Μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες το μεγάλο ερώτημα στις αγορές συναλλάγματος ήταν εάν το ευρώ θα φτάσει τα $1,20.
Τώρα το ερώτημα έχει αντιστραφεί.
Μπορεί να κρατήσει τα $1,14 ή ανοίγει ο δρόμος προς τα $1,12;
Το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα έχει χάσει περίπου 2% μέσα στον μήνα, καθώς τρεις διαφορετικές πιέσεις αρχίζουν να συναντώνται:
η ενεργειακή κρίση,
η πολιτική αβεβαιότητα σε Γερμανία και Γαλλία,
και η επιστροφή της έντασης στις ευρωπαϊκές αγορές ομολόγων.
Πίσω όμως από όλες βρίσκεται ένας παλιός ευρωπαϊκός φόβος.
Η ενέργεια.
Το ευρώ ξαναβρίσκει μπροστά του το αδύναμο σημείο της Ευρώπης
Το ισχυρό ράλι του ευρώ είχε στηριχθεί σε δύο βασικές προσδοκίες.
Η ευρωπαϊκή οικονομία αποδεικνυόταν ανθεκτικότερη από όσο φοβόταν η αγορά.
Και η ΕΚΤ φαινόταν πιθανό να διατηρήσει πιο αυστηρή νομισματική πολιτική.
Το ενεργειακό σοκ όμως αλλάζει την εξίσωση.
Η κρίση στη Μέση Ανατολή και οι διαταραχές στις ροές LNG μέσω του Ορμούζ έχουν ωθήσει τις ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου πάνω από τα €80 ανά MWh, σε επίπεδα που η Ευρώπη είχε να δει από τα τέλη του 2022.
Και η αγορά δεν περιμένει απαραίτητα γρήγορη επιστροφή στην κανονικότητα.
Το δύσκολο σενάριο: Αέριο €85–€100/MWh
Ο Kaspar Hense της RBC BlueBay Asset Management επισημαίνει ότι οι προβλέψεις των commodity analysts συγκλίνουν σε τιμές ευρωπαϊκού φυσικού αερίου περίπου €85–€100/MWh.
Εάν αυτές οι τιμές διατηρηθούν, η πίεση δεν θα περιοριστεί στους λογαριασμούς ενέργειας.
Θα περάσει:
στη βιομηχανία,
στο κόστος παραγωγής,
στις μεταφορές,
στο διαθέσιμο εισόδημα,
και τελικά στην ανάπτυξη.
Και σύμφωνα με τον Hense, ένα τέτοιο περιβάλλον θα μπορούσε να οδηγήσει το ευρώ προς τα $1,12.
Γιατί το ακριβό αέριο χτυπά διπλά το ευρώ
Το πρόβλημα για την Ευρώπη είναι ότι ένα ενεργειακό σοκ δημιουργεί δύο αντίθετες πιέσεις ταυτόχρονα.
Από τη μία πλευρά:
υψηλότερος πληθωρισμός.
Από την άλλη:
χαμηλότερη ανάπτυξη.
Αυτό είναι ίσως το δυσκολότερο περιβάλλον για την ΕΚΤ.
Εάν μειώσει την πίεση στα επιτόκια, κινδυνεύει να αφήσει τον εισαγόμενο ενεργειακό πληθωρισμό να περάσει βαθύτερα στην οικονομία.
Εάν διατηρήσει αυστηρή νομισματική πολιτική, αυξάνει το κόστος χρηματοδότησης ακριβώς τη στιγμή που επιχειρήσεις και νοικοκυριά δέχονται νέο ενεργειακό πλήγμα.
Και μετά υπάρχει το πετρέλαιο
Το φυσικό αέριο δεν είναι η μοναδική απειλή.
Ο Francesco Pesole της ING θεωρεί ότι ένα Brent κοντά στα $115 το βαρέλι θα μπορούσε να αυξήσει αισθητά την πίεση στο ευρώ.
Για την Ευρώπη, πετρέλαιο και φυσικό αέριο λειτουργούν σαν διπλό tax shock.
Η περιοχή εξακολουθεί να εισάγει μεγάλο μέρος της ενέργειας που καταναλώνει.
Άρα όταν ανεβαίνουν οι διεθνείς τιμές, περισσότερο ευρωπαϊκό εισόδημα κατευθύνεται προς το εξωτερικό.
Αυτό επιβαρύνει το εμπορικό ισοζύγιο και συμπιέζει τα πραγματικά εισοδήματα.
Και οι αγορές συναλλάγματος γνωρίζουν καλά αυτή την ευρωπαϊκή ευπάθεια.
Το Ορμούζ γίνεται ξανά ευρωπαϊκό πρόβλημα
Η γεωγραφία εξηγεί μεγάλο μέρος της πίεσης.
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ δεν είναι μόνο ζήτημα του Κόλπου.
Μέσω της διαδρομής περνά σημαντικό μέρος των παγκόσμιων ενεργειακών εξαγωγών.
Η Ευρώπη κατάφερε μετά τη ρωσική ενεργειακή κρίση να μειώσει δραστικά την εξάρτησή της από το ρωσικό pipeline gas.
Όμως μέρος της λύσης ήταν η μεγαλύτερη εξάρτηση από το διεθνές LNG.
Αυτό διαφοροποίησε τους προμηθευτές.
Δεν εξαφάνισε όμως τον γεωπολιτικό κίνδυνο.
Η εξάρτηση άλλαξε μορφή: από τους αγωγούς στις θαλάσσιες οδούς.
Από τη Ρωσία στο Ορμούζ
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο γεωοικονομικό μάθημα της νέας κρίσης.
Το 2022 ο ευρωπαϊκός ενεργειακός κίνδυνος είχε όνομα:
Ρωσία.
Το 2026 έχει περισσότερο γεωγραφικό χαρακτήρα.
Ορμούζ.
Ερυθρά Θάλασσα.
Bab el-Mandeb.
LNG terminals.
Διεθνής ναυτιλία.
Ασφάλιστρα πλοίων.
Η Ευρώπη έχει διαφοροποιήσει την προμήθειά της, αλλά εξακολουθεί να χρειάζεται ασφαλείς θαλάσσιες διαδρομές για να λειτουργήσει το νέο ενεργειακό της μοντέλο.
Το δεύτερο μέτωπο του ευρώ βρίσκεται στο Παρίσι
Η ενέργεια δεν είναι η μόνη πίεση.
Στη Γαλλία, η πολιτική αβεβαιότητα και το υψηλό δημόσιο χρέος έχουν επιστρέψει στο επίκεντρο της αγοράς.
Η διαφορά απόδοσης μεταξύ των γαλλικών 10ετών ομολόγων και των γερμανικών Bunds έχει κινηθεί πάνω από τις 110 μονάδες βάσης.
Το spread αυτό έχει πλέον σημασία πολύ πέρα από την αγορά ομολόγων.
Η Bank of America υπολογίζει ότι κάθε επιπλέον διεύρυνση κατά 10 μονάδες βάσης θα μπορούσε να συνδέεται με περίπου 0,4% υποχώρηση του ευρώ έναντι του δολαρίου.
Δεν πρόκειται για μηχανικό κανόνα.
Είναι όμως ένας χρήσιμος δείκτης του πόσο στενά συνδέουν πλέον οι αγορές τον γαλλικό πολιτικό και δημοσιονομικό κίνδυνο με το ίδιο το ευρώ.
Γερμανία: Η πολιτική επιστρέφει στην οικονομία
Και η Γερμανία προσθέτει ένα δεύτερο πολιτικό μέτωπο.
Ο Friedrich Merz βρίσκεται αντιμέτωπος με μεγαλύτερη πολιτική πίεση μετά τις πρόσφατες εκλογικές επιδόσεις της AfD σε κρατιδιακές αναμετρήσεις.
Για τις αγορές το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι απλώς η εκλογική αριθμητική.
Είναι εάν η πολιτική πίεση περιορίσει την ικανότητα της κυβέρνησης να εφαρμόσει:
δημοσιονομικές αλλαγές,
επενδύσεις,
μεταρρυθμίσεις,
και την ευρύτερη οικονομική ατζέντα που υποτίθεται ότι θα βοηθούσε τη γερμανική οικονομία να επιστρέψει σε ισχυρότερη ανάπτυξη.
Η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης παραμένει επίσης ιδιαίτερα ευαίσθητη στο κόστος ενέργειας λόγω της βιομηχανικής της βάσης.
Γαλλικό spread + ακριβή ενέργεια = δύσκολο cocktail
Αυτό είναι που αρχίζει να ανησυχεί περισσότερο τις αγορές.
Ένα ενεργειακό σοκ από μόνο του είναι διαχειρίσιμο.
Μια πολιτική κρίση από μόνη της επίσης μπορεί να απορροφηθεί.
Όταν όμως συνδυάζονται:
ακριβό φυσικό αέριο, ακριβό πετρέλαιο, δημοσιονομική πίεση στη Γαλλία και πολιτική αβεβαιότητα στη Γερμανία, τότε η αγορά αρχίζει να απαιτεί μεγαλύτερο risk premium για την Ευρώπη.
Και ένα μέρος αυτού του premium περνά στο ευρώ.
Η αγορά options αρχίζει ήδη να φοβάται
Η μεταβολή δεν φαίνεται μόνο στην spot τιμή του ευρώ.
Φαίνεται και στα options.
Τα τρίμηνα risk reversals — ένας δείκτης της σχετικής ζήτησης για προστασία έναντι ανόδου ή πτώσης ενός νομίσματος — κατέγραψαν τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία επιδείνωση από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν.
Με απλά λόγια:
οι επενδυτές πληρώνουν περισσότερο για προστασία απέναντι σε περαιτέρω πτώση του ευρώ.
Δεν σημαίνει ότι η αγορά έχει αποφασίσει πως το ευρώ θα καταρρεύσει.
Σημαίνει ότι ο κίνδυνος μιας μεγαλύτερης πτώσης κοστολογείται πλέον σοβαρότερα.
Αλλά το ευρώ έχει ακόμη μία μεγάλη ασπίδα: την ΕΚΤ
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά της ιστορίας.
Οι αγορές εξακολουθούν να τιμολογούν τουλάχιστον ακόμη μία αύξηση επιτοκίων στην Ευρωζώνη μέσα στη χρονιά.
Και όσο η ΕΚΤ παραμένει hawkish, το ευρώ διατηρεί μια σημαντική γραμμή άμυνας.
Ο Francesco Pesole της ING το συνοψίζει:
«Εάν οι κεντρικές τράπεζες παραμείνουν hawkish, δεν θα πρέπει να υπάρξει απότομη υποτίμηση του ευρώ».
Η ING εξακολουθεί να βλέπει το ευρώ περίπου στα $1,16 στο τέλος του έτους.
Η Rabobank είναι περισσότερο επιφυλακτική, με την Jane Foley να επανεξετάζει αντίστοιχη βραχυπρόθεσμη πρόβλεψη.
$1,12 ή επιστροφή στο $1,16;
Έτσι δημιουργείται μια σχετικά καθαρή ζώνη μάχης για το κοινό νόμισμα.
Το bearish σενάριο
Εάν:
το αέριο παραμείνει στα €85–€100/MWh,
το Brent κινηθεί προς τα $115,
τα γαλλικά spreads συνεχίσουν να ανοίγουν,
και το δολάριο παραμείνει ισχυρό,
τότε η περιοχή των $1,12 αποκτά μεγαλύτερη σημασία.
Το πιο ανθεκτικό σενάριο
Εάν:
η ενεργειακή ένταση υποχωρήσει,
η ευρωπαϊκή οικονομία διατηρήσει την ανθεκτικότητά της,
και η ΕΚΤ παραμείνει αυστηρή,
τότε η περιοχή των $1,16 παραμένει μέσα στο παιχνίδι.
Το $1,20, όμως, που πριν λίγες εβδομάδες φαινόταν πολύ πιο κοντά, χρειάζεται πλέον σαφώς ευνοϊκότερο ενεργειακό περιβάλλον.
Το ευρώ γίνεται ξανά ενεργειακό νόμισμα
Αυτό είναι το βαθύτερο ζήτημα.
Η Ευρώπη προσπάθησε μετά το 2022 να μειώσει τη σύνδεση μεταξύ γεωπολιτικής και οικονομικής της ασφάλειας.
Γέμισε αποθήκες.
Έχτισε LNG terminals.
Διαφοροποίησε προμηθευτές.
Μείωσε την εξάρτηση από τη Ρωσία.
Επένδυσε περισσότερο στις ΑΠΕ.
Όμως δεν έγινε ενεργειακά αυτάρκης.
Και τώρα μια κρίση χιλιάδες χιλιόμετρα από τις Βρυξέλλες περνά μέσα από:
το Ορμούζ,
τις τιμές LNG,
το TTF,
τον ευρωπαϊκό πληθωρισμό,
την ΕΚΤ,
και τελικά την ισοτιμία EUR/USD.
Αυτό είναι το νέο γεωοικονομικό vulnerability της Ευρώπης.
Το πραγματικό stress test έρχεται τον χειμώνα
Η Jane Foley της Rabobank θέτει ίσως το σωστότερο ερώτημα:
«Πόσο μπορεί να διαρκέσει αυτή η ανθεκτικότητα της ανάπτυξης;»
Γιατί το πραγματικό stress test δεν είναι η σημερινή τιμή του ευρώ.
Είναι ο χειμώνας.
Εάν η Ευρώπη περάσει τους επόμενους μήνες με φυσικό αέριο κοντά στα €100/MWh χωρίς σημαντική επιβράδυνση, το αφήγημα της οικονομικής ανθεκτικότητας θα ενισχυθεί.
Εάν όμως η ενέργεια αρχίσει να χτυπά βιομηχανία, κατανάλωση και ανάπτυξη ενώ ταυτόχρονα αυξάνεται η πολιτική πίεση σε Παρίσι και Βερολίνο, η ΕΚΤ θα βρεθεί μπροστά σε πολύ δυσκολότερο δίλημμα.
Και τότε το ερώτημα δεν θα είναι εάν το ευρώ επιστρέφει στα $1,20.
Θα είναι πόσο χαμηλά πρέπει να φτάσει για να αποτιμήσει ξανά το ενεργειακό ρίσκο της Ευρώπης.
Πηγή: pagenews.gr