Δυτική Όχθη: 12 χώρες χτυπούν το εμπόριο των εποικισμών – Οργή Ισραήλ, προειδοποίηση ΗΠΑ

Βρετανία, Γαλλία και Καναδάς ηγούνται της νέας πίεσης προς το Ισραήλ, με το E1 και τη βία των εποίκων στο επίκεντρο. Η κίνηση ανοίγει όμως και μια σοβαρή ρωγμή στον δυτικό άξονα, καθώς η Ουάσιγκτον προειδοποιεί το Λονδίνο ότι θα απαντήσει.

Ένα νέο, σαφώς πιο επικίνδυνο διπλωματικό μέτωπο ανοίγει ανάμεσα στο Ισραήλ και σημαντικούς δυτικούς συμμάχους του, αυτή τη φορά με επίκεντρο όχι τη Γάζα αλλά τη Δυτική Όχθη.

Δώδεκα χώρες —Βρετανία, Γαλλία, Καναδάς, Δανία, Φινλανδία, Ισλανδία, Ιρλανδία, Νορβηγία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ισπανία και Σουηδία— ανακοίνωσαν κοινή πρωτοβουλία για περιορισμούς στο εμπόριο αγαθών με ισραηλινούς εποικισμούς στη Δυτική Όχθη, επικαλούμενες την επιτάχυνση της εποικιστικής δραστηριότητας και την έξαρση της βίας από εξτρεμιστές εποίκους.

Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική λεπτομέρεια: η επίσημη κοινή ανακοίνωση δεν σημαίνει ότι και οι 12 χώρες έχουν ήδη θεσπίσει πανομοιότυπη καθολική απαγόρευση. Δηλώνουν ότι θα εισαγάγουν εθνικούς περιορισμούς, θα υποστηρίξουν ευρωπαϊκά μέτρα ή εξετάζουν αντίστοιχες ενέργειες σύμφωνα με τις εθνικές τους διαδικασίες. Βρετανία, Γαλλία και Καναδάς δεσμεύονται ειδικότερα να προχωρήσουν σε εθνικά μέτρα απαγόρευσης του εμπορίου αγαθών από τους εποικισμούς.

Και αυτή η διάκριση είναι κρίσιμη: οι κυρώσεις αφορούν τους εποικισμούς, όχι συνολικό εμπορικό εμπάργκο κατά του Ισραήλ.

Από τη διπλωματική καταδίκη στην οικονομική πίεση

Η αλλαγή είναι ουσιαστική.

Επί χρόνια, μεγάλο μέρος της Ευρώπης καταδίκαζε πολιτικά την επέκταση των ισραηλινών εποικισμών. Τώρα, μια ομάδα κρατών επιχειρεί να μετατρέψει αυτή τη θέση σε οικονομικό κόστος.

Στην κοινή ανακοίνωση της 8ης Σεπτεμβρίου, οι υπουργοί Εξωτερικών υποστηρίζουν ότι οι ενέργειες της ισραηλινής κυβέρνησης υπονομεύουν τη δυνατότητα λύσης δύο κρατών και αναφέρονται ειδικά στην απόφαση δημοσίευσης διαγωνισμών για το σχέδιο E1.

Το Παρίσι είχε ήδη προειδοποιήσει τις προηγούμενες ημέρες ότι παρακολουθεί με μεγάλη ανησυχία τόσο την επέκταση των εποικισμών όσο και την αύξηση της βίας στη Δυτική Όχθη.

Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό χρησιμοποίησε ακόμη πιο δραματική γλώσσα, υποστηρίζοντας ότι η Δυτική Όχθη βρίσκεται «στο χείλος της έκρηξης» και ότι η κατάσταση απειλεί τόσο την αξιοπρέπεια των Παλαιστινίων όσο και την ασφάλεια του ίδιου του Ισραήλ.

Το E1 είναι η πραγματική «κόκκινη γραμμή»

Πίσω από τη νέα κίνηση βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό το E1.

Το σχέδιο αφορά μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περιοχή ανατολικά της Ιερουσαλήμ, ανάμεσα στην πόλη και τον μεγάλο εποικισμό Ma’ale Adumim.

Οι επικριτές του υποστηρίζουν ότι η ανάπτυξή του θα δυσχεράνει σοβαρά την εδαφική συνέχεια ενός μελλοντικού παλαιστινιακού κράτους.

Ήδη στις 20 Αυγούστου, ένα πολύ ευρύτερο σχήμα χωρών —στο οποίο συμμετείχε και η Ελλάδα— είχε χαρακτηρίσει απαράδεκτη την απόφαση για δημοσίευση κατασκευαστικών διαγωνισμών στο E1, προειδοποιώντας ότι το project δημιουργεί ουσιαστικά μια «σφήνα» μέσα στη Δυτική Όχθη και υπονομεύει τη λύση των δύο κρατών.

Τώρα ένα μικρότερο group περνά από την προειδοποίηση στην εμπορική πίεση.

Αυτό είναι το πραγματικό qualitative shift.

Βρετανία και Γαλλία παίρνουν το τιμόνι

Σύμφωνα με ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές που επικαλείται το Al-Monitor, η πρωτοβουλία ξεκίνησε ουσιαστικά από Λονδίνο και Παρίσι.

Μάλιστα, οι δύο πλευρές φέρονται να συζήτησαν αν έπρεπε να περιμένουν μέχρι τις ισραηλινές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου ώστε να μην παρέμβουν εμμέσως στο εσωτερικό πολιτικό κλίμα.

Τελικά επέλεξαν να κινηθούν τώρα.

Και αυτό από μόνο του αποτελεί μήνυμα προς την κυβέρνηση Νετανιάχου: οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία θεωρούν πλέον ότι το κόστος της αναμονής στη Δυτική Όχθη είναι μεγαλύτερο από τον κίνδυνο μιας νέας διπλωματικής σύγκρουσης με το Ισραήλ.

Το Ισραήλ περνά στα αντίποινα

Η ισραηλινή αντίδραση ήταν άμεση και ιδιαίτερα σκληρή απέναντι στη Βρετανία.

Σύμφωνα με το Al-Monitor, ο υπουργός Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ ανακοίνωσε σειρά αντιποίνων, μεταξύ των οποίων κλείσιμο του βρετανικού προξενείου στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, απομάκρυνση βρετανικών στρατιωτικών εκπροσώπων από το Civil-Military Coordination Center στο Kiryat Gat, τερματισμό βρετανικού προγράμματος εκπαίδευσης δυνάμεων ασφαλείας της Παλαιστινιακής Αρχής και απαγορεύσεις εισόδου για Βρετανούς αξιωματούχους και άλλους πολίτες.

Ο Ισραηλινός πρόεδρος Ισαάκ Χέρτσογκ χαρακτήρισε τις κυρώσεις σοβαρό λάθος κρίσης, επιμένοντας ότι η λύση βρίσκεται στον διάλογο και όχι στις κυρώσεις.

Η αντιπαράθεση επομένως παύει να είναι συμβολική.

Μπαίνει πλέον σε μια λογική μέτρο–αντίμετρο, με πιθανότητα περαιτέρω διπλωματικής κλιμάκωσης.

Και η Ουάσιγκτον μπαίνει στη σύγκρουση

Το ακόμη μεγαλύτερο γεωπολιτικό στοιχείο είναι η αμερικανική αντίδραση.

Ο Αμερικανός πρέσβης στο Ισραήλ Μάικ Χάκαμπι προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ θα απαντήσουν στη βρετανική κίνηση, κατηγορώντας την κυβέρνηση του Λονδίνου για διακριτική μεταχείριση εις βάρος του Ισραήλ.

Αυτό αλλάζει το επίπεδο της υπόθεσης.

Δεν έχουμε πλέον μόνο:

Ισραήλ εναντίον ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.

Αρχίζει να διαμορφώνεται και μια διατλαντική διαφωνία για το πώς πρέπει να ασκηθεί πίεση στην κυβέρνηση Νετανιάχου.

Η Ευρώπη δεν είναι βεβαίως ενιαία. Το γεγονός ότι 12 χώρες υπογράφουν την πρωτοβουλία δεν σημαίνει κοινό ευρωπαϊκό εμπάργκο, ενώ σημαντικά κράτη-μέλη απουσιάζουν από τη συγκεκριμένη ομάδα.

Ακριβώς γι’ αυτό το επόμενο ερώτημα είναι εάν η κίνηση θα παραμείνει μια «coalition of the willing» ή θα μετατραπεί σε ευρύτερη πολιτική της ΕΕ.

Η βία στη Δυτική Όχθη επιταχύνει τις εξελίξεις

Η ανακοίνωση ήρθε μετά από νέα έξαρση της βίας.

Το Al-Monitor αναφέρει ότι την Κυριακή Ισραηλινοί έποικοι εισέβαλαν στο παλαιστινιακό χωριό Jajja κοντά στην Καλκίλια, με το παλαιστινιακό υπουργείο Υγείας να αναφέρει έναν 20χρονο νεκρό και δύο τραυματίες.

Την επόμενη ημέρα, Παλαιστίνιος επιτέθηκε με μαχαίρι σε Ισραηλινό έποικο κοντά στο Qusra. Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι εντόπισε και σκότωσε αργότερα τον δράστη, αναφέροντας ότι επιχείρησε να επιτεθεί και σε στρατιώτες.

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου διέταξε παράλληλα την απομάκρυνση μη εξουσιοδοτημένων φυλακίων εποίκων σε τμήματα της Area B — μια ασυνήθιστη κίνηση για την κυβέρνησή του — χωρίς όμως να ανακοινωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.

Η κίνηση δεν ήταν αρκετή για να αποτρέψει τις δυτικές αποφάσεις.

Το πραγματικό διακύβευμα είναι μεγαλύτερο από το εμπόριο

Σε καθαρά εμπορικούς όρους, η απαγόρευση προϊόντων από τους εποικισμούς δεν ισοδυναμεί με οικονομικό αποκλεισμό του Ισραήλ.

Η πολιτική της σημασία όμως είναι πολύ μεγαλύτερη.

Για πρώτη φορά δημιουργείται πιο καθαρά η λογική ότι η διαφοροποίηση ανάμεσα στο Ισραήλ εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων ορίων του και στους εποικισμούς στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη μπορεί να μεταφραστεί όχι μόνο σε διπλωματική γλώσσα ή επισήμανση προϊόντων, αλλά σε πραγματικούς εμπορικούς περιορισμούς.

Και εκεί βρίσκεται το προηγούμενο που ανησυχεί περισσότερο την ισραηλινή κυβέρνηση.

Εάν περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη ακολουθήσουν, η πίεση μπορεί να περάσει σταδιακά από προϊόντα σε επενδύσεις, χρηματοδότηση, εταιρικές σχέσεις και επιχειρηματικές δραστηριότητες που συνδέονται με τους εποικισμούς.

Δεν έχει συμβεί ακόμη. Αλλά η κατεύθυνση της πολιτικής πίεσης γίνεται σαφέστερη.

Η Δυτική Όχθη γίνεται το επόμενο μεγάλο μέτωπο

Η νέα κρίση αποκαλύπτει μια βαθύτερη μετατόπιση.

Η διεθνής αντιπαράθεση για το παλαιστινιακό δεν περιστρέφεται πλέον αποκλειστικά γύρω από τη Γάζα. Η Δυτική Όχθη μετατρέπεται σε δεύτερο κεντρικό μέτωπο της σχέσης Ισραήλ–Δύσης.

Και το E1 είναι πιθανό να αποτελέσει το σημείο καμπής.

Εάν η ισραηλινή κυβέρνηση συνεχίσει το project και την επέκταση των εποικισμών, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που σήμερα περιορίζουν το εμπόριο μπορεί να δεχθούν πίεση για πολύ ευρύτερα μέτρα.

Εάν, αντίθετα, το Ισραήλ απαντήσει με νέα διπλωματικά αντίποινα, η κρίση μπορεί να περάσει από τη Δυτική Όχθη στις ίδιες τις σχέσεις του με παραδοσιακούς δυτικούς συμμάχους.

Το πραγματικό νέο της 8ης Σεπτεμβρίου, επομένως, δεν είναι μόνο ότι 12 χώρες βάζουν τους εποικισμούς στο οικονομικό τους στόχαστρο. Είναι ότι ένα κομμάτι της Δύσης αρχίζει να χρησιμοποιεί το εμπόριο ως μοχλό πίεσης στο παλαιστινιακό — την ώρα που οι ΗΠΑ του Τραμπ κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Πηγή: pagenews.gr