Σε μια νέα πολιτική κίνηση γύρω από το οξύ στεγαστικό πρόβλημα της Ισπανίας, η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ ενέκρινε δύο νέα διατάγματα για τη στέγαση, επαναφέροντας στην πράξη το μεγαλύτερο μέρος των μέτρων που είχαν απορριφθεί από το Κογκρέσο μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα.
Ο Σάντσεθ υπερασπίστηκε την απόφαση υποστηρίζοντας ότι η παρέμβαση στην αγορά κατοικίας είναι αναγκαία, καθώς, όπως είπε, το πρόβλημα έχει ξεπεράσει πλέον τα όρια μιας απλής λειτουργίας προσφοράς και ζήτησης.
Επιστρέφει η προστασία από τις εξώσεις
Το πρώτο από τα δύο νέα διατάγματα επαναφέρει την προστασία ευάλωτων νοικοκυριών από εξώσεις όταν δεν υπάρχει εναλλακτική στεγαστική λύση.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση ήταν ένας από τους βασικούς πυλώνες των προηγούμενων διαταγμάτων που καταψηφίστηκαν την περασμένη Παρασκευή από PP, Vox και Junts.
Η κυβέρνηση θεωρεί ότι η προστασία αυτή αποτελεί κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος κατοικίας έχει εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες πολιτικές πιέσεις στην Ισπανία.
Διετής παράταση των συμβολαίων ενοικίασης
Το δεύτερο διάταγμα επαναφέρει τη δυνατότητα παράτασης των συμβολαίων ενοικίασης για δύο χρόνια, υπό την προϋπόθεση ότι ο ενοικιαστής είναι συνεπής στις πληρωμές του.
Κατά την περίοδο αυτή, οι αυξήσεις των ενοικίων θα υπόκεινται στα υφιστάμενα όρια που προβλέπει η ισπανική νομοθεσία.
Υπάρχουν πάντως εξαιρέσεις, όπως η περίπτωση κατά την οποία ο ιδιοκτήτης χρειάζεται το ακίνητο για ιδιοκατοίκηση ή για μέλος της οικογένειάς του.
Δεν θα τεθεί άμεσα σε ισχύ αν δεν εγκριθεί
Η κυβέρνηση έχει προσθέσει μία σημαντική δικλείδα.
Η διετής παράταση των μισθώσεων δεν θα τεθεί άμεσα σε εφαρμογή εάν δεν εγκριθεί πρώτα από τη Διαρκή Επιτροπή του Κογκρέσου.
Η επιλογή αυτή έγινε για να αποφευχθεί μια περίοδος νομικής αβεβαιότητας κατά την οποία το μέτρο θα ίσχυε προσωρινά και στη συνέχεια θα μπορούσε να ακυρωθεί.
Νέες εγγυήσεις 680 εκατ. ευρώ
Το πρώτο διάταγμα περιλαμβάνει και νέο πακέτο εγγυήσεων ύψους 680 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών.
Το ποσό κατευθύνεται σε:
- κίνητρα για βιομηχανοποιημένη κατασκευή κατοικιών,
- χρηματοδότηση παρόχων κοινωνικής κατοικίας,
- και μέτρα που αποσκοπούν στην ταχύτερη αύξηση του διαθέσιμου αποθέματος.
Το πακέτο αυτό προστίθεται σε χρηματοδοτική γραμμή 10 δισ. ευρώ μέσω του ICO για τη διευκόλυνση της απόκτησης πρώτης κατοικίας.
Σάντσεθ: «Δεν είναι θέμα ιδεολογίας, αλλά ανθρωπιάς»
Ο Ισπανός πρωθυπουργός παρουσίασε τα νέα μέτρα ως ζήτημα κοινωνικής ανάγκης και όχι απλώς πολιτικής αντιπαράθεσης.
Υποστήριξε ότι η κυβέρνηση είχε ήδη παρέμβει στο παρελθόν στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου όταν υπήρξαν ακραίες συνθήκες και έθεσε το ερώτημα γιατί δεν θα μπορούσε να γίνει το ίδιο και στην αγορά κατοικίας.
Η επιχειρηματολογία της κυβέρνησης είναι ότι η αγορά δεν παράγει από μόνη της αρκετή προσιτή κατοικία και ότι απαιτείται δημόσια παρέμβαση τόσο στο σκέλος της προστασίας των ενοικιαστών όσο και στην αύξηση της προσφοράς.
Η προηγούμενη ήττα στη Βουλή
Τα δύο προηγούμενα διατάγματα απορρίφθηκαν στις 2 Οκτωβρίου.
Το ένα καταψηφίστηκε με 178 ψήφους κατά και 172 υπέρ, ενώ το δεύτερο με 184 κατά και 166 υπέρ.
Η απόρριψη θεωρήθηκε σημαντική πολιτική ήττα για την κυβέρνηση, καθώς τα μέτρα είχαν αποτελέσει αντικείμενο μακρών διαπραγματεύσεων με τους εταίρους και είχαν παρουσιαστεί ως βασική απάντηση στο στεγαστικό πρόβλημα.
Junts, PP και Vox στην αντίθετη πλευρά
Η κοινοβουλευτική ήττα προέκυψε μετά την κοινή απόρριψη από PP, Vox και Junts.
Η Junts είχε ζητήσει την απόσυρση των μέτρων και την εκπόνηση νέου πλαισίου, απορρίπτοντας τόσο τον τρόπο παρέμβασης στα ενοίκια όσο και συγκεκριμένες ρυθμίσεις του πακέτου.
Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, κατηγόρησε τους αντιπάλους της ότι μπλόκαραν μέτρα προστασίας για ενοικιαστές και ευάλωτες οικογένειες.
Η στεγαστική κρίση γίνεται κεντρικό πολιτικό θέμα
Η κατοικία έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο εκρηκτικά κοινωνικά ζητήματα στην Ισπανία.
Οι μεγάλες αυξήσεις στα ενοίκια, η δυσκολία πρόσβασης νέων ανθρώπων σε κατοικία και η έλλειψη επαρκούς κοινωνικού αποθέματος έχουν προκαλέσει μαζικές κινητοποιήσεις σε πολλές πόλεις.
Η απόρριψη των προηγούμενων διαταγμάτων συνοδεύτηκε από νέες διαμαρτυρίες και καταλήψεις πλατειών, ενώ οργανώσεις ενοικιαστών συνέχισαν τις κινητοποιήσεις τους.
Το κρίσιμο σημείο: Η προσφορά κατοικιών
Η νέα εκδοχή των μέτρων επιχειρεί να ενισχύσει περισσότερο την πλευρά της προσφοράς.
Η κυβέρνηση προσθέτει χρηματοδοτικά εργαλεία για κατασκευές και κοινωνική κατοικία, επιχειρώντας να απαντήσει στην κριτική ότι οι παρεμβάσεις στα ενοίκια από μόνες τους δεν λύνουν το πρόβλημα.
Το σχέδιο επιχειρεί έτσι να συνδυάσει δύο κατευθύνσεις:
προστασία των ενοικιαστών τώρα
και
αύξηση της προσφοράς κατοικιών μεσοπρόθεσμα.
Η πολιτική διάσταση πριν από τις εκλογές
Η επαναφορά των μέτρων γίνεται σε ιδιαίτερα φορτισμένο πολιτικό περιβάλλον, καθώς η Ισπανία οδεύει προς πρόωρες εκλογές στις 29 Νοεμβρίου 2026.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να περάσει τα νέα διατάγματα μέσω της Διαρκούς Επιτροπής του Κογκρέσου, η οποία εξακολουθεί να λειτουργεί μετά τη διάλυση της Βουλής.
Αυτό δίνει στο στεγαστικό ακόμη μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα, καθώς οι αποφάσεις για ενοίκια, εξώσεις και πρώτη κατοικία μετατρέπονται πλέον σε κεντρικό πεδίο της προεκλογικής αντιπαράθεσης.
Η μεγάλη εικόνα
Η κίνηση του Σάντσεθ δείχνει ότι η κυβέρνηση δεν εγκαταλείπει τη στεγαστική της ατζέντα παρά την κοινοβουλευτική ήττα.
Τα δύο νέα διατάγματα επαναφέρουν τον βασικό κορμό των προηγούμενων μέτρων:
προστασία ευάλωτων από εξώσεις, παράταση μισθώσεων, περιορισμούς στις αυξήσεις ενοικίων και μεγαλύτερη δημόσια χρηματοδότηση για νέα κατοικία.
Το επόμενο τεστ θα είναι πλέον η έγκριση από τη Διαρκή Επιτροπή και η πολιτική σύγκρουση που θα ακολουθήσει γύρω από το ερώτημα:
πόσο μακριά πρέπει να φτάνει η κρατική παρέμβαση για να αντιμετωπιστεί μια στεγαστική κρίση που επηρεάζει εκατομμύρια πολίτες.
Πηγή: pagenews.gr