Γεωπολιτική Ενέργεια

Ο Τραμπ ζητά διέξοδο από το Ιράν – Ο Σι κρατά το πετρέλαιο, τις δεξαμενές και το παζάρι της Σεντζέν

Ο Τραμπ ζητά διέξοδο από το Ιράν – Ο Σι κρατά το πετρέλαιο, τις δεξαμενές και το παζάρι της Σεντζέν

Πηγή Φωτογραφίας: Kenny Holston/Pool via REUTERS

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του pagenews.gr
στο Google Discover
Η Κίνα απορροφά περίπου το 90% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον. Οι αποκαλύψεις για εγκαταστάσεις αποθήκευσης σε κινεζικά λιμάνια αναδεικνύουν τον οικονομικό δεσμό που δυσκολεύει την αμερικανική πίεση στην Τεχεράνη.

Η σύνοδος της Σεντζέν έχει στην ατζέντα το εμπόριο, την τεχνολογία και τις σχέσεις των μεγάλων δυνάμεων. Στη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν, όμως, εισέρχεται και ένας πόλεμος που επηρεάζει άμεσα την παγκόσμια οικονομία: η σύγκρουση με το Ιράν και η ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος αναζητεί διπλωματική διέξοδο, ενώ διατηρεί την οικονομική και στρατιωτική πίεση στην Τεχεράνη. Το Πεκίνο προσέρχεται με ένα ισχυρό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα: είναι ο κυρίαρχος αγοραστής του ιρανικού πετρελαίου.

Όσο συνεχίζονται αυτές οι αγορές, το Ιράν διατηρεί μια κρίσιμη πηγή εσόδων. Αυτό δίνει στην Κίνα επιρροή πάνω στην αντοχή της Τεχεράνης, χωρίς να σημαίνει ότι ο Σι ελέγχει μόνος του τη διάρκεια ή την έκβαση του πολέμου.

Ο αγοραστής που δυσκολεύει τον αποκλεισμό

Σύμφωνα με εκτίμηση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, δημοσιευμένη τον Απρίλιο του 2026, η Κίνα αγοράζει περίπου το 90% των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν.

Το μεγαλύτερο μέρος κατευθύνεται σε ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια, γνωστά ως «teapots», κυρίως στην επαρχία Σαντόνγκ.

Το μέγεθος αυτό αποτυπώνει μια έντονα άνιση σχέση εξάρτησης. Για την Τεχεράνη, η κινεζική αγορά είναι κρίσιμη για τις εξαγωγικές εισπράξεις της. Για το Πεκίνο, το ιρανικό πετρέλαιο αποτελεί μία από τις πηγές εφοδιασμού του.

Η γεωοικονομική συνέπεια είναι σαφής: η αποτελεσματικότητα της αμερικανικής πίεσης εξαρτάται και από τις αποφάσεις αγοραστών που η Ουάσιγκτον δεν ελέγχει.

Οι θαλάσσιες επιχειρήσεις και οι κυρώσεις μπορούν να αυξήσουν το κόστος και να περιορίσουν τις ροές. Η συνέχιση των αγορών, ωστόσο, προσφέρει στην ιρανική οικονομία περιθώριο αντοχής.

Η αποκάλυψη για τερματικούς σταθμούς και επτά δεξαμενές

Στις 9 Νοεμβρίου, το Iran International δημοσίευσε εμπιστευτική επιστολή και πληροφορίες από πηγές του ιρανικού υπουργείου Πετρελαίου για πρόσβαση της Τεχεράνης σε λιμενικές και αποθηκευτικές εγκαταστάσεις στην Κίνα.

Το ρεπορτάζ περιγράφει έλεγχο εγκαταστάσεων σε τρεις τοποθεσίες, μεταξύ των οποίων τερματικός σταθμός στην ελεύθερη εμπορική ζώνη Νινγκμπό–Τζουσάν, συμμετοχές σε μικρότερες προβλήτες στη Σαντόνγκ και επτά δεξαμενές αποθήκευσης πετρελαίου.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι εγκαταστάσεις επιτρέπουν τη μεταφορά αργού στην Κίνα πριν εξασφαλιστεί ο τελικός αγοραστής του.

Η σημασία αυτής της δυνατότητας υπερβαίνει μια μεμονωμένη πώληση. Η αποθήκευση δίνει χρόνο στον πωλητή να αναζητήσει πελάτες και να διαχειριστεί καθυστερήσεις ή διακυμάνσεις της ζήτησης.

Οι συγκεκριμένες πληροφορίες προέρχονται από διαρροή και πηγές του μέσου. Η δημοσίευσή τους τον Νοέμβριο δεν σημαίνει ότι όλες οι περιγραφόμενες συμφωνίες συνήφθησαν πρόσφατα ούτε επιβεβαιώνει τη σημερινή λειτουργική κατάσταση κάθε εγκατάστασης.

Η σχέση δεν είναι λευκή επιταγή προς την Τεχεράνη

Το ίδιο δημοσίευμα περιλαμβάνει στοιχεία που περιορίζουν την εικόνα μιας άνευ όρων κινεζικής στήριξης.

Η εμπιστευτική αλληλογραφία περιγράφει πιέσεις προς το Ιράν, απαιτήσεις για μεγαλύτερες εκπτώσεις και απόρριψη αιτήματος αύξησης των εισαγωγικών ποσοστώσεων των κινεζικών διυλιστηρίων.

Αυτό δείχνει ότι το Πεκίνο αξιοποιεί και εμπορικά την ισχυρή του θέση. Η Τεχεράνη χρειάζεται τον πελάτη της περισσότερο από όσο ο πελάτης χρειάζεται κάθε συγκεκριμένο ιρανικό φορτίο.

Η οικονομική αυτή ασυμμετρία είναι το ισχυρότερο χαρτί της Κίνας: μπορεί να στηρίζει τις ροές, να διαπραγματεύεται χαμηλότερες τιμές ή να περιορίζει τις αγορές, ανάλογα με το κόστος και τις προτεραιότητές της.

Οι κυρώσεις αγγίζουν πλέον τη σχέση ΗΠΑ–Κίνας

Η αμερικανική πίεση στρέφεται και προς τα κινεζικά διυλιστήρια που επεξεργάζονται ιρανικό αργό.

Η Κίνα, από την πλευρά της, έχει κινηθεί για να εμποδίσει την εφαρμογή αμερικανικών κυρώσεων κατά πέντε διυλιστηρίων.

Η αντιπαράθεση δημιουργεί ένα δεύτερο μέτωπο γύρω από το πετρέλαιο: πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να φτάσει η Ουάσιγκτον απέναντι σε κινεζικές επιχειρήσεις και χρηματοπιστωτικές συναλλαγές για να αυξήσει την πίεση στο Ιράν;

Όσο διευρύνεται ο κατάλογος πιθανών στόχων κυρώσεων, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος η σύγκρουση με την Τεχεράνη να επιβαρύνει και τη διαπραγμάτευση με το Πεκίνο.

Τι επιδιώκει ο Σι από μια συμφωνία

Το Πεκίνο έχει συμφέρον από ασφαλείς θαλάσσιες διαδρομές, προβλέψιμο ενεργειακό κόστος και αποφυγή μιας ανεξέλεγκτης περιφερειακής κρίσης.

Ταυτόχρονα, ένας ενεργός ρόλος στην αποκλιμάκωση θα ενίσχυε τη διπλωματική του παρουσία στον Κόλπο.

Η εκτίμηση που προκύπτει είναι ότι η Κίνα μπορεί να επιδιώξει μια διευθέτηση στην οποία θα έχει λόγο και αναγνώριση. Η δυνατότητα επιρροής στην Τεχεράνη δεν συνεπάγεται, όμως, ότι μπορεί να της επιβάλει οποιαδήποτε συμφωνία.

Το Ιράν διατηρεί δικές του πολιτικές και στρατιωτικές επιδιώξεις. Οι ΗΠΑ, οι χώρες του Κόλπου και οι υπόλοιποι εμπλεκόμενοι έχουν επίσης απαιτήσεις που πρέπει να συμβιβαστούν.

Τρία σενάρια για τη Σεντζέν

Πρώτο: Δηλώσεις υπέρ της αποκλιμάκωσης, χωρίς συγκεκριμένη δέσμευση.

Οι ηγέτες μπορεί να ζητήσουν επιστροφή στις διαπραγματεύσεις και ασφάλεια στον Κόλπο, χωρίς η Κίνα να δεσμευτεί ότι θα περιορίσει τις αγορές ιρανικού πετρελαίου.

Σε αυτή την περίπτωση, οι διπλωματικές επαφές θα συνεχιστούν παράλληλα με κυρώσεις και στρατιωτική πίεση. Η αγορά πετρελαίου θα παραμείνει ευαίσθητη σε κάθε νέα επίθεση ή ένδειξη προόδου.

Δεύτερο: Σύγκρουση για τις κινεζικές υποδομές και συναλλαγές.

Εάν η Ουάσιγκτον στοχεύσει πρόσθετους τερματικούς σταθμούς, αποθηκευτικές εγκαταστάσεις ή χρηματοπιστωτικούς διαύλους, η διαφορά για το Ιράν μπορεί να μεταφερθεί στο ευρύτερο εμπορικό πεδίο.

Για τη ναυτιλία και τις επιχειρήσεις ενέργειας, το ζήτημα θα είναι η έκθεση συγκεκριμένων συνεργατών και εγκαταστάσεων σε νέους περιορισμούς.

Τρίτο: Συμφωνία αποκλιμάκωσης με κινεζική συμμετοχή.

Μια κοινά αποδεκτή διαδικασία για ασφαλέστερη διέλευση από το Ορμούζ και συνέχιση των διαπραγματεύσεων θα μπορούσε να αναβαθμίσει τον ρόλο του Πεκίνου.

Θα απαιτούσε συγκεκριμένες δεσμεύσεις και μηχανισμό εφαρμογής. Μια γενική πολιτική δήλωση δεν αρκεί για να εξασφαλίσει τη ναυσιπλοΐα ή να λύσει τη διαφορά για τον αποκλεισμό και τις κυρώσεις.

Οι δύο ενδείξεις που αξίζει να παρακολουθήσουν οι αγορές

Η πρώτη είναι εάν τα ανακοινωθέντα περιλαμβάνουν συγκεκριμένη αναφορά στο Ορμούζ, στη ναυσιπλοΐα και σε επόμενα διαπραγματευτικά βήματα.

Η δεύτερη είναι εάν οι ΗΠΑ επιλέξουν νέες κυρώσεις που αγγίζουν βαθύτερα το κινεζικό δίκτυο αγορών και διακίνησης ιρανικού πετρελαίου.

Η Σεντζέν θα δείξει εάν το Πεκίνο θα χρησιμοποιήσει την οικονομική του επιρροή για μια διπλωματική συμφωνία. Ο Σι δεν αποφασίζει μόνος του πότε τελειώνει ο πόλεμος. Οι αγορές πετρελαίου της Κίνας, όμως, επηρεάζουν ουσιαστικά το πόσο αποτελεσματικά μπορεί η Ουάσιγκτον να πιέσει την Τεχεράνη.

Πηγή: pagenews.gr

Βασίλης Διαμαντάκος
Ο ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ
Βασίλης Διαμαντάκος Δημοσιογράφος Διεθνούς Πολιτικής & Γεωπολιτικής Ανάλυσης
Καλύπτει διεθνείς πολιτικές εξελίξεις, γεωπολιτικές ανακατατάξεις, διπλωματικές σχέσεις και ζητήματα διεθνούς ασφάλειας. Διαθέτει περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας στο διεθνές πολιτικό και γεωπολιτικό ρεπορτάζ, έχοντας παρακολουθήσει σημαντικά γεγονότα που διαμόρφωσαν το παγκόσμιο πολιτικό σκηνικό. Απόφοιτος του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στις Διεθνείς Σχέσεις και τη Γεωπολιτική.

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο