Ο Τραμπ πιέζει την Ευρώπη να ανοίξει πάνω από 1/3 αποθεμάτων diesel–Σκληρό ενεργειακό παζάρι με τις Βρυξέλλες

Ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Chris Wright ζήτησε από την Ευρώπη να απελευθερώσει πάνω από το ένα τρίτο των στρατηγικών αποθεμάτων diesel, σε μια προσπάθεια να πέσουν οι διεθνείς τιμές χωρίς οι ΗΠΑ να περιορίσουν τις δικές τους εξαγωγές. Η πρόταση φέρνει την ΕΕ μπροστά σε δύσκολο δίλημμα: άμεση αποκλιμάκωση τιμών ή διατήρηση επαρκούς «μαξιλαριού» για έναν χειμώνα γεμάτο γεωπολιτικούς κινδύνους

Η ενεργειακή αντιπαράθεση ΗΠΑ–Ευρώπης περνά σε νέα φάση.

Σύμφωνα με το Politico, ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Chris Wright παρουσίασε λεπτομερή πρόταση με την οποία ζητά από τις ευρωπαϊκές χώρες να απελευθερώσουν πάνω από το ένα τρίτο των αποθεμάτων diesel που διαθέτουν.

Η αμερικανική λογική είναι σαφής:

να αυξηθεί γρήγορα η προσφορά στην παγκόσμια αγορά,

να πιεστούν χαμηλότερα οι τιμές,

και να αποφευχθεί ένα αμερικανικό export ban που θα μπορούσε να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερο shock στην Ευρώπη.

Η πρόταση έρχεται τη στιγμή που η αγορά diesel βρίσκεται ήδη σε εξαιρετική στενότητα, με το IEA να σημειώνει ότι το diesel/gasoil αντιστοιχεί περίπου στο 30% της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαϊκών προϊόντων και ότι οι τιμές στις ΗΠΑ είχαν ξεπεράσει τα $200 ανά βαρέλι στις αρχές Σεπτεμβρίου. 

Η πρόταση Wright: 120 εκατ. βαρέλια σε έξι μήνες

Σύμφωνα με τους Financial Times, οι ΗΠΑ ζητούν από την Ευρώπη να απελευθερώσει περίπου 120 εκατ. βαρέλια πετρελαϊκών αποθεμάτων σε διάστημα έξι μηνών.

Πρόκειται για πολύ μεγάλη ποσότητα.

Και πολιτικά, για μια κίνηση που θα έβαζε τα ευρωπαϊκά emergency stocks στο κέντρο της διατλαντικής ενεργειακής στρατηγικής.

Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να παρουσιάσει τη λύση ως τρόπο να αντιμετωπιστεί η κρίση χωρίς να απαιτηθεί περιορισμός των αμερικανικών εξαγωγών.

Η Ευρώπη φοβάται ακριβώς αυτό: export ban

Η ΕΕ έχει ήδη εκφράσει δημόσια ανησυχία για το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να περιορίσουν τις εξαγωγές diesel.

Σε επίσημη ενημέρωση της Κομισιόν στις 24 Σεπτεμβρίου, εκπρόσωπος της Επιτροπής δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση βλέπει «με ανησυχία» τα δημοσιεύματα περί αμερικανικών περιορισμών και ότι οποιαδήποτε διακοπή στις ροές θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά και τις δύο πλευρές. 

Η ίδια ενημέρωση ανέφερε ότι περίπου 57% των ευρωπαϊκών εισαγωγών diesel προέρχονταν τότε από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Αυτό εξηγεί γιατί το ζήτημα είναι τόσο κρίσιμο.

Jørgensen προς Wright: «Κρατήστε ελεύθερη τη ροή ενέργειας»

Ο Ευρωπαίος επίτροπος Ενέργειας Dan Jørgensen δήλωσε στο Δουβλίνο ότι έχει στείλει «πολύ σαφές μήνυμα» στον Chris Wright:

ότι δεν συμφέρει κανέναν να περιοριστεί η ελεύθερη ροή ενέργειας σε μια περίοδο τόσο μεγάλης αβεβαιότητας.

Ο Jørgensen σημείωσε επίσης ότι ο ίδιος ο Wright έχει δηλώσει δημόσια πως δεν υποστηρίζει πλήρες export ban. 

Αυτό μειώνει τον άμεσο κίνδυνο.

Δεν τον εξαφανίζει.

Το δίλημμα των Βρυξελλών: τώρα ή τον χειμώνα;

Το βασικό πρόβλημα για την ΕΕ είναι στρατηγικό.

Τα αποθέματα υπάρχουν για κρίση.

Αλλά κάθε απελευθέρωση σήμερα σημαίνει μικρότερο περιθώριο αύριο.

Και η Ευρώπη μπαίνει σε χειμώνα όπου υπάρχουν ταυτόχρονα κίνδυνοι από:

Μέση Ανατολή,

Ουκρανία,

ρωσικές ενεργειακές επιθέσεις,

πιθανές διαταραχές στο Hormuz,

και αβεβαιότητα για τις αμερικανικές εξαγωγές.

Η Κομισιόν επιβεβαίωσε στις 29 Σεπτεμβρίου ότι τα emergency stocks παραμένουν σε υψηλό επίπεδο και διαθέσιμα σε περίπτωση διαταραχής, αλλά τόνισε επίσης ότι οι τιμές diesel και jet fuel παραμένουν υψηλές λόγω της διεθνούς στενότητας.

Προς το παρόν δεν υπάρχει έλλειψη

Αυτό είναι σημαντικό.

Η ΕΕ δεν βρίσκεται ακόμη σε κατάσταση shortage.

Στις 8 Σεπτεμβρίου, η Oil Coordination Group της Κομισιόν είχε ξεκαθαρίσει ότι δεν υπήρχε άμεσο πρόβλημα ασφάλειας εφοδιασμού.

Η ζήτηση καλυπτόταν από:

υψηλότερη ευρωπαϊκή διύλιση,

εναλλακτικές εισαγωγές,

και επαρκή εμπορικά και στρατηγικά αποθέματα

Άρα η σημερινή συζήτηση δεν αφορά ακόμη το «δεν έχουμε diesel».

Αφορά το πόσο γρήγορα πρέπει να χρησιμοποιηθεί το στρατηγικό buffer πριν η αγορά χειροτερέψει.

Γιατί το diesel είναι τόσο κρίσιμο

Σε αντίθεση με τη βενζίνη, το diesel βρίσκεται βαθύτερα στην πραγματική οικονομία.

Χρησιμοποιείται σε:

φορτηγά,

γεωργία,

logistics,

βαριά βιομηχανία,

κατασκευές,

μηχανήματα,

και σε πολλές χώρες ακόμη και για θέρμανση.

Άρα οποιαδήποτε μεγάλη άνοδος τιμών περνά πολύ γρήγορα σε:

τροφές,

μεταφορές,

βιομηχανικό κόστος,

και πληθωρισμό.

Γι’ αυτό η σημερινή πίεση δεν είναι μόνο ενεργειακή.

Είναι και δημοσιονομική και πολιτική.

IEA: το πραγματικό squeeze είναι στα refined products

Η τελευταία Oil Market Report του IEA εξηγεί ακριβώς γιατί η κρίση είναι πιο έντονη στο diesel από ό,τι στο crude.

Το Brent είχε φτάσει περίπου τα $105 το βαρέλι, αλλά η άνοδος στα refined products ήταν ακόμη πιο βίαιη.

Το diesel στις ΗΠΑ είχε φτάσει πάνω από $200 ανά βαρέλι, σχεδόν 94% πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα, με Ευρώπη και Ασία να ακολουθούν κοντά.

Η αγορά δεν έχει λοιπόν απλώς ακριβό πετρέλαιο.

Έχει bottleneck στη διύλιση και στη διαθεσιμότητα προϊόντων.

Η ΕΕ έχει ήδη πληρώσει €53 δισ. επιπλέον

Η ενεργειακή κρίση έχει ήδη βαρύ οικονομικό κόστος.

Η Κομισιόν ανέφερε τον Ιούλιο ότι από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή η ΕΕ είχε δαπανήσει περίπου €53 δισ. επιπλέον σε εισαγωγές ορυκτών καυσίμων.

Αυτό είναι το βαθύτερο ευρωπαϊκό πρόβλημα.

Όσο περισσότερο παραμένει εξαρτημένη από imported fossil fuels, τόσο πιο ευάλωτη είναι σε:

τιμές,

geopolitical chokepoints,

και αποφάσεις τρίτων χωρών.

Η Ουάσιγκτον θέλει να μοιραστεί το βάρος

Οι ΗΠΑ θεωρούν ότι έχουν ήδη κάνει σημαντικό μέρος της δικής τους συνεισφοράς σε προηγούμενες συντονισμένες απελευθερώσεις αποθεμάτων.

Σε προηγούμενη απόφαση των κρατών του IEA είχε συμφωνηθεί συλλογική απελευθέρωση περίπου 400 εκατ. βαρελιών, με σημαντικό ευρωπαϊκό μερίδιο.

Η σημερινή αμερικανική πίεση βασίζεται ακριβώς σε αυτό:

η Ευρώπη, λέει η Ουάσιγκτον, πρέπει να χρησιμοποιήσει περισσότερο από το δικό της stock αντί να περιμένει από τις ΗΠΑ να συνεχίσουν να εξάγουν τεράστιες ποσότητες ενώ οι αμερικανικές τιμές παραμένουν υψηλές.

Αλλά η Ευρώπη έχει διαφορετικό risk calculation

Από ευρωπαϊκής πλευράς, όμως, η εξίσωση είναι διαφορετική.

Η ΕΕ δεν έχει:

την αμερικανική εγχώρια παραγωγή,

την ίδια διυλιστική αυτονομία,

ούτε την ίδια γεωγραφική ασφάλεια εφοδιασμού.

Άρα για τις Βρυξέλλες τα emergency reserves έχουν μεγαλύτερη στρατηγική αξία.

Και ειδικά τώρα, που οι παραδοσιακές εισαγωγικές διαδρομές από Ρωσία και Μέση Ανατολή έχουν γίνει πολύ πιο επισφαλείς.

Η Κομισιόν προετοιμάζει ήδη το επόμενο βήμα

Η Oil Coordination Group θα συνεδριάσει ξανά στις 15 Οκτωβρίου, ενώ η Κομισιόν έχει δηλώσει ότι μπορεί να συγκαλέσει έκτακτη συνεδρίαση νωρίτερα αν απαιτηθεί.

Παράλληλα, η ΕΕ επανεξετάζει την Oil Stocks Directive, ακριβώς για να ενσωματώσει τα μαθήματα της σημερινής κρίσης.

Αυτό δείχνει ότι το πρόβλημα δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως προσωρινό.

Μετατρέπεται σε μόνιμο ζήτημα energy security architecture.

Από ενεργειακό θέμα σε διατλαντικό πολιτικό παζάρι

Η αμερικανική πρόταση έχει και καθαρά πολιτική διάσταση.

Η κυβέρνηση Trump προσπαθεί να μειώσει τις τιμές καυσίμων στις ΗΠΑ χωρίς να κλείσει τις εξαγωγές.

Η Ευρώπη θέλει να κρατήσει ανοιχτές τις αμερικανικές ροές χωρίς να αδειάσει υπερβολικά τα δικά της στρατηγικά αποθέματα.

Άρα το παζάρι είναι πλέον ξεκάθαρο:

η Ουάσιγκτον ζητά ευρωπαϊκά αποθέματα· οι Βρυξέλλες ζητούν αμερικανική συνέχιση εξαγωγών.

Και στο βάθος: ο χειμώνας

Το πιο κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η απόφαση θα ληφθεί πριν από τους μήνες αυξημένης ζήτησης.

Η ιρλανδική προεδρία έχει ήδη προαναγγείλει ότι το Συμβούλιο Ενέργειας του Οκτωβρίου θα αφιερώσει μεγάλο μέρος της ατζέντας του στην ασφάλεια εφοδιασμού. 

Αυτό σημαίνει ότι η ΕΕ μπαίνει σε ένα πολύ δύσκολο timing:

να περιορίσει τις τιμές τώρα,

χωρίς να μειώσει υπερβολικά την ασφάλεια του χειμώνα.

Και γι’ αυτό η πρόταση Wright δεν είναι ένα τεχνικό αίτημα για «μερικά περισσότερα βαρέλια».

Είναι ένα από τα σημαντικότερα διατλαντικά τεστ ενεργειακής ασφάλειας της χρονιάς.

Πηγή: pagenews.gr