«Θα καταρρεύσουν οι αγορές;»: Το Ιράν προειδοποιεί το Ισραήλ – Ο φόβος για τα Στενά του Ορμούζ

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί προειδοποιεί για «καταστροφικό αντίκτυπο» στις διεθνείς αγορές από ενδεχόμενη νέα ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση στον Περσικό Κόλπο. Η απειλή περιφερειακής κλιμάκωσης, οι ενεργειακές υποδομές, οι προμηθευτές φυσικού αερίου και ο ρόλος των Στενών του Ορμούζ στο επίκεντρο μιας επικίνδυνης γεωπολιτικής εξίσωσης.

Η ένταση ανάμεσα στο Ιράν και το Ισραήλ αποκτά νέα οικονομική διάσταση, καθώς η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι μια ενδεχόμενη ισραηλινή στρατιωτική ενέργεια στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρούς κραδασμούς στις διεθνείς αγορές.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, επέλεξε να απευθύνει την προειδοποίησή του όχι μόνο προς το Ισραήλ, αλλά εμμέσως και προς τις χώρες που εξαρτώνται από την ενεργειακή σταθερότητα της περιοχής.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας υπογράμμισε:

«Ο καταστροφικός αντίκτυπος που θα είχε στις διεθνείς αγορές κάθε στρατιωτική ενέργεια, την οποία θα ξεκινούσε το Ισραήλ στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, παραμένει μια μείζονα ανησυχία τόσο για τους προμηθευτές αερίου όσο και για τους καταναλωτές».

Η δήλωση έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης και ισραηλινών προειδοποιήσεων προς την Τεχεράνη.

Η ουσία του μηνύματος είναι ότι μια νέα στρατιωτική αντιπαράθεση δεν θα περιοριζόταν απαραίτητα στα σύνορα των εμπλεκόμενων χωρών, αλλά θα μπορούσε να επηρεάσει τις ενεργειακές ροές, τη ναυσιπλοΐα και τις τιμές σε παγκόσμιο επίπεδο.

Το μήνυμα Αραγτσί: Η ενεργειακή ασφάλεια γίνεται μέρος της κρίσης

Η αναφορά του Ιρανού υπουργού στις διεθνείς αγορές δεν είναι τυχαία.

Ο Περσικός Κόλπος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες περιοχές παραγωγής και μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως.

Στην ευρύτερη περιοχή δραστηριοποιούνται κορυφαίοι ενεργειακοί παραγωγοί, ενώ μεγάλος όγκος εξαγωγών κατευθύνεται προς την Ασία, την Ευρώπη και άλλες διεθνείς αγορές.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μια περιορισμένη στρατιωτική κλιμάκωση μπορεί να επηρεάσει την αντίληψη των επενδυτών για τον κίνδυνο διακοπής της προσφοράς.

Οι επιπτώσεις δεν προϋποθέτουν κατ’ ανάγκην την πραγματική διακοπή των εξαγωγών.

Αρκεί η αύξηση της αβεβαιότητας για να μεταβληθούν οι εκτιμήσεις των αγορών, τα ασφάλιστρα κινδύνου και το κόστος μεταφοράς.

Η Τεχεράνη επιδιώκει, μέσω της προειδοποίησης, να αναδείξει αυτό το οικονομικό διακύβευμα.

Η ιρανική θέση είναι ότι οποιαδήποτε νέα στρατιωτική ενέργεια στην περιοχή θα μπορούσε να δημιουργήσει συνέπειες πολύ ευρύτερες από τους άμεσους στρατιωτικούς της στόχους.

Στενά του Ορμούζ: Το κρίσιμο πέρασμα της παγκόσμιας ενέργειας

Στο επίκεντρο της γεωπολιτικής ανάλυσης βρίσκονται αναπόφευκτα τα Στενά του Ορμούζ.

Το στενό θαλάσσιο πέρασμα συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και αποτελεί κρίσιμη οδό για τη μεταφορά ενεργειακών προϊόντων.

Από εκεί διέρχονται σημαντικές ποσότητες πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου που προορίζονται για τις διεθνείς αγορές.

Η στρατηγική σημασία του περάσματος καθιστά την περιοχή ιδιαίτερα ευαίσθητη σε στρατιωτικές εντάσεις.

Μια ενδεχόμενη διατάραξη της ναυσιπλοΐας θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση του κόστους ασφάλισης πλοίων, καθυστερήσεις μεταφορών και αναζήτηση εναλλακτικών ενεργειακών διαδρομών.

Ωστόσο, πρέπει να γίνει μια ουσιαστική διάκριση.

Η δήλωση Αραγτσί δεν αποτελεί ανακοίνωση ότι το Ιράν θα κλείσει τα Στενά του Ορμούζ.

Πρόκειται για προειδοποίηση σχετικά με τις πιθανές συνέπειες μιας νέας στρατιωτικής ενέργειας στον Περσικό Κόλπο.

Το ενδεχόμενο διατάραξης του Ορμούζ αποτελεί γεωπολιτικό σενάριο κινδύνου και όχι επιβεβαιωμένη εξέλιξη.

Γιατί ανησυχούν οι αγορές φυσικού αερίου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η επιλογή του Αραγτσί να αναφερθεί ρητά στους προμηθευτές και στους καταναλωτές φυσικού αερίου.

Η αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου, γνωστού ως LNG, συνδέει παραγωγούς και καταναλωτές σε διαφορετικές ηπείρους.

Η διαθεσιμότητα φορτίων, οι θαλάσσιες διαδρομές και το κόστος μεταφοράς επηρεάζουν τις τιμές ακόμη και σε περιοχές που βρίσκονται μακριά από τον Περσικό Κόλπο.

Μια νέα κρίση θα μπορούσε να προκαλέσει ανατιμολόγηση του κινδύνου, ιδιαίτερα εάν δημιουργούνταν ανησυχίες για την ασφάλεια των εξαγωγών.

Η Ευρώπη παρακολουθεί τέτοιες εξελίξεις με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Η προσπάθεια διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών έχει αυξήσει τη σημασία των διεθνών αγορών LNG για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια.

Επομένως, μια κρίση στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε να επηρεάσει και την ευρωπαϊκή αγορά, ακόμη και χωρίς άμεση στρατιωτική εμπλοκή ευρωπαϊκών κρατών.

Το μέγεθος οποιασδήποτε επίπτωσης θα εξαρτιόταν από τη διάρκεια της έντασης, τις πραγματικές διακοπές προσφοράς και τις δυνατότητες προσαρμογής της αγοράς.

Το Ισραήλ και η πολιτική διάσταση της αντιπαράθεσης

Η ιρανική προειδοποίηση διατυπώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία η στάση της ισραηλινής ηγεσίας απέναντι στην Τεχεράνη παραμένει ιδιαίτερα σκληρή.

Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει τοποθετηθεί επανειλημμένα απέναντι στο ιρανικό καθεστώς, αντιμετωπίζοντας τις στρατιωτικές και πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν ως σοβαρό ζήτημα εθνικής ασφάλειας για το Ισραήλ.

Σύμφωνα με την ενημέρωση που μεταδίδει το AFP, η νέα δήλωση Αραγτσί συμπίπτει με μια περίοδο ισραηλινών εκλογικών εξελίξεων, κατά την οποία ο συνασπισμός Νετανιάχου εμφανίζεται να προηγείται της αντιπολίτευσης με βάση προκαταρκτικά αποτελέσματα.

Η εκλογική διάσταση προσθέτει πολιτικό ενδιαφέρον στην κρίση, χωρίς όμως να επιτρέπει από μόνη της το συμπέρασμα ότι έχει ληφθεί απόφαση για νέα στρατιωτική επιχείρηση.

Το κρίσιμο ζήτημα είναι εάν οι πολιτικές δηλώσεις θα συνοδευτούν από συγκεκριμένες στρατιωτικές κινήσεις ή εάν θα παραμείνουν στο επίπεδο της αποτροπής και της πίεσης.

Ο κίνδυνος περιφερειακής κλιμάκωσης

Η γεωγραφία της Μέσης Ανατολής καθιστά μια πιθανή σύγκρουση Ιράν–Ισραήλ ιδιαίτερα σύνθετη.

Οι συνέπειες μιας στρατιωτικής ενέργειας θα εξαρτηθούν από τους στόχους, την έκταση των επιχειρήσεων και την αντίδραση των εμπλεκόμενων πλευρών.

Μια περιορισμένη επιχείρηση δεν οδηγεί υποχρεωτικά σε γενικευμένη σύγκρουση.

Ωστόσο, οι διαδοχικές στρατιωτικές απαντήσεις μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.

Στην περίπτωση του Περσικού Κόλπου, η εγγύτητα ενεργειακών εγκαταστάσεων, λιμανιών και στρατηγικών θαλάσσιων διαδρομών δημιουργεί πρόσθετους κινδύνους.

Για τις χώρες της περιοχής, το διακύβευμα είναι διπλό: η διατήρηση της ασφάλειας και η αποτροπή σοβαρής διατάραξης των ενεργειακών εξαγωγών.

Για τους διεθνείς καταναλωτές, η ανησυχία αφορά την πιθανότητα αυξημένων τιμών και προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Οι ΗΠΑ και το γεωπολιτικό βάρος μιας νέας κρίσης

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν καθοριστικό παράγοντα στο περιφερειακό σύστημα ασφαλείας.

Η στρατηγική τους σχέση με το Ισραήλ, η στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή και το ενδιαφέρον τους για την ασφάλεια της διεθνούς ναυσιπλοΐας σημαίνουν ότι οποιαδήποτε σοβαρή κλιμάκωση θα επηρέαζε και την αμερικανική διπλωματική ατζέντα.

Η Ουάσιγκτον θα βρισκόταν αντιμέτωπη με την ανάγκη να διαχειριστεί ταυτόχρονα την ασφάλεια των συμμάχων της, τη σταθερότητα των ενεργειακών διαδρομών και τον κίνδυνο ευρύτερης σύγκρουσης.

Η διπλωματική αποτροπή μιας περιφερειακής κρίσης έχει, επομένως, σημασία που ξεπερνά τις διμερείς σχέσεις Ιράν και Ισραήλ.

Τι θα καθορίσει την αντίδραση των αγορών

Η προειδοποίηση Αραγτσί αφορά έναν πραγματικό γεωοικονομικό κίνδυνο, αλλά οι επιπτώσεις δεν μπορούν να θεωρηθούν δεδομένες.

Οι αγορές θα αξιολογήσουν κυρίως εάν υπάρξει πραγματική στρατιωτική κλιμάκωση, εάν απειληθούν ενεργειακές εγκαταστάσεις και εάν επηρεαστεί η ελεύθερη διέλευση εμπορικών πλοίων.

Σημασία θα έχει επίσης η διάρκεια οποιασδήποτε διατάραξης και η δυνατότητα των παραγωγών να καλύψουν ενδεχόμενα κενά στην προσφορά.

Η αύξηση της γεωπολιτικής έντασης μπορεί να ενισχύσει την αστάθεια των τιμών, αλλά δεν συνεπάγεται αυτόματα μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση.

Η διαφορά ανάμεσα σε μια προειδοποίηση, μια περιορισμένη στρατιωτική ενέργεια και μια εκτεταμένη διακοπή ενεργειακών ροών είναι καθοριστική.

Από τον Περσικό Κόλπο στην παγκόσμια οικονομία

Η τελευταία παρέμβαση του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών αναδεικνύει πόσο στενά συνδέονται πλέον η γεωπολιτική ασφάλεια και η διεθνής οικονομία.

Η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι μια νέα ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες για τις διεθνείς αγορές.

Το Ισραήλ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το Ιράν ως κεντρική απειλή για την ασφάλειά του.

Οι χώρες της περιοχής, οι ενεργειακοί παραγωγοί και οι διεθνείς καταναλωτές έχουν άμεσο συμφέρον να αποφευχθεί μια διατάραξη των κρίσιμων θαλάσσιων και ενεργειακών υποδομών.

Το ουσιαστικό διακύβευμα δεν είναι μόνο εάν θα υπάρξει νέα στρατιωτική αντιπαράθεση, αλλά εάν μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να μετατρέψει μια περιφερειακή κρίση σε παγκόσμιο ενεργειακό πρόβλημα.

Και αυτό είναι το μήνυμα που επιχειρεί να μεταφέρει ο Αμπάς Αραγτσί:

Μια νέα σύγκρουση στον Περσικό Κόλπο δεν θα είχε απαραίτητα μόνο στρατιωτικό κόστος. Θα μπορούσε να επηρεάσει την οικονομική ασφάλεια χωρών χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από το πεδίο των επιχειρήσεων.

Πηγή: pagenews.gr