Δημογραφική «βόμβα»: 186 θάνατοι για κάθε 100 γεννήσεις – Ο χάρτης της Ελλάδας που αδειάζει
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 7 '
Πηγή Φωτογραφίας: pixabay//Δημογραφική «βόμβα»: 186 θάνατοι για κάθε 100 γεννήσεις – Ο χάρτης της Ελλάδας που αδειάζει
Ο δημογραφικός χάρτης της Ελλάδας αλλάζει με ταχύτητα και τα στοιχεία για το 2025 αποτυπώνουν μία από τις μεγαλύτερες μακροπρόθεσμες προκλήσεις για την ελληνική οικονομία.
Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί.
Το 2025 καταγράφηκαν στην Ελλάδα:
- 65.618 γεννήσεις
- 121.841 θάνατοι
- φυσική μείωση πληθυσμού κατά 56.223 ανθρώπους
Οι γεννήσεις υποχώρησαν κατά 4,2% σε σύγκριση με το 2024.
Οι θάνατοι μειώθηκαν επίσης, κατά 4%, αλλά η υποχώρησή τους δεν ήταν αρκετή για να αλλάξει το συνολικό ισοζύγιο.
Για κάθε 100 παιδιά που γεννήθηκαν αντιστοιχούσαν περίπου 186 θάνατοι.
Και πρόκειται μόνο για το φυσικό ισοζύγιο γεννήσεων–θανάτων, χωρίς να συνυπολογίζονται οι μεταναστευτικές ροές.
11 από τις 13 Περιφέρειες στο «κόκκινο»
Το δεύτερο ανησυχητικό στοιχείο βρίσκεται στη γεωγραφική κατανομή.
Σε 11 από τις 13 Περιφέρειες της Ελλάδας οι γεννήσεις μειώθηκαν το 2025.
Μόνο δύο εμφάνισαν θετικό πρόσημο:
Κρήτη: +2,6%
Δυτική Μακεδονία: +0,1%
Ακόμη και στη δεύτερη περίπτωση, όμως, ουσιαστικά πρόκειται για στασιμότητα.
Η εικόνα δείχνει ότι η δημογραφική υποχώρηση δεν περιορίζεται πλέον σε συγκεκριμένες αγροτικές ή απομακρυσμένες περιοχές.
Εκτείνεται σχεδόν σε ολόκληρη τη χώρα.
Ήπειρος: Πτώση 10,8%
Η δυσμενέστερη εικόνα καταγράφεται στην Ήπειρο.
Οι γεννήσεις περιορίστηκαν στις 1.596, μειωμένες κατά 10,8% μέσα σε μόλις έναν χρόνο.
Η πτώση είναι περισσότερο από διπλάσια του εθνικού μέσου όρου.
Και όλες οι περιφερειακές ενότητες βρίσκονται σε αρνητικό έδαφος:
Άρτα: -22,9%
Θεσπρωτία: -10%
Πρέβεζα: -8,6%
Ιωάννινα: -7,2%
Ειδικά η εικόνα της Άρτας αποτυπώνει πόσο γρήγορα μπορεί να επιδεινωθεί το δημογραφικό σε περιοχές με ήδη γερασμένο πληθυσμό.
Πελοπόννησος: -8,2%
Αμέσως μετά βρίσκεται η Πελοπόννησος.
Οι γεννήσεις μειώθηκαν στις 3.052, καταγράφοντας πτώση 8,2%.
Η μεγαλύτερη υποχώρηση σημειώνεται στη Λακωνία:
- Λακωνία -16,5%
- Αργολίδα -10,1%
- Αρκαδία -8,2%
- Μεσσηνία -5,8%
- Κορινθία -2,7%
Η εικόνα αποκτά ιδιαίτερη οικονομική σημασία επειδή αφορά περιοχές με μεγάλη εξάρτηση από τον πρωτογενή τομέα, τον τουρισμό και τις μικρές τοπικές επιχειρήσεις.
Κεντρική Μακεδονία: Ακόμη και η Θεσσαλονίκη υποχωρεί
Τρίτη στη δυσμενέστερη κατάταξη βρίσκεται η Κεντρική Μακεδονία.
Οι γεννήσεις έφτασαν τις 10.604, μειωμένες κατά 5,8%.
Η Θεσσαλονίκη καταγράφει πτώση 5,3%.
Όμως η ακραία περίπτωση βρίσκεται στο Κιλκίς, όπου η μείωση φτάνει το 22,3%.
Στην Πιερία η πτώση περιορίζεται στο 1,9%.
Η εικόνα της Κεντρικής Μακεδονίας έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς δεν αφορά μόνο μικρές περιφερειακές κοινωνίες αλλά και τη δεύτερη μεγαλύτερη μητροπολιτική περιοχή της χώρας.
Αττική: 23.777 γεννήσεις αλλά και εδώ πτώση
Ούτε η μεγαλύτερη οικονομική και πληθυσμιακή περιφέρεια της Ελλάδας ξεφεύγει.
Στην Αττική καταγράφηκαν 23.777 γεννήσεις, μειωμένες κατά 4%.
Η Αττική εξακολουθεί να συγκεντρώνει περίπου το 36% όλων των γεννήσεων της χώρας.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μία σχετικά μικρή ποσοστιαία μεταβολή στην πρωτεύουσα επηρεάζει έντονα το συνολικό εθνικό αποτέλεσμα.
Η μεγάλη εξαίρεση: Κρήτη +2,6%
Μέσα στον αρνητικό χάρτη υπάρχει μία καθαρή εξαίρεση.
Η Κρήτη.
Οι γεννήσεις έφτασαν τις 5.306, αυξημένες κατά 2,6%.
Το Ηράκλειο βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της ανόδου:
2.641 γεννήσεις και αύξηση 3,8%.
Θετικά κινούνται επίσης:
- Λασίθι +2,5%
- Χανιά +2,1%
Μόνο το Ρέθυμνο παρουσιάζει μικρή υποχώρηση κατά 0,6%.
Το ερώτημα που προκύπτει πλέον είναι γιατί η Κρήτη εμφανίζει μεγαλύτερη δημογραφική αντοχή και κατά πόσο παράγοντες όπως η αγορά εργασίας, ο τουρισμός, η τοπική οικονομική δραστηριότητα και η ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού συμβάλλουν στη διαφορετική εικόνα.
Δυτική Μακεδονία: Θετικό πρόσημο που κρύβει μεγάλες διαφορές
Η δεύτερη Περιφέρεια με αύξηση είναι η Δυτική Μακεδονία, αλλά μόλις κατά 0,1%.
Οι συνολικές γεννήσεις ήταν 1.294.
Και πίσω από το οριακά θετικό αποτέλεσμα υπάρχουν πολύ διαφορετικές τοπικές τάσεις.
Η Φλώρινα καταγράφει εντυπωσιακή αύξηση 7,5%.
Αντίθετα:
Κοζάνη -0,3%
Καστοριά -4,3%
Γρεβενά -3,5%
Άρα δεν μπορεί ακόμη να γίνει λόγος για γενικευμένη δημογραφική αναστροφή στη Δυτική Μακεδονία.
Τα νησιά επίσης χάνουν γεννήσεις
Η τουριστική ανάπτυξη δεν αρκεί από μόνη της για να αναστρέψει το δημογραφικό.
Στο Νότιο Αιγαίο οι γεννήσεις μειώθηκαν κατά 3,9%.
Στα Ιόνια Νησιά κατά 4,5%.
Και στο Βόρειο Αιγαίο κατά 6,4%.
Ακόμη και μέσα στην ίδια νησιωτική Περιφέρεια υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις.
Σάμος και Ικαρία εμφανίζουν αύξηση 9,8%, ενώ η Χίος καταγράφει πτώση 12,3% και Λέσβος–Λήμνος 8,8%.
Γιατί το δημογραφικό είναι οικονομικό πρόβλημα
Οι αριθμοί των γεννήσεων δεν αφορούν μόνο την κοινωνική πολιτική.
Αφορούν άμεσα την αναπτυξιακή δυνατότητα της χώρας τις επόμενες δεκαετίες.
Λιγότερες γεννήσεις σήμερα σημαίνουν, με χρονική υστέρηση:
λιγότερους εργαζομένους, μικρότερη εγχώρια κατανάλωση, μεγαλύτερο ποσοστό ηλικιωμένων και αυξημένες ανάγκες κοινωνικής προστασίας.
Και σε περιφερειακό επίπεδο οι συνέπειες μπορούν να εμφανιστούν πολύ νωρίτερα.
Όταν μειώνεται ο νεότερος πληθυσμός μιας περιοχής, μειώνονται μαθητές και σχολικές μονάδες, περιορίζεται η τοπική αγορά εργασίας και δυσκολεύεται η στελέχωση επιχειρήσεων και δημόσιων υπηρεσιών.
Αυτό μπορεί να δημιουργήσει έναν φαύλο κύκλο:
λιγότερος πληθυσμός → λιγότερες δουλειές και υπηρεσίες → μικρότερη ελκυστικότητα της περιοχής → νέα πληθυσμιακή συρρίκνωση.
Το ασφαλιστικό μπαίνει ξανά στην εξίσωση
Η ηλικιακή μεταβολή επηρεάζει αναπόφευκτα και το ασφαλιστικό σύστημα.
Ένα διανεμητικό συνταξιοδοτικό σύστημα εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τη σχέση ανάμεσα σε εργαζόμενους και συνταξιούχους.
Εάν ο ενεργός πληθυσμός συρρικνώνεται και το ποσοστό των μεγαλύτερων ηλικιών αυξάνεται, η οικονομία χρειάζεται υψηλότερη παραγωγικότητα, μεγαλύτερη συμμετοχή στην αγορά εργασίας και επαρκή απασχόληση ώστε να αντισταθμίσει μέρος της δημογραφικής πίεσης.
Γι’ αυτό το δημογραφικό δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται απομονωμένα από την ανάπτυξη και την αγορά εργασίας.
Το μεγάλο πρόβλημα της Περιφέρειας
Η τελευταία απογραφή είχε ήδη προειδοποιήσει.
Από τις 13 Περιφέρειες της Ελλάδας, οι 12 είχαν παρουσιάσει μείωση πληθυσμού μεταξύ των απογραφών, με τη Δυτική Μακεδονία να καταγράφει τότε τη μεγαλύτερη υποχώρηση, 10,1%.
Το νέο στοιχείο είναι ότι η πτώση των γεννήσεων συνεχίζει να τροφοδοτεί αυτή τη μακροπρόθεσμη τάση.
Και αυτό εξηγεί γιατί η συζήτηση για το δημογραφικό συνδέεται πλέον όλο και περισσότερο με πολιτικές μόνιμης εγκατάστασης στην Περιφέρεια.
Τα 10.000 ευρώ για μετεγκατάσταση
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η επέκταση του προγράμματος «Μετεγκατάσταση».
Το πρόγραμμα προβλέπει οικονομική ενίσχυση που μπορεί να φτάσει έως τις 10.000 ευρώ για πολίτες και οικογένειες που μεταφέρουν μόνιμα την κατοικία τους σε επιλεγμένες ακριτικές, ορεινές και δημογραφικά πιεσμένες περιοχές.
Είχε ξεκινήσει πιλοτικά στον Έβρο και ο σχεδιασμός πλέον διευρύνεται.
Ωστόσο, τέτοιες ενισχύσεις αντιμετωπίζουν μόνο μία πλευρά του προβλήματος.
Για να παραμείνει μια νέα οικογένεια στην Περιφέρεια χρειάζονται παράλληλα:
σταθερή εργασία, κατοικία, σχολεία, υγειονομικές υπηρεσίες, μεταφορές και ψηφιακές υποδομές.
Ο χάρτης δείχνει δύο Ελλάδες
Τα στοιχεία του 2025 αποτυπώνουν τελικά μία χώρα που κινείται δημογραφικά με διαφορετικές ταχύτητες.
Από τη μία βρίσκεται η Κρήτη, που παρουσιάζει αύξηση γεννήσεων.
Από την άλλη, περιοχές όπως η Ήπειρος, η Πελοπόννησος και τμήματα της Μακεδονίας καταγράφουν πολύ μεγαλύτερες απώλειες.
Και στη μέση βρίσκεται η Αττική, όπου εξακολουθεί να συγκεντρώνεται πάνω από το ένα τρίτο των γεννήσεων της χώρας, αλλά ακόμη και εκεί ο αριθμός υποχωρεί.
Το σημαντικότερο νούμερο, όμως, παραμένει το εθνικό:
65.618 γεννήσεις απέναντι σε 121.841 θανάτους.
Μία διαφορά 56.223 ανθρώπων μέσα σε έναν χρόνο.
Το δημογραφικό επομένως δεν είναι πλέον μόνο μία πρόβλεψη για το πώς θα μοιάζει η Ελλάδα το 2050.
Είναι ήδη μία οικονομική και περιφερειακή πραγματικότητα του 2026 — και ο νέος χάρτης των γεννήσεων δείχνει ποιες περιοχές αισθάνονται πρώτες την πίεση.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
