28.09.2026 | 13:00
Υπάρχουν δημοσκοπικές απώλειες που αποτελούν φυσιολογική διακύμανση. Και υπάρχουν μεταβολές που αλλάζουν την πολιτική συζήτηση γύρω από ένα κόμμα.
Η περίπτωση της Μαρίας Καρυστιανού πλησιάζει περισσότερο στη δεύτερη κατηγορία.
Στην πρώτη μέτρηση της Metron Analysis μετά την εμφάνιση της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία», το νέο κόμμα είχε καταγραφεί στο 10,4% στην εκτίμηση ψήφου. Τον Ιούλιο βρισκόταν στο 7,5%. Στις 24 Σεπτεμβρίου καταγράφηκε στο 4,4%.
Από το 10,4 στο 4,4 σημαίνει απώλεια 6 ποσοστιαίων μονάδων ή περίπου 58% της αρχικής καταγεγραμμένης δύναμης στη συγκεκριμένη σειρά μετρήσεων.
Αυτό είναι το πρώτο μεγάλο πολιτικό δεδομένο.
Το δεύτερο είναι ακόμη σημαντικότερο: η πτώση δεν εμφανίζεται μόνο σε μία εταιρεία.
Οι τελευταίες διαθέσιμες μετρήσεις δεν δίνουν ακριβώς το ίδιο ποσοστό — ούτε θα μπορούσαν, λόγω διαφορετικών μεθοδολογιών και χρόνων πεδίου.
Δείχνουν όμως όλες μια πολύ διαφορετική εικόνα από εκείνη της έναρξης του καλοκαιριού.
Η Alco στις 21 Σεπτεμβρίου κατέγραψε την Ελπίδα στο 3,1% στην πρόθεση ψήφου επί των εγκύρων, έναντι 7,8% τον Ιούνιο.
Η Opinion Poll στις 16 Σεπτεμβρίου την τοποθέτησε στο 4,8% στην εκτίμηση ψήφου.
Η Palmos Analysis έδωσε 5,2%.
Και η τελευταία Metron Analysis κατέγραψε 4,4% στην εκτίμηση ψήφου.
Δεν πρέπει να συγκρίνουμε μηχανικά πρόθεση ψήφου με εκτίμηση ψήφου. Αυτό θα ήταν στατιστικά λανθασμένο.
Μπορούμε όμως να πούμε κάτι ασφαλέστερο:
διαφορετικές εταιρείες και διαφορετικές μεθοδολογίες συγκλίνουν πλέον σε μια Ελπίδα χαμηλών μονοψήφιων ποσοστών.
Και αυτό είναι πολύ διαφορετικό πολιτικό περιβάλλον από εκείνο του Ιουνίου.
Η καθαρότερη σύγκριση είναι η εσωτερική σύγκριση της ίδιας εταιρείας.
Metron Analysis
Ιούνιος: 10,4% Ιούλιος: 7,5% Σεπτέμβριος: 4,4%
Άρα:
10,4 → 7,5 → 4,4
Από τον Ιούνιο μέχρι τον Σεπτέμβριο η σχετική υποχώρηση είναι περίπου 57,7%.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η μεταβολή στην Alco: από 7,8% τον Ιούνιο σε 3,1% τον Σεπτέμβριο στην ίδια κατηγορία μέτρησης, δηλαδή σχετική υποχώρηση περίπου 60%.
Αυτό δεν αποδεικνύει τι προκάλεσε την πτώση.
Αποδεικνύει όμως ότι η αρχική εκλογική έκρηξη δεν έχει μέχρι στιγμής παγιωθεί.
Και εδώ βρίσκεται ίσως η πιο ενδιαφέρουσα πλευρά της ιστορίας.
Τον Ιούνιο η Καρυστιανού δεν είχε δημιουργήσει απλώς άλλο ένα μικρό κόμμα.
Είχε καταφέρει κάτι πολύ δυσκολότερο: να δημιουργήσει έναν πολυσυλλεκτικό χώρο διαμαρτυρίας που περνούσε πάνω από τις παραδοσιακές ιδεολογικές γραμμές.
Η Metron Analysis είχε καταγράψει τότε ότι από όσους επέλεγαν την «Ελπίδα για τη Δημοκρατία»:
Αυτό ήταν το πραγματικό πολιτικό κεφάλαιο της Καρυστιανού.
Όχι απλώς το 10%.
Το γεγονός ότι το 10% ερχόταν από παντού.
Η σύγκριση με τον Αλέξη Τσίπρα είναι αποκαλυπτική.
Στην ίδια ανάλυση της Metron, περίπου 50,5% της δύναμης της ΕΛ.ΑΣ. του Τσίπρα προερχόταν από την εκλογική βάση του ΣΥΡΙΖΑ του 2023.
Ο Τσίπρας, δηλαδή, εμφανιζόταν πρωτίστως να ανασυνθέτει έναν υπάρχοντα πολιτικό χώρο.
Η Καρυστιανού εμφάνιζε ένα διαφορετικό φαινόμενο: διαπερνούσε τα κομματικά σύνορα.
Έμπαινε σε δεξαμενές της ΝΔ, της Αριστεράς, της αντισυστημικής Δεξιάς αλλά και της αποχής.
Γι’ αυτό και η σημερινή κάμψη έχει μεγαλύτερη πολιτική σημασία από μια απλή απώλεια έξι μονάδων.
Το ερώτημα είναι αν χάνεται αυτή ακριβώς η ιδιότητα.
Ένα πρόσωπο που αποκτά πολιτικό κεφάλαιο μέσα από ένα μεγάλο κοινωνικό γεγονός μπορεί να ενώσει ανθρώπους με εντελώς διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες.
Ένα κόμμα όμως είναι υποχρεωμένο κάποια στιγμή να απαντήσει σε ερωτήματα.
Οικονομία. Εξωτερική πολιτική. Δικαιώματα. Υγεία. Μεταναστευτικό. Ευρώπη. Θεσμοί.
Και κάθε απάντηση αρχίζει αναπόφευκτα να τοποθετεί ένα κόμμα στον πολιτικό χάρτη.
Αυτό μπορεί να αποτελεί μέρος της εξήγησης για τη δυσκολία διατήρησης μιας τόσο ετερόκλητης αρχικής εκλογικής συμμαχίας. Δεν μπορεί όμως να αποδειχθεί από τις δημοσκοπήσεις ως αιτία της πτώσης.
Το τελευταίο επεισόδιο δημιούργησε μια εντελώς διαφορετική συζήτηση γύρω από την πρόεδρο της Ελπίδας.
Στην προσωπική ιστοσελίδα της Μαρίας Καρυστιανού έχουν εντοπιστεί αναφορές σε «κβαντική ιατρική», βιοσυντονισμό και ολιστικές θεραπευτικές προσεγγίσεις.
Τα Ellinika Hoaxes αμφισβήτησαν συγκεκριμένους σχετικούς ισχυρισμούς, χαρακτηρίζοντας παραπλανητική τη σύνδεση πραγματικών εφαρμογών της κβαντικής φυσικής στην ιατρική με πρακτικές όπως ο βιοσυντονισμός, για τις οποίες επισημαίνουν έλλειψη αντίστοιχης επιστημονικής τεκμηρίωσης.
Η Καρυστιανού έχει από την πλευρά της υπερασπιστεί τις σχετικές αναφορές της.
Το σημαντικό για την πολιτική ανάλυση δεν είναι να αποδώσουμε αυθαίρετα στην υπόθεση αυτή δημοσκοπικές απώλειες.
Είναι ότι ένα κόμμα που ξεκίνησε με ατζέντα Τέμπη – θεσμοί – δικαιοσύνη – λογοδοσία βρέθηκε μέσα σε λίγους μήνες να συζητείται δημόσια και για εντελώς διαφορετικά ζητήματα.
Και στην πολιτική, η ατζέντα πάνω στην οποία συζητείται ένας νέος αρχηγός έχει σημασία σχεδόν όσο και το ποσοστό του.
Υπάρχει και μια αριθμητική πραγματικότητα που αλλάζει εντελώς το πολιτικό παιχνίδι.
Στο 10%, η συζήτηση είναι:
«Πόσο ψηλά μπορεί να φτάσει;»
Στο 4%-5%, η συζήτηση γίνεται:
«Μπορεί να σταθεροποιηθεί;»
Και όταν μία μέτρηση φτάνει στο 3,1%, αναπόφευκτα εμφανίζεται και τρίτο ερώτημα:
«Πόσο ασφαλής είναι η κοινοβουλευτική παρουσία;»
Δεν μπορεί σήμερα να απαντηθεί.
Οι δημοσκοπήσεις δεν είναι εκλογικό αποτέλεσμα, υπάρχει σημαντικός χρόνος μέχρι τις κάλπες και οι διαφορές μεταξύ των εταιρειών είναι ουσιαστικές.
Το μόνο ασφαλές συμπέρασμα είναι ότι η «Ελπίδα» βρίσκεται πλέον πολύ πιο κοντά στη ζώνη του κοινοβουλευτικού ορίου απ’ ό,τι βρισκόταν όταν μετρήθηκε σε διψήφιο ποσοστό.
Εδώ χρειάζεται προσοχή.
Δεν προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία ότι οι χαμένες μονάδες της Καρυστιανού μεταφέρονται αυτούσιες σε ένα συγκεκριμένο κόμμα.
Αλλά η σημερινή φωτογραφία του συστήματος είναι διαφορετική από εκείνη των αρχών του καλοκαιριού.
Στην τελευταία Metron η ΝΔ καταγράφεται στο 30,2%, η ΕΛ.ΑΣ. στο 15,8%, το ΠΑΣΟΚ στο 12,6% και η Ελπίδα στο 4,4%.
Στην Opinion Poll της 16ης Σεπτεμβρίου, η σειρά ήταν επίσης ΝΔ πρώτη, ΕΛ.ΑΣ. δεύτερη και ΠΑΣΟΚ τρίτο, με την Ελπίδα στο 4,8% της εκτίμησης ψήφου.
Η μεγάλη μάχη για τον δεύτερο πόλο επομένως διεξάγεται σήμερα κυρίως ανάμεσα στον χώρο του Τσίπρα και στο ΠΑΣΟΚ, ενώ η Καρυστιανού έχει υποχωρήσει από τη θέση στην οποία απειλούσε να ανατρέψει πολύ περισσότερες ισορροπίες.
Κι εδώ βρίσκεται η ουσία.
Ένα κόμμα μπορεί να πέσει από το 10% στο 4% και να ξανανεβεί. Η ελληνική πολιτική έχει προσφέρει αρκετές ανατροπές ώστε καμία ευθεία δημοσκοπική προβολή να μην θεωρείται ασφαλής πρόβλεψη.
Για την Καρυστιανού, όμως, το δυσκολότερο ερώτημα δεν είναι εάν μπορεί να ανακτήσει δύο ή τρεις μονάδες.
Είναι εάν μπορεί να ξαναδημιουργήσει εκείνη την εξαιρετικά ετερόκλητη πολιτική συμμαχία που είχε εμφανιστεί στην αρχή.
Γιατί τότε το πολιτικό της μήνυμα μπορούσε να λειτουργεί πριν από τις ιδεολογικές διαχωριστικές γραμμές.
Τώρα χρειάζεται να λειτουργήσει μέσα σε αυτές.
Και αυτή είναι ίσως η πιο δύσκολη μετάβαση για κάθε νέο πολιτικό εγχείρημα:
Η πρώτη φάση έφερε στην Καρυστιανού διψήφια δημοσκοπική εκκίνηση.
Η δεύτερη είναι αυτή που δοκιμάζεται τώρα.
Πηγή: pagenews.gr