Ένα ασυνήθιστα σκληρό διπλωματικό επεισόδιο μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης εκτυλίχθηκε στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, αποκαλύπτοντας πόσο κοντά στο αδιέξοδο έχουν φτάσει οι προσπάθειες για αποκλιμάκωση.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο διέταξε τον Ιρανό ομόλογό του Αμπάς Αραγτσί και την αντιπροσωπεία του να εγκαταλείψουν τη Νέα Υόρκη, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλούνται Axios και Associated Press.
Η κίνηση ήρθε αφού οι έμμεσες διαπραγματεύσεις, με το Κατάρ σε ρόλο μεσολαβητή, δεν κατάφεραν να οδηγήσουν σε ουσιαστική σύγκλιση.
Από την ελπίδα για συμφωνία στο «φύγετε τώρα»
Η Δευτέρα είχε ξεκινήσει διαφορετικά.
Σύμφωνα με το Axios, στον Λευκό Οίκο υπήρχε το πρωί η εκτίμηση ότι θα μπορούσε να υπάρξει πρόοδος μέσα στην ημέρα. Μέχρι το απόγευμα, όμως, είχε γίνει σαφές ότι οι συνομιλίες βρίσκονταν σε αδιέξοδο.
Ο Αραγτσί είχε παραμείνει στη Νέα Υόρκη μετά την αναχώρηση του Ιρανού προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν, καθώς συνεχίζονταν οι έμμεσες επαφές για μια σειρά κρίσιμων ζητημάτων: από τα Στενά του Ορμούζ και τον τερματισμό της σύγκρουσης έως την πιθανή επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Όταν όμως δεν καταγράφηκε η αναμενόμενη πρόοδος, ο Ρούμπιο αποφάσισε ότι η ιρανική αποστολή έπρεπε να φύγει.
Αμερικανός αξιωματούχος που μίλησε στο Axios χρησιμοποίησε μάλιστα την ιδιαίτερα αιχμηρή διατύπωση ότι οι Ιρανοί είχαν πλέον «overstayed their welcome».
Ο Αραγτσί και η αντιπροσωπεία του αναχώρησαν τις πρώτες ώρες της Τρίτης.
Η Τεχεράνη διαψεύδει: «Δεν μας έδιωξαν»
Υπάρχει, ωστόσο, ευθεία σύγκρουση στις δύο εκδοχές των γεγονότων.
Η ιρανική αποστολή στον ΟΗΕ αρνείται ότι η Ουάσιγκτον την ανάγκασε να αναχωρήσει νωρίτερα. Υποστηρίζει ότι η αποχώρηση της αντιπροσωπείας είχε ήδη προγραμματιστεί και ότι το σχετικό χρονοδιάγραμμα είχε γνωστοποιηθεί στο State Department από τις 17 Σεπτεμβρίου.
Άλλη πηγή με γνώση των γεγονότων ανέφερε επίσης ότι ο Αραγτσί επρόκειτο ούτως ή άλλως να επιστρέψει, γεγονός που αφήνει διαφορετικές ερμηνείες ως προς το κατά πόσο η εντολή Ρούμπιο άλλαξε πρακτικά το πρόγραμμα της ιρανικής αποστολής.
Το Κατάρ δεν εγκαταλείπει τη διαμεσολάβηση
Παρά το διπλωματικό επεισόδιο, η πόρτα των συνομιλιών δεν έχει κλείσει εντελώς.
Οι Καταριανοί μεσολαβητές εξακολουθούν να επικοινωνούν με τις δύο πλευρές γύρω από πρόταση συμβιβασμού, ενώ η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι έχει λάβει επίσημη αμερικανική απάντηση στην τελευταία πρότασή της.
Αυτό δημιουργεί μια παράδοξη εικόνα: την ώρα που σε διπλωματικό επίπεδο Ουάσιγκτον και Τεχεράνη ανταλλάσσουν εξαιρετικά σκληρά μηνύματα, οι δίαυλοι μέσω τρίτων χωρών παραμένουν ενεργοί.
Τραμπ: Συμφωνία ή νέα στρατιωτική κλιμάκωση
Το σκηνικό έγινε ακόμη πιο εκρηκτικό μετά τις νέες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ.
Ερωτηθείς για το πώς μπορεί να υπάρξει συμφωνία με την ιρανική ηγεσία, ο Αμερικανός πρόεδρος έθεσε δημόσια ως εναλλακτικές τη συμφωνία ή νέα στρατιωτική δράση και δήλωσε ότι η απόφαση πλησιάζει.
Η δήλωση έρχεται σε συνέχεια προηγούμενων προειδοποιήσεών του ότι, εάν η διπλωματική προσπάθεια αποτύχει, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επιστρέψουν σε ισχυρή στρατιωτική δράση.
Το επεισόδιο Ρούμπιο είναι μήνυμα, όχι ακόμη τέλος της διπλωματίας
Η σημασία της κίνησης Ρούμπιο δεν βρίσκεται μόνο στο αν ο Αραγτσί επρόκειτο να φύγει λίγες ώρες αργότερα.
Το πολιτικό μήνυμα είναι η σκλήρυνση της αμερικανικής στάσης τη στιγμή που οι διαπραγματεύσεις δεν παράγουν το αποτέλεσμα που επιδιώκει η Ουάσιγκτον.
Παράλληλα, όμως, το γεγονός ότι το Κατάρ εξακολουθεί να μεταφέρει προτάσεις και απαντήσεις δείχνει ότι ο διπλωματικός δίαυλος παραμένει ενεργός.
Έτσι διαμορφώνονται δύο παράλληλες τροχιές: από τη μία, αυξανόμενη δημόσια πίεση και στρατιωτική ρητορική από την κυβέρνηση Τραμπ· από την άλλη, παρασκηνιακές προσπάθειες για συμβιβασμό.
Το επόμενο βήμα θα δείξει ποια από τις δύο θα επικρατήσει.
Πηγή: pagenews.gr