Σε μία από τις πιο σαφείς τοποθετήσεις για το τι πρόκειται να ακολουθήσει με το Great Sea Interconnector, ο Άγγελος Συρίγος βάζει πλέον και χρονικό ορίζοντα στην επιστροφή των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου:
«Μιλάμε για ένα χρονικό διάστημα των αμέσως επόμενων εβδομάδων».
Ο βουλευτής της ΝΔ και καθηγητής Διεθνούς Δικαίου, μιλώντας στα Παραπολιτικά 90,1, υπερασπίστηκε την επιλογή της Αθήνας να μην κλιμακώσει όταν εμφανίστηκαν τουρκικά πολεμικά κατά τις προηγούμενες έρευνες.
Ταυτόχρονα, όμως, ήταν κατηγορηματικός για το τι πρέπει να συμβεί τώρα:
«Αφού επιβεβαιώσεις ότι αυτό που έγινε δεν ήταν ένα αποσπασματικό γεγονός αλλά είναι κάτι το οποίο μπορεί να ξανασυμβεί, προχωράς σε άσκηση των κυριαρχικών σου δικαιωμάτων λαμβάνοντας υπόψη όλα τα ενδεχόμενα».
Και πρόσθεσε:
«Θα γίνει ό,τι χρειαστεί, το καλώδιο θα μπει».
Συρίγος: Από το 2003 έως το 2023 μπήκαν επτά καλώδια – Το 2024 άλλαξε η Τουρκία
Το σημαντικότερο ίσως κομμάτι της παρέμβασής του είναι η εξήγηση που δίνει για το πώς άλλαξε η τουρκική συμπεριφορά.
Κατά τον Άγγελο Συρίγο, επί δύο δεκαετίες η πόντιση καλωδίων στην Ανατολική Μεσόγειο δεν είχε προκαλέσει ανάλογο επεισόδιο.
«Από το 2003 μέχρι το 2023 στην Ανατολική Μεσόγειο, μέσα από την περιοχή ελληνικής υφαλοκρηπίδας τμήματα της οποίας διεκδικεί η Τουρκία, έχουν ποντιστεί επτά καλώδια χωρίς κανένα πρόβλημα», ανέφερε.
Σύμφωνα με τη δική του ανάλυση, η αλλαγή σημειώθηκε το 2024:
«Ξαφνικά το 2024 η Τουρκία προσπαθεί να παρεμποδίσει τη διενέργεια των ερευνών».
Ακριβώς αυτή η αλλαγή συμπεριφοράς, υποστηρίζει, ήταν ο λόγος που η Αθήνα έπρεπε πρώτα να αξιολογήσει εάν επρόκειτο για μεμονωμένο περιστατικό ή για νέα μόνιμη τουρκική στρατηγική.
«Βλέπεις πέντε τουρκικά πολεμικά – Δεν λες “εγώ επιτίθεμαι”»
Ο Συρίγος υπερασπίστηκε ευθέως τον τρόπο με τον οποίο αντέδρασε τότε η ελληνική πλευρά.
«Σε οποιαδήποτε περίπτωση όμως, όταν βλέπεις απέναντί σου, εκεί που δεν το περιμένεις, πέντε τουρκικά πολεμικά, η πρώτη σου κίνηση δεν είναι ότι “εγώ επιτίθεμαι”».
Η αναφορά αφορά το επεισόδιο του 2024 γύρω από τις θαλάσσιες έρευνες για την όδευση της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Και ο Συρίγος απάντησε παράλληλα στην κριτική της αντιπολίτευσης:
«Το λέω γιατί άκουσα τις δηλώσεις του ΠΑΣΟΚ και νόμιζα ότι είχαμε φύγει από την περίοδο του “βυθίσατε το Χόρα”».
Αργότερα επανήλθε:
«Εμμένω στην επιστημονική μου άποψη. Επειδή άκουσα τις ανακοινώσεις των δύο κομμάτων, εκείνοι τι θα έκαναν; Θα βύθιζαν τα πλοία;»
Η λογική Συρίγου: Πρώτα αξιολόγηση, μετά άσκηση δικαιωμάτων
Η θέση που διατύπωσε έχει δύο διακριτά στάδια.
Στο πρώτο, όταν η Τουρκία αλλάζει αιφνιδίως συμπεριφορά και εμφανίζει στρατιωτικές δυνάμεις εκεί όπου επί χρόνια δεν υπήρχε ανάλογη αντίδραση, η Ελλάδα αξιολογεί τα νέα δεδομένα και αποφεύγει μια άμεση στρατιωτική κλιμάκωση.
Στο δεύτερο, εφόσον πλέον έχει διαπιστωθεί ότι η τουρκική στάση δεν ήταν συγκυριακή, η Αθήνα προχωρά έχοντας προετοιμαστεί για όλα τα ενδεχόμενα.
«Η ελληνική πλευρά προσπαθεί ορθώς να διαπιστώσει τι ακριβώς συμβαίνει πριν προχωρήσει στο επόμενο βήμα», είπε.
Και συνέχισε:
«Όταν διαπιστώνει ότι δεν μπορεί να προχωρήσει αυτή η κατάσταση, διότι η Τουρκία έχει αποκτήσει ξαφνικά από το 2024 μια άλλη αντίληψη για την πόντιση των καλωδίων, προχωράει στο επόμενο βήμα, δηλαδή θα ξεκινήσει τη διενέργεια ερευνών έχοντας λάβει υπόψη της όλα τα ενδεχόμενα και κάθε σενάριο».
Και τώρα η Άγκυρα λέει: «Να συντονιστείτε μαζί μας»
Η παρέμβαση Συρίγου αποκτά πρόσθετη βαρύτητα λόγω της σημερινής τουρκικής τοποθέτησης.
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας επανέλαβε ότι οποιαδήποτε δραστηριότητα σε περιοχές που η Άγκυρα θεωρεί ότι ανήκουν στην τουρκική υφαλοκρηπίδα θα πρέπει να «συντονίζεται εκ των προτέρων» με την Τουρκία ως παράκτιο κράτος.
Πρόκειται ουσιαστικά για σύγκρουση θέσεων γύρω από τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες.
Η Αθήνα δεν αποδέχεται ότι χρειάζεται τουρκική άδεια για την υλοποίηση του GSI. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου έχει δηλώσει ότι το έργο αποτελεί ευρωπαϊκή ηλεκτρική διασύνδεση και ότι η υλοποίησή του «περνά μέσα από την Ευρώπη, όχι από την Τουρκία».
Το GSI έχει πλέον και γαλλική «σφραγίδα»
Από το καλοκαίρι, όμως, η εξίσωση έχει αλλάξει και σε ένα ακόμη κρίσιμο επίπεδο.
Στις 5 Αυγούστου, παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη, υπεγράφη η συμφωνία για την είσοδο της γαλλικής Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία GSI.
Την ίδια ημέρα υπεγράφη τριμερής συμφωνία μεταξύ ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans για τις θαλάσσιες έρευνες βυθού που απαιτούνται για την υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Αυτό σημαίνει ότι η επόμενη φάση δεν αφορά πλέον αποκλειστικά Αθήνα και Λευκωσία.
Υπάρχει ισχυρό γαλλικό επιχειρηματικό αποτύπωμα μέσω Meridiam και Nexans, ενώ το GSI παραμένει ευρωπαϊκό Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος.
Η Αθήνα ήδη προετοιμάζει την επιστροφή στη θάλασσα
Η δήλωση Συρίγου για τις «αμέσως επόμενες εβδομάδες» δεν εμφανίζεται σε κενό.
Το τελευταίο διάστημα υπάρχουν διαδοχικές πληροφορίες ότι η Αθήνα αξιολογεί τα επόμενα βήματα για την επανέναρξη των ερευνών, σε συντονισμό και με τη γαλλική πλευρά. Η «Καθημερινή» ανέφερε στις 28 Σεπτεμβρίου ότι Ελλάδα και Γαλλία εξετάζουν τις πιθανές τουρκικές αντιδράσεις και ότι εξελίξεις στο GSI θα μπορούσαν να υπάρξουν πριν από το τέλος του έτους.
Άλλες πληροφορίες έχουν τοποθετήσει την πιθανή επανέναρξη ακόμη και εντός Οκτωβρίου, εφόσον ολοκληρωθούν οι τεχνικές προετοιμασίες και εξασφαλιστεί η διαθεσιμότητα του κατάλληλου ερευνητικού πλοίου.
Ο Συρίγος τώρα περιορίζει ακόμη περισσότερο το πολιτικό χρονόμετρο:
«Αμέσως επόμενες εβδομάδες».
Η Κάσος γίνεται ξανά το μεγάλο τεστ
Αυτό είναι και το πραγματικό γεωπολιτικό διακύβευμα.
Το καλώδιο δεν είναι πλέον μόνο ένα ενεργειακό project κόστους δισεκατομμυρίων που φιλοδοξεί να τερματίσει την ηλεκτρική απομόνωση της Κύπρου.
Έχει εξελιχθεί σε τεστ επί του πεδίου για τις αντικρουόμενες ελληνικές και τουρκικές θέσεις σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Τουρκία δηλώνει ότι απαιτεί προηγούμενο συντονισμό για δραστηριότητες σε περιοχές που θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα.
Η Ελλάδα απορρίπτει την ανάγκη τουρκικής άδειας.
Και ο Άγγελος Συρίγος προσθέτει σήμερα ένα ακόμη στοιχείο:
Η περίοδος αξιολόγησης της τουρκικής αλλαγής συμπεριφοράς, κατά τη δική του θέση, έχει ολοκληρωθεί.
Το επόμενο στάδιο είναι η επανέναρξη των ερευνών με προετοιμασία για όλα τα σενάρια.
«Θα γίνει ό,τι χρειαστεί, το καλώδιο θα μπει».
Εφόσον πράγματι οι εργασίες επιστρέψουν στη θάλασσα μέσα στις επόμενες εβδομάδες, τότε η υπόθεση του GSI θα περάσει από τη διπλωματική ρητορική στο πραγματικό πεδίο.
Και εκεί θα φανεί πώς θα κινηθούν Αθήνα και Άγκυρα όταν τα ερευνητικά πλοία επιστρέψουν στην περιοχή της Κάσου.
Πηγή: pagenews.gr