Η «Φοιτητική Λίστα» της Σερβίας σχεδιάζει δημοψήφισμα για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Πηγή Φωτογραφίας: BBC, Why Serbian elections are so important
Σε δημοψήφισμα για την ένταξη της Σερβίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση προτίθεται να προχωρήσει η νέα μεταρρυθμιστική κοινοβουλευτική πλειοψηφία της χώρας, έπειτα από χρόνια στασιμότητας στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες, σύμφωνα με το Rapporteur.
Την πρόθεση αυτή αποκάλυψαν δύο εκπρόσωποι της νικήτριας πολιτικής παράταξης «Φοιτητική Λίστα», η οποία επικράτησε στις βουλευτικές εκλογές της 25ης Οκτωβρίου, ανατρέποντας το κυβερνών Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS) του Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Όπως δήλωσε η Άνα Ντιμιτρίγεβιτς, η οποία αναμένεται να αναλάβει κοινοβουλευτική έδρα, η διεξαγωγή δημοψηφίσματος θα πρέπει να προηγηθεί από την εφαρμογή ουσιαστικών μεταρρυθμίσεων από τη νέα κυβέρνηση. Οι αλλαγές θα επικεντρωθούν στην ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, την αποκατάσταση του κράτους δικαίου και τη βελτίωση της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης. «Θα πρέπει να κάνουμε δημοψήφισμα. Θα πρέπει να ρωτήσουμε τον λαό», ανέφερε χαρακτηριστικά σε δηλώσεις της στις Βρυξέλλες.
Η προοπτική διεξαγωγής δημοψηφίσματος έχει ήδη τεθεί υπόψη Ευρωπαίων αξιωματούχων, κατά τη διάρκεια συναντήσεων που είχαν εκπρόσωποι της νέας πολιτικής δύναμης με θεσμικούς παράγοντες της ΕΕ. Ωστόσο, δεν έχει προσδιοριστεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Οι μεταρρυθμίσεις και το χρονοδιάγραμμα
Η Ντιμιτρίγεβιτς εκτίμησε ότι η διαδικασία θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί σε δύο ή τρία χρόνια, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η ένταξη της χώρας στην Ένωση δεν είναι ακόμη άμεσα εφικτή, εξαιτίας του μεγάλου όγκου νομοθετικών και θεσμικών μεταρρυθμίσεων που απαιτούνται.
Από την πλευρά του, ο καθηγητής Ψυχολογίας Αλεξάνταρ Μπάουτσαλ, επίσης εκπρόσωπος της Φοιτητικής Λίστας, εκτίμησε ότι το δημοψήφισμα ενδέχεται να πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια της νέας κοινοβουλευτικής θητείας. Χαρακτήρισε, μάλιστα, τη σημερινή συγκυρία ευκαιρία για την επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής πορείας της Σερβίας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να αξιοποιηθεί η δυναμική που έχει δημιουργηθεί.
Η Σερβία υπέβαλε αίτηση ένταξης στην ΕΕ το 2009 και απέκτησε καθεστώς υποψήφιας χώρας το 2012. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της σχεδόν δεκαετούς διακυβέρνησης του Βούτσιτς, οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις ουσιαστικά πάγωσαν, καθώς οι Βρυξέλλες εξέφραζαν ολοένα και εντονότερες ανησυχίες για τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση, την κατάσταση του κράτους δικαίου και τις πιέσεις στην ελευθερία του Τύπου.
Το ευρωπαϊκό όραμα της «Φοιτητικής Λίστας»
Παρά το γεγονός ότι το προεκλογικό πρόγραμμα της Φοιτητικής Λίστας δεν περιλάμβανε ρητή δέσμευση για την ένταξη στην ΕΕ, οι εκπρόσωποί της θεωρούν ότι οι βασικές αρχές του πολιτικού τους σχεδίου συμβαδίζουν με τις θεμελιώδεις αξίες της Ένωσης. Όπως τόνισε η Ντιμιτρίγεβιτς, οι μεταρρυθμίσεις που προωθεί το κίνημα αποσκοπούν στη δημιουργία ενός κανονικού και δημοκρατικού κράτους, ανεξάρτητα από την εξέλιξη της ευρωπαϊκής προοπτικής της χώρας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει, πάντως, η υποχώρηση της υποστήριξης της σερβικής κοινής γνώμης προς την ευρωπαϊκή ένταξη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το δημοσίευμα, το ποσοστό των πολιτών που τάσσονται υπέρ της ένταξης μειώθηκε από 72% στις αρχές της δεκαετίας του 2000 σε 43% το 2023.
Η Ντιμιτρίγεβιτς απέδωσε μέρος της ευθύνης στην ίδια την ΕΕ, υποστηρίζοντας ότι η υπερβολικά επιεικής στάση των Ευρωπαίων ηγετών απέναντι στον Βούτσιτς, παρά τις ανησυχίες για τη δημοκρατική λειτουργία της χώρας, συνέβαλε στην απογοήτευση και τον ευρωσκεπτικισμό των Σέρβων πολιτών. Όπως ανέφερε, αρκετοί πολίτες που στο παρελθόν υποστήριζαν την ευρωπαϊκή προοπτική της Σερβίας έχουν πλέον μετατραπεί σε επικριτές της ΕΕ.
Ρωσία και Κόσοβο τα μεγάλα αγκάθια
Παρά τις θετικές ενδείξεις για επαναπροσέγγιση με τις Βρυξέλλες, σημαντικά εμπόδια εξακολουθούν να υφίστανται. Ένα από τα βασικότερα αφορά τη στάση της Σερβίας απέναντι στη Ρωσία. Η Student List έχει δεσμευθεί ότι δεν θα επιβάλει κυρώσεις στη Μόσχα, γεγονός που έρχεται σε αντίθεση με τις προσδοκίες της ΕΕ από τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες, οι οποίες καλούνται να ευθυγραμμίζουν σταδιακά την εξωτερική τους πολιτική με εκείνη της Ένωσης.
Ο Μπάουτσαλ αναγνώρισε τη δυσκολία του ζητήματος, επισημαίνοντας την ενεργειακή εξάρτηση της Σερβίας από το ρωσικό φυσικό αέριο. Ωστόσο, εξέφρασε την πρόθεση της νέας κυβέρνησης να διαπραγματευτεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ένα σταδιακό σχέδιο προσαρμογής της σερβικής εξωτερικής πολιτικής στις ευρωπαϊκές θέσεις.
Εξίσου περίπλοκο παραμένει το ζήτημα του Κοσόβου. Η Ντιμιτρίγεβιτς άσκησε κριτική στον Βούτσιτς για τις παραχωρήσεις που έκανε προς την Πρίστινα, επαναλαμβάνοντας ότι το κίνημα θεωρεί το Κόσοβο κυρίαρχο έδαφος της Σερβίας.
Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος θα είναι σεβαστό
Παρά τις διαφορετικές απόψεις που εξακολουθούν να υπάρχουν στο εσωτερικό του κινήματος σχετικά με την ευρωπαϊκή προοπτική, ο Μπάουτσαλ υπογράμμισε ότι θα αποδεχθεί το αποτέλεσμα ενός δημοψηφίσματος ακόμη και στην περίπτωση που η πλειοψηφία των πολιτών απορρίψει την ένταξη στην ΕΕ.
Όπως σημείωσε, πρωταρχικός στόχος παραμένει η οικοδόμηση μιας φυσιολογικής και δημοκρατικής χώρας, στην οποία οι πολίτες θα μπορούν να ζουν με θεσμική σταθερότητα και σεβασμό των δημοκρατικών αρχών, ανεξάρτητα από την τελική έκβαση της ευρωπαϊκής πορείας.
Η νέα πολιτική ηγεσία της Σερβίας καλείται, επομένως, να ισορροπήσει ανάμεσα στις προσδοκίες για θεσμική ανασυγκρότηση, στις γεωπολιτικές σχέσεις της χώρας και στην επιδίωξη μιας νέας σχέσης εμπιστοσύνης με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ενδεχόμενο δημοψηφίσματος αναμένεται να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες πολιτικές δοκιμασίες της νέας περιόδου.
Πηγή: Pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο