Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βρίσκεται εκ νέου αντιμέτωπη με το ερώτημα εάν θα μπορούσε να παρέμβει για να στηρίξει την αγορά γαλλικών κρατικών ομολόγων, καθώς οι αποδόσεις τους έχουν εκτοξευθεί σε υψηλά επίπεδα άνω των δύο δεκαετιών.
Όπως αναφέρει ανάλυση του Reuters, τα επίμονα υψηλά δημοσιονομικά ελλείμματα και το δημόσιο χρέος —που ως ποσοστό του ΑΕΠ συγκαταλέγονται πλέον μεταξύ των υψηλότερων στην Ευρωζώνη— ωθούν τους επενδυτές να απαιτούν ολοένα μεγαλύτερο ασφάλιστρο κινδύνου για να διακρατούν γαλλικό κρατικό χρέος. Την ίδια ώρα, με την Ακροδεξιά να προηγείται στις δημοσκοπήσεις ενόψει των προεδρικών εκλογών του επόμενου έτους, ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν φαίνεται απρόθυμος ή αδυνατεί να προωθήσει τη δημοσιονομική προσαρμογή που απαιτείται για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των αγορών.
Ακολουθεί μια εξέταση των διαθέσιμων επιλογών της ΕΚΤ για τη στήριξη της Γαλλίας, καθώς και άλλων χωρών της Ευρωζώνης που ενδέχεται να επηρεαστούν από το φαινόμενο της μετάδοσης.
Τι θα μπορούσε να κάνει η ΕΚΤ για τη Γαλλία;
Το Transmission Protection Instrument (TPI), το εργαλείο προστασίας της μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ, επιτρέπει στην κεντρική τράπεζα να αγοράζει απεριόριστες ποσότητες κρατικών ομολόγων οποιασδήποτε χώρας της Ευρωζώνης που αντιμετωπίζει “αδικαιολόγητη και άτακτη” επιδείνωση των συνθηκών χρηματοδότησής της.
Το ασφάλιστρο κινδύνου που απαιτούν οι επενδυτές για να διακρατούν γαλλικά αντί γερμανικών κρατικών ομολόγων έχει αυξηθεί απότομα τον τελευταίο μήνα, φτάνοντας αυτή την εβδομάδα σε υψηλό 14 ετών, περίπου στις 131 μονάδες βάσης.
Θα παρέμβει, λοιπόν, η ΕΚΤ; Πιθανότατα όχι.
Η τελική απόφαση ανήκει στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ. Ωστόσο, η Γαλλία δεν πληροί αρκετά από τα βασικά κριτήρια που προβλέπονται, γεγονός που καθιστά μια παρέμβαση της ΕΚΤ νομικά αμφιλεγόμενη, σύμφωνα με το Reuters.
Καταρχάς, η κίνηση των αγορών αποδίδεται στις ανησυχίες για τα δημόσια οικονομικά της Γαλλίας και στην πολιτική αναταραχή, συμπεριλαμβανομένης της αβεβαιότητας ενόψει των εκλογών του επόμενου έτους. Ως εκ τούτου, είναι δύσκολο να υποστηριχθεί ότι η άνοδος του κόστους δανεισμού είναι “αδικαιολόγητη”.
Το spread έναντι του γερμανικού χρέους —το οποίο αποτελεί de facto σημείο αναφοράς για την Ευρωζώνη— έχει διευρυνθεί σημαντικά, αλλά η αύξηση έχει πραγματοποιηθεί σχετικά σταδιακά και αντανακλά τη ροή των πολιτικών και οικονομικών ειδήσεων. Αυτό καθιστά επίσης δύσκολο να χαρακτηριστεί η κίνηση “άτακτη”.
Παράλληλα, η Γαλλία βρίσκεται ήδη σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που συνιστά σημαντικό εμπόδιο με βάση τα κριτήρια της ΕΚΤ. Επιπλέον, με το δημοσιονομικό έλλειμμα να διαμορφώνεται φέτος στο 5,4% του ΑΕΠ και να προβλέπεται ότι θα υποχωρήσει μόλις στο 5% το επόμενο έτος, είναι δύσκολο να υποστηριχθεί ότι η χώρα εφαρμόζει τις “υγιείς και βιώσιμες μακροοικονομικές πολιτικές” που απαιτεί η ΕΚΤ.
Ακόμη και ο διοικητής της γαλλικής κεντρικής τράπεζας, Εμανουέλ Μουλέν, έχει προειδοποιήσει να μην θεωρείται δεδομένη μια διάσωση της Γαλλίας από την ΕΚΤ.
Η ΕΚΤ, πάντως, έχει αφήσει ένα περιθώριο ελιγμών, επισημαίνοντας ότι τα συγκεκριμένα κριτήρια αποτελούν απλώς “εισροή” στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και ότι μπορούν να “προσαρμόζονται δυναμικά” ανάλογα με την εξέλιξη των κινδύνων.
Όπως τονίζει το RFeuters, μέχρι σήμερα κανένα μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ δεν έχει υποστηρίξει δημόσια ότι η κεντρική τράπεζα θα πρέπει να παρέμβει υπέρ της Γαλλίας.
Είναι ακραία η πρόσφατη κίνηση στις αγορές;
Η διεύρυνση των γαλλικών spreads είναι σημαντική, αλλά δεν αποτελεί πρωτοφανές φαινόμενο για την Ευρωζώνη.
Όταν δημιουργήθηκε το TPI, το 2022, ο διοικητής της ιταλικής κεντρικής τράπεζας είχε υποστηρίξει ότι η διαφορά απόδοσης των ιταλικών ομολόγων έναντι των γερμανικών, όταν ξεπερνούσε τις 200 μονάδες βάσης, ήταν αδικαιολόγητη και ότι δεν θα έπρεπε να υπερβαίνει τις 150 μονάδες βάσης.
Η ΕΚΤ, ωστόσο, δεν άλλαξε στάση και μέχρι σήμερα το TPI δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ.
Στη συνέχεια, τα ιταλικά spreads υποχώρησαν και παρέμεναν κάτω από τις 100 μονάδες βάσης μέχρι φέτος, όταν η αναταραχή στη Γαλλία προκάλεσε φαινόμενα μετάδοσης και το ιταλικό spread αυξήθηκε αυτή την εβδομάδα στις 110 μονάδες βάσης.
Τι γίνεται με τον κίνδυνο μετάδοσης;
Η ΕΚΤ θα μπορούσε να διαθέτει τη νομική δυνατότητα να στηρίξει άλλες χώρες, εφόσον αυτές αντιμετωπίσουν μια “άτακτη και αδικαιολόγητη” αύξηση του κόστους δανεισμού τους εξαιτίας της αναταραχής στη Γαλλία.
“Μια πιο πειστική περίπτωση για την ενεργοποίηση του TPI θα ήταν μια διεύρυνση των spreads που θα καταδεικνύει μετάδοση της αναταραχής σε αρκετές χώρες της Ευρωζώνης”, δήλωσε ο οικονομολόγος της ING Κάρστεν Μπρέτσκι.
“Ακόμη και τότε, όμως, το TPI δεν θα ήταν απαραίτητα η πρώτη επιλογή. Η ΕΚΤ θα μπορούσε αρχικά να σταματήσει τη σύσφιξη του ισολογισμού της μέσω της ποσοτικής σύσφιξης και να επανεπενδύσει, κατά την κρίση της, τα ομόλογα που λήγουν”, πρόσθεσε.
Άλλωστε, η ΕΚΤ έχει υποστηρίξει στο παρελθόν ότι οι αγορές ομολόγων αποτελούν ισχυρό εργαλείο για τη σταθεροποίηση των χρηματοπιστωτικών αγορών σε περιόδους έντονων πιέσεων.
Πέρα από την Ιταλία, τα spreads έχουν διευρυνθεί σημαντικά τις τελευταίες ημέρες και σε αρκετές χώρες που θεωρούνται πιο ευάλωτες στις πιέσεις των αγορών.
Στην Ελλάδα, το spread διευρύνθηκε την Πέμπτη στις 95 μονάδες βάσης, ενώ στο Βέλγιο αυξήθηκε στις 80 μονάδες βάσης. Μικρότερες αυξήσεις καταγράφηκαν επίσης στην Πορτογαλία και την Ισπανία.
Πηγή: Pagenews.gr