και τη στρατηγική λογική που προτείνει.
Κατά τον Σμότριτς, εάν ένας πόλεμος τελειώσει ακριβώς στα σύνορα από τα οποία ξεκίνησε, ο αντίπαλος δεν έχει επαρκές αντικίνητρο για να επαναλάβει την επίθεση.
Η προσάρτηση εδαφών, σύμφωνα με τη δική του επιχειρηματολογία, θα αποτελούσε το τίμημα για την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και τον πολυμέτωπο πόλεμο που ακολούθησε.
Πρόκειται για πολιτική θέση του Σμότριτς – όχι για καθιερωμένο δόγμα της ισραηλινής κυβέρνησης.
Το διεθνές δίκαιο βάζει διαφορετική γραμμή
Εδώ όμως εμφανίζεται το μεγαλύτερο διεθνές εμπόδιο.
Ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών απαγορεύει τη χρήση βίας κατά της εδαφικής ακεραιότητας άλλου κράτους, ενώ η αρχή ότι έδαφος δεν αποκτάται νόμιμα μέσω πολέμου αποτελεί βασικό στοιχείο του μεταπολεμικού διεθνούς συστήματος.
Γι’ αυτό η προσάρτηση τμήματος του διεθνώς αναγνωρισμένου εδάφους του Λιβάνου θα προκαλούσε πολύ σοβαρό νομικό και διπλωματικό ζήτημα.
Αντίστοιχα, το καθεστώς της Δυτικής Όχθης και των ισραηλινών εποικισμών αποτελεί εδώ και δεκαετίες αντικείμενο διεθνών αποφάσεων και δικαστικών κρίσεων.
Η Βηρυτός ζητά ακριβώς το αντίθετο
Η χρονική στιγμή της δήλωσης είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική.
Μόλις την προηγούμενη εβδομάδα, ο πρωθυπουργός του Λιβάνου Ναουάφ Σαλάμ χρησιμοποίησε το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ για να ζητήσει πλήρη αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από το λιβανέζικο έδαφος μέχρι τα διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα.
Άρα οι δύο πλευρές περιγράφουν σήμερα δύο εντελώς αντίθετες κατευθύνσεις:
η Βηρυτός ζητά πλήρη αποχώρηση.
Ο Σμότριτς μιλά για προσάρτηση έως τον Λιτάνι.
Οι Παλαιστίνιοι: «Σχέδιο προσάρτησης και εκτοπισμού»
Η παλαιστινιακή πλευρά αντέδρασε έντονα.
Το παλαιστινιακό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε τις δηλώσεις πρόσκληση για περαιτέρω κλιμάκωση και υποστήριξε ότι αποκαλύπτουν σχέδια «προσάρτησης και εκτοπισμού».
Πρόκειται για την επίσημη παλαιστινιακή θέση.
Το υπουργείο προειδοποίησε επίσης ότι μια τέτοια πολιτική θα υπονόμευε περαιτέρω την προοπτική δημιουργίας ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους.
Το κρίσιμο: Ο Σμότριτς δεν είναι απλώς ένας βουλευτής
Και εδώ βρίσκεται η πολιτική σημασία του θέματος.
Ο Μπεζαλέλ Σμότριτς δεν είναι ένας περιθωριακός σχολιαστής της ισραηλινής πολιτικής.
Είναι υπουργός Οικονομικών, επικεφαλής του Θρησκευτικού Σιωνισμού και έχει αποκτήσει ουσιαστική επιρροή σε πολιτικές που αφορούν τους ισραηλινούς εποικισμούς και τη Δυτική Όχθη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες προτάσεις του αποτελούν πολιτική του Νετανιάχου.
Σημαίνει όμως ότι προέρχονται από πολιτικό που βρίσκεται μέσα στον κυβερνητικό μηχανισμό.
Και μπαίνει η προεκλογική διάσταση
Υπάρχει όμως και ένας δεύτερος παράγοντας.
Οι δηλώσεις γίνονται περίπου έναν μήνα πριν από τις ισραηλινές εκλογές.
Το κόμμα του Σμότριτς δίνει μάχη για την εκλογική του δύναμη στα δεξιά του Λικούντ και απέναντι στον Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ.
Στην ίδια συνέντευξη ο Σμότριτς μίλησε εκτενώς για τις εκλογές, για τις συμμαχίες της ισραηλινής δεξιάς και για το ενδεχόμενο απώλειας της εξουσίας από το σημερινό μπλοκ.
Άρα υπάρχει σαφές προεκλογικό πλαίσιο.
Αυτό όμως δεν αρκεί από μόνο του για να αποδείξει ότι οι δηλώσεις είναι απλώς ρητορική.
Η επόμενη ημέρα της Μέσης Ανατολής μπαίνει ήδη στην κάλπη
Η μεγάλη συζήτηση στο Ισραήλ δεν αφορά πλέον μόνο το πώς τελειώνουν οι σημερινοί πόλεμοι.
Αφορά ποιος θα είναι ο χάρτης όταν τελειώσουν.
Θα επιστρέψει ο ισραηλινός στρατός στα προηγούμενα όρια;
Θα παραμείνουν ζώνες ασφαλείας;
Θα υπάρξουν αποχωρήσεις μέσω συμφωνιών;
Ή θα επιχειρηθεί μόνιμη αλλαγή συνόρων;
Ο Σμότριτς έδωσε τη δική του απάντηση:
περισσότερος ισραηλινός έλεγχος και προσάρτηση εδαφών.
Άλλες ισραηλινές πολιτικές δυνάμεις, η Παλαιστινιακή Αρχή, ο Λίβανος και μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας υποστηρίζουν διαφορετικές κατευθύνσεις.
Από τη Γάζα στον Λιτάνι: Το σενάριο που αλλάζει ολόκληρο τον χάρτη
Γι’ αυτό οι δηλώσεις του Σμότριτς έχουν σημασία πέρα από την προεκλογική μάχη.
Για πρώτη φορά στο ίδιο πολιτικό αφήγημα συνδέονται τόσο καθαρά τρία διαφορετικά μέτωπα:
Δυτική Όχθη – Γάζα – νότιος Λίβανος.
Στη Δυτική Όχθη ζητά πόλεμο και διάλυση της Παλαιστινιακής Αρχής.
Στη Γάζα ζητά προσάρτηση έως την Yellow Line.
Στον Λίβανο ζητά προσάρτηση έως τον Λιτάνι.
Δεν πρόκειται σήμερα για ανακοινωμένο σχέδιο της κυβέρνησης του Ισραήλ.
Είναι όμως μια δημόσια πρόταση από έναν εν ενεργεία υπουργό για το πώς θεωρεί ότι πρέπει να διαμορφωθεί η περιοχή μετά τους πολέμους που ακολούθησαν την 7η Οκτωβρίου.
Και αυτό μετατρέπει την επόμενη ισραηλινή κάλπη και σε σύγκρουση για κάτι πολύ μεγαλύτερο από το ποιος θα κυβερνήσει: για το ποια στρατηγική θα ακολουθήσει το Ισραήλ απέναντι στη Δυτική Όχθη, τη Γάζα και τον Λίβανο την επόμενη ημέρα.
Πηγή: pagenews.gr